I NWW 225/22
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-01-19
Skład orzekający: Oktawian Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę postanowienia niekończącego postępowania, oparty wyłącznie na odmiennej ocenie prawnej wyrażonej w późniejszym orzeczeniu Sądu Najwyższego, może być uwzględniony na podstawie art. 359 § 1 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że podstawą do uchylenia lub zmiany postanowienia niekończącego postępowania na podstawie art. 359 § 1 k.p.c. jest wyłącznie zmiana okoliczności sprawy, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia. Odmienna ocena prawna wyrażona w późniejszym orzeczeniu, bez wykazania obiektywnej zmiany okoliczności faktycznych lub prawnych, nie stanowi podstawy do zastosowania tego przepisu. Wniosek oparty jedynie na wskazaniu innego orzeczenia SN, bez wykazania zmiany okoliczności sprawy, nie może być uwzględniony.Stan faktyczny
Wnioskodawcy złożyli wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od orzekania w innej sprawie, powołując się na wątpliwości co do jego niezawisłości i bezstronności. Sąd Najwyższy pierwotnie pozostawił ten wniosek bez rozpoznania. Następnie wnioskodawcy wnieśli o zmianę tego postanowienia, wskazując na inne postanowienie Sądu Najwyższego, w którym uwzględniono analogiczny wniosek. W uzasadnieniu wniosku o zmianę nie przedstawiono jednak żadnych nowych okoliczności faktycznych lub prawnych, które stanowiły podstawę pierwotnego postanowienia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o zmianę postanowienia.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NWW 225/22 POSTANOWIENIE Dnia 19 stycznia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Oktawian Nawrot w sprawie z wniosku J. Ł. i K. Ł. z udziałem D. P. o rozgraniczenie, w przedmiocie wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Jacka Greli od orzekania w sprawie toczącej się przed Sądem Najwyższym, sygn. I CSK 4440/22, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 19 stycznia 2023 r. wniosku wnioskodawców o zmianę postanowienia z 9 listopada 2022 r. w trybie art. 359 § 1 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., oddala wniosek. UZASADNIENIE Postanowieniem z 9 listopada 2022 r. Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania wniosek J. Ł. i K. Ł. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Jacka Greli od orzekania w sprawie toczącej się przed Sądem Najwyższym, sygn. I CSK 4440/22. Pismem z 19 grudnia 2022 r. pełnomocnik wnioskodawców wniósł w trybie art. 359 § 1 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. o zmianę postanowienia z 9 listopada 2022 r. i wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Jacka Greli od orzekania w przedmiotowym postępowaniu w związku z nienależytym powołaniem Sędziego na urząd Sędziego Sądu Najwyższego, co prowadzi do wątpliwości w zakresie zachowania przez Sędziego standardu
2 niezawisłości i bezstronności sędziego w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że 14 grudnia 2022 r. doręczone zostało do kancelarii pełnomocnika wnioskodawców postanowienie Sądu Najwyższego Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 28 listopada 2022 r. w sprawie o sygn. akt I PSK 21/22, w którym Sąd Najwyższy uwzględnił analogiczny wniosek do wniosku złożonego w przedmiotowej sprawie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 359 § 1 k.p.c. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Z powyższego jednoznacznie wynika, że wyłączną podstawą do uchylenia i zmiany postanowienia w sprawie incydentalnej jest zmiana okoliczności sprawy. W doktrynie podkreśla się przy tym, że chodzi o obiektywną zmianę okoliczności, wywołaną przyczyną zewnętrzną. Zmiana ta może przy tym dotyczyć tak podstawy faktycznej, jak i prawnej postanowienia (zob. postanowienie NSA z 26 lipca 2001 r., II SAB 57/98). Konsekwentnie za zmianę okoliczności sprawy nie może być uznana odmienna ocena dotychczas istniejących okoliczności, w tym odmienny pogląd sądu (zob. A. Gałas, Komentarz do art. 359 k.p.c., (w:) T. Szanciło (red.), Kodeks postępowania cywilnego, T. I, Komentarz, Art. 1-50539, Warszawa 2019, s. 1171; M. Manowska, Komentarz do art. 359 k.p.c., (w:) M. Manowska (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. T. I, Art. 1-47716, Warszawa 2021, s. 1083-1084). Zakres zastosowania wskazanego przepisu obejmuje więc jedynie te przypadki, w których po wydaniu postanowienia dochodzi do zmiany okoliczności, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 23 listopada 2011 r., IV CZ 97/11). Przenosząc powyższe rozważania na realia rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że pełnomocnik wnioskodawców wniósł w trybie art. 359 § 1 k.p.c. o zmianę postanowienia z 9 listopada 2022 r., którym Sąd Najwyższy pozostawił
3 bez rozpoznania wniosek J. i K. Ł. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Jacka Greli od orzekania w sprawie I CSK 4440/22. W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał na doręczone do jego kancelarii postanowienie Sądu Najwyższego z 28 listopada 2022 r. w sprawie I PSK 21/22, w którym Sąd Najwyższy uwzględnił, według twierdzeń pełnomocnika, analogiczny wniosek. Podkreślić należy, że pełnomocnik wnioskodawców we wniosku nie przedstawił żadnych okoliczności odnoszących się do podstawy faktycznej lub prawnej postanowienia Sądu Najwyższego z 9 listopada 2022 r., wskazujących na ich zmianę i ograniczył się jedynie do wskazania stanowiska wyrażonego przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z 28 listopada 2022 r., I PSK 21/22. Jak wskazano wyżej, art. 359 § 1 k.p.c. dopuszcza zmianę postanowienia niekończącego postępowania w sprawie w razie zmiany tych okoliczności, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia, czyli zdecydowały o treści postanowienia. Pełnomocnik wnioskodawców nie wykazał, że okoliczności, które stanowiły podstawę wydania postanowienia z 9 listopada 2022 r., uległy zmianie, a tym samym nie sposób uznać, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 359 § 1 k.p.c. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, na podstawie art. 359 § 1 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- I NWW 438/23 2024-04-17Czy wniosek o reasumpcję postanowienia niekończącego postępowania, oparty na ponownym przytoczeniu orzeczeń wydanych przed datą rozstrzygnięcia, spełnia przesłankę zmiany okoliczności sprawy w rozumieniu art. 359 § 1 k.p…
- III CSK 224/20 2022-01-31Czy Sąd Najwyższy jest związany swoim własnym postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie, w związku z czym nie może go zmienić lub uchylić na wniosek strony?
- III CSK 61/19 2019-11-22Czy Sąd Najwyższy jest związany swoim postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie, które zostało podpisane wraz z uzasadnieniem?
- V KR 246/75 1976-01-07Czy sąd może prowadzić rozprawę w dalszym ciągu, zamiast od początku, po zmianie składu sądu, nawet jeśli strony wyraziły na to zgodę, a sąd uznał to za niepotrzebne?
- II CSK 423/10 2011-02-02Czy ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd drugiej instancji przez skład sądu, w którym zasiada sędzia, który brał udział w wydaniu uchylonego przez Sąd Najwyższy orzeczenia, stanowi nieważność postępowania w rozumieniu ar…
Powołane przepisy
art. 359 § 1 KPCart. 39821 KPCart. 391 § 1 KPCart. 359 § 1 KPCart. 45 ust. 1art. 47art. 6 ust. 1art. 359 KPCArt. 1art. 359 § 1 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy