I NWW 237/22

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2022-12-14

Skład orzekający: Oktawian Nawrot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego, który opiera się na zarzucie wadliwego powołania sędziego do pełnienia urzędu, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania na podstawie art. 26 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawił wniosek o wyłączenie sędziego bez rozpoznania, ponieważ dotyczył on oceny zgodności z prawem powołania sędziego do pełnienia urzędu. Zgodnie z art. 26 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym, takie wnioski podlegają pozostawieniu bez rozpoznania, gdyż nie mieszczą się w granicach formalnej kontroli realizowanej przez Sąd Najwyższy w tym trybie. Sąd podkreślił, że ustawa jednoznacznie wyłącza rozpoznawanie wniosków obejmujących ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego.
Stan faktyczny
Obrońca oskarżonej złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego P. K. od orzekania w sprawie II KK 493/22. Uzasadnieniem wniosku był zarzut nienależytej obsady sądu, wynikający z faktu nominowania sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu bez udziału stron.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił wniosek obrońcy oskarżonej o wyłączenie sędziego bez rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I NWW 237/22 POSTANOWIENIE Dnia 14 grudnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Oktawian Nawrot w sprawie H. S. oskarżonej z art. 284 § 2 k.k. i in., na skutek wniosku obrońcy oskarżonej o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego P. K. od orzekania w sprawie toczącej się przed Sądem Najwyższym, sygn. II KK 493/22, po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 14 grudnia 2022 r., na podstawie art. 26 § 3 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, pozostawia wniosek bez rozpoznania. UZASADNIENIE Drugiego listopada 2022 r. (data prezentaty) do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy oskarżonej H. S. o wyłączenie ze składu rozpoznającego sprawę (II KK 493/22) sędziego Sądu Najwyższego P. K.. Jako uzasadnienie wniosku wskazano tezę nr 1 uchwały Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20). Ponadto wskazano, że SSN P. K. uchwałą Nr [...] Krajowej Rady Sądownictwa z 25 czerwca 2021 r., ogłoszoną w Monitorze Polskim z 2021 r., poz. 280, został przedstawiony Prezydentowi RP do powołania do pełnienia urzędu na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w Izbie Karnej. Zdaniem obrońcy wnioskodawczyni „oczywistym jest więc, że w sprawie II KK 493/22 mamy doczynienia z nienależytą obsadą sądu, o której mowa w powołanej uchwale Sądu Najwyższego z 23.01.2020 r. Nienależyta obsada wynika już z samego faktu nominowania sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa 2 ukształtowaną w trybie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa” (k. 5 verte). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jedn. Dz.U. 2021, poz. 154 ze zm., dalej: „u.SN”), do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych należy rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Jednocześnie, stosownie do treści art. 26 § 3 u.SN, wniosek, o którym mowa w art. 26 § 2 u.SN, pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli obejmuje ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości. Sąd rozpoznający sprawę przekazuje niezwłocznie wniosek Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych celem nadania mu dalszego biegu na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Przekazanie wniosku Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie wstrzymuje biegu toczącego się postępowania. W przedmiotowej sprawie sformułowany zarzut dotyczy wyłącznie kwestii związanych z powołaniem SSN P. K. na urząd sędziego. Jak wskazano wyżej, ustawa jednoznacznie stanowi, że wniosek, o którym mowa w art. 26 § 2 u.SN, pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli obejmuje ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego. Konsekwentnie rozpatrzenie sformułowanego przez obrońcę oskarżonej wniosku nie mieści się w granicach formalnych kontroli realizowanej przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 26 § 2 u.SN (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 29 czerwca 2021 r., I NWW 45/21; 12 maja 2021 r., I NWW 25/21) i należy pozostawić go bez rozpoznania. Na marginesie Sąd Najwyższy zwraca uwagę, że w dotychczasowym orzecznictwie kwestia czy zarzut powołania do orzekania sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, spełnia dyspozycję przepisu art. 26 § 3 u.SN, była już wielokrotnie rozważana (z wielu zob. postanowienie Sądu Najwyższego 3 z 12 maja 2021 r., I NWW 17/21). W kontekście powoływania się przez obrońcę oskarżonej na uchwałę połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20), pomijając nawet podstawową okoliczność, że w wyroku z 20 kwietnia 2020 r. (U 2/20), Trybunał Konstytucyjny orzekł o jej niezgodności z art. 179, art. 144 ust. 3 pkt 17, art. 183 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 7 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 2 i art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz.U. 2004, nr 90, poz. 864/30 ze zm.), a także art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz.U. 1993, nr 61, poz. 284 ze zm.), podkreślić należy, że zgodnie z treścią wskazanej uchwały, „[n]ienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. albo sprzeczność składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2018, poz. 3), jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności”. Obrońca oskarżonej, przywołując wskazaną uchwałę, pominął całkowicie implikacyjny charakter wypowiedzi Sądu Najwyższego, usuwając z niej jej konstytutywny element, czyli rację w postaci „naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności”. W powyższym kontekście Sąd Najwyższy w pełni podziela pogląd wyrażony w postanowieniu Sądu Najwyższego z 8 maja 2020 r., I NWW 7/20, zgodnie z którym podstawą do pozostawienia wniosku bez rozpoznania, w oparciu o przepis art. 26 § 3 u.SN, jest sytuacja, w której wniosek nie spełnia warunków konstrukcyjnych (nie podaje okoliczności faktycznych i ich oceny prawnej, uzasadnienia lub uprawdopodobnienia zawartych w nim twierdzeń) lub 4 ma charakter abstrakcyjny, tj. nie odnosi się do konkretnej sprawy lub dotyczy kwestionowania samego statusu sędziego. Z uwagi na powyższe Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 284 § 2 KKart. 26 § 3art. 26 § 2art. 179art. 144 ust. 3art. 183 ust. 1art. 45 ust. 1art. 8 ust. 1art. 7art. 2art. 4 ust. 3art. 6 ust. 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy