I NWW 461/23

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2024-01-11

Skład orzekający: Maria Szczepaniec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego, którego podstawą jest zarzut braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego wynikający z procedury powołania sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania na podstawie art. 26 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawił wniosek o wyłączenie sędziego bez rozpoznania, uznając, że zarzuty dotyczące procedury powołania sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa, które stanowiły podstawę wniosku, nie mogą być przedmiotem oceny w postępowaniu o wyłączenie sędziego. Zgodnie z art. 26 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym, wnioski obejmujące ustalenie i ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości pozostawia się bez rozpoznania. Kwestionowana procedura została uznana za zgodną z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny, a jego orzeczenia mają moc powszechnie obowiązującą.
Stan faktyczny
Pozwany złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Rejonowego, argumentując, że jego poprzedni wniosek nie został poprawnie rozpoznany. Podstawą nowego wniosku było twierdzenie o nieprawidłowej obsadzie sądu, spowodowanej powołaniem sędziego przez nową Krajową Radę Sądownictwa. Sędzia Sądu Rejonowego wyjaśniła, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające jej wyłączenie. Sąd Najwyższy uznał, że argumentacja wniosku opiera się na kwestionowaniu procedury powołania sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa, która została uznana za zgodną z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił wniosek pozwanego o wyłączenie sędziego bez rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

I NWW 461/23 POSTANOWIENIE Dnia 11 stycznia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szczepaniec w sprawie z powództwa Bank S.A. z siedzibą w W. przeciwko M. R. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 11 stycznia 2024 r., na skutek wniosku pozwanego o wyłączenie sędziego Sądu Rejonowego […] w W. X.Y. od orzekania w sprawie II C 1875/20 zawisłej przed Sądem Rejonowym […] w W., pozostawia wniosek bez rozpoznania. UZASADNIENIE Pozwany M. R. na rozprawie 3 października 2023 r. złożył ponowny wniosek o wyłączenie sędziego z uwagi na to, że jego poprzedni wniosek złożony na rozprawie 5 listopada 2021 r. nie został poprawnie rozpoznany. Wskazał, że składa wniosek w trybie przewidzianym w kodeksie postępowania cywilnego, a nie ustawy prawo o ustroju sądów powszechnych. Podstawą wniosku o wyłączenie sędziego jest nieprawidłowa obsada sądu i możliwość uchylenia wyroku z uwagi na skład, który go wyda. Nieprawidłowość ta spowodowana jest powołaniem Przewodniczącej składu orzekającego przez nową Krajową Radę Sądownictwa. Oświadczeniem z 10 października 2023 r. sędzia Sądu Rejonowego […] w W. X.Y. wyjaśniła, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające wyłączenie jej z mocy ustawy określone w art. 48 Kodeksu I NWW 461/23 2 postępowania cywilnego, jak również z żadną z osób uczestniczących w sprawie nie łączą jej stosunki tego rodzaju, które mogłyby wywołać wątpliwość co do jej bezstronności, ani nie zachodzą inne okoliczności, w które byłaby osobiście zaangażowana, a mogłyby wywoływać wątpliwości co do jej bezstronności. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż przytoczona w nim argumentacja nie stanowiła uzasadnienia dla podniesionych twierdzeń o braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego Sądu Rejonowego […] w W.. Zgodnie z art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1093 dalej: u.SN), do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych należy rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Sąd rozpoznający sprawę przekazuje niezwłocznie wniosek Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych celem nadania mu dalszego biegu na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Przekazanie wniosku Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie wstrzymuje biegu toczącego się postępowania. Wniosek, o którym mowa w § 2, pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli obejmuje ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości (art. 26 § 3 u.SN). Pozwany nie sformułował żadnych konkretnych zarzutów mających świadczyć o braku niezawisłości sędziego Sądu Rejonowego […] w W. Osią argumentacji zgłoszonego wniosku jest kontestowanie procedury konkursowej prowadzonej przez Krajową Radę Sądownictwa, a ukształtowaną przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2018, poz. 3). Kluczowa jest okoliczność, że kwestionowana przez pozwanego procedura była przedmiotem kontroli konstytucyjności przeprowadzonej przez jedyny umocowany konstytucyjnie do tego I NWW 461/23 3 organ, jakim jest Trybunał Konstytucyjny. W efekcie tej kontroli, regulacje te, wyrokiem z 25 marca 2019 r., K 12/18 uznane zostały za zgodne z art. 187 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 w związku z art. 2, art. 10 ust. 1 i art. 173 oraz z art. 186 ust. 1 Konstytucji RP. Przy czym należy nadmienić, że zgodnie z treścią art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Oznacza to, że wiążą wszystkie podmioty występujące w obrocie prawnym, a więc zarówno strony i uczestników postępowania, jak również organy stosujące prawo. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 26 § 3 u.SN orzeczono, jak w sentencji. [SOP] [ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 48art. 26 § 2art. 26 § 3art. 187 ust. 1art. 2art. 10 ust. 1art. 173art. 186 ust. 1art. 190 ust. 1§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy