I NWW 244/22
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2022-12-14
Skład orzekający: Oktawian Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego, złożony po wydaniu postanowienia przez sąd pierwszej instancji, podlega rozpoznaniu?Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego sądu pierwszej instancji, złożony po zakończeniu postępowania w tym sądzie, jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 50 § 1 k.p.c., strona powinna zgłosić wniosek o wyłączenie sędziego w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia. Złożenie wniosku po wydaniu postanowienia przez sąd pierwszej instancji oznacza, że postępowanie w tym sądzie zostało zakończone, co czyni wniosek spóźnionym.Stan faktyczny
Uczestnik postępowania P. N. złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie, argumentując, że sędzia został nominowany przez KRS uznany za niekonstytucyjny. Wniosek został złożony po wydaniu przez Sąd Rejonowy postanowienia o ustanowieniu kuratora dla małoletniej. Sąd Rejonowy przekazał wniosek Sądowi Najwyższemu do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o wyłączenie sędziego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NWW 244/22 POSTANOWIENIE Dnia 14 grudnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Oktawian Nawrot w sprawie z wniosku Prokuratora Prokuratury Rejonowej Warszawa-Praga Południe w Warszawie z udziałem P. N., A. B. i M. B. o ustanowienie kuratora dla małoletniej N. N., po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 14 grudnia 2022 r. wniosku uczestnika P. N. o wyłączenie sędziego Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie M. R. od orzekania w sprawie toczącej się przed Sądem Rejonowym dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie, sygn. akt V Nsm 1108/22, odrzuca wniosek. UZASADNIENIE Postanowieniem z 8 lipca 2022 r. w sprawie V Nsm 1108/22 Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie w składzie SSR M. R. uwzględnił wniosek Prokuratora Prokuratury Rejonowej Warszawa-Praga Południe w Warszawie i ustanowił dla małoletniej N. N. kuratora w osobie Pani adwokat M. B. celem reprezentowania małoletniej w toku postępowania przygotowawczego nadzorowanym przez Prokuraturę Rejonową Warszawa-Praga Południe w Warszawie sygn. PR. 5Dz. [...] oraz w postępowaniu sądowym przed sądem karnym. W dniu 26 lipca 2022 r. odpis postanowienia ze stosownymi pouczeniami został doręczony uczestnikowi P. N..
2 Pismem z 16 września 2022 r. (data prezentaty) uczestnik P. N. wskazał, że podważa postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie, V Nsm 1108/22, z 8 lipca 2022 r. ponieważ „sprawę rozpoznawał sędzia nominowany dnia 2019.07.10 przez KRS, która został uznany za niekonstytucyjny, o czym dowiedziałem się dopiero w dniu 14.09.2022 r.” (k. 7). W wykonaniu zobowiązania Sądu z dnia 22 września 2022 r. P. N., pismem z 14 października 2022 r. wskazał, że pismo z 14 września 2022 r. stanowi wniosek o wyłączenie Sędziego M. R. i unieważnienie postanowienia z dnia 8 lipca 2022 r. zgodnie z art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym (k. 8). Postanowieniem z 7 listopada 2022 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie w sprawie V Nsm 1108/22, na zasadzie art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, przekazał Sądowi Najwyższemu akta sprawy celem rozpoznania wniosku uczestnika P. N. o wyłączenie sędziego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jedn. Dz.U. 2021, poz. 154 ze zm., dalej: „u.SN”), do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych należy rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Jednocześnie, stosownie do treści art. 26 § 3 u.SN, wniosek, o którym mowa w art. 26 § 2 u.SN, pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli obejmuje ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości. Sąd rozpoznający sprawę przekazuje niezwłocznie wniosek Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych celem nadania mu dalszego biegu na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Przekazanie wniosku Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie wstrzymuje biegu toczącego się postępowania.
3 Zgodnie z art. 50 § 1 k.p.c. wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia. W przedmiotowej sprawie uczestnik P. N. w piśmie z 16 września 2022 r. podważył postanowienie z 8 lipca 2022 r. V Nsm 1108/22 wskazując, że sprawę rozpoznawał sędzia nominowany dnia 2019.07.10 przez KRS, która została uznana na niekonstytucyjną. Zaś w piśmie z 14 października 2022 r. uczestnik sprecyzował, „że jego pismo stanowi wniosek o wyłączenie Sędziego M. R. i unieważnienie postanowienia z dnia 8 lipca 2022 r. zgodnie z art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym” (k.8). Z uwagi na moment procesowy złożenia przez uczestnika postępowania P. N. wniosku o wyłączenie SSR M. R. w piśmie z 16 września 2022 r., a sprecyzowanego w piśmie z 14 października 2022 r., wniosek podlega odrzuceniu. W postępowaniu w sprawie V Nsm 1108/22 Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie wydał postanowienie 8 lipca 2022 r., zaś wniosek o wyłączenie sędziego został zawarty dopiero w piśmie z 16 września 2022 r. Wniosek o wyłącznie sędziego sądu I instancji złożony już po zakończeniu postępowania w sprawie w danym sądzie uznać należy za niedopuszczalny (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 1 lipca 1998 r., I PKN 222/98; postanowienie Sądu Najwyższego z 22 lutego 2012 r., II PK 267/11; postanowienie SO w Toruniu z 20 sierpnia 2012 r., VIII Cz 468/12). Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy odrzucił wniosek. l.n
Powiązane orzeczenia
- I NWW 181/23 2023-07-31Czy wniosek o wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy jest dopuszczalny, jeśli dotyczy sędziego, który nie jest wyznaczony do orzekania w tej sprawie?
- IV CO 91/18 2018-06-13Czy wniosek o wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy, który został złożony w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, powinien być rozpoznany przez sąd drugiej instancji, czy też przez Sąd Najwyższy?
- I NOZP 1/19 2019-07-26Czy dopuszczalne jest złożenie przez stronę wniosku o wyłączenie sędziego, jeśli sędzia ten nie został jeszcze wyznaczony do rozpoznania konkretnej sprawy?
- III CO 14/04 2005-02-11Czy wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów danego wydziału sądu jest dopuszczalny i czy w przypadku jego złożenia, sprawa powinna być przekazana do rozpoznania sądowi przełożonemu?
- II PO 5/65 1965-09-23Czy wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów danego sądu, bez wskazania konkretnych sędziów i uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających wyłączenie, podlega oddaleniu?
Powołane przepisy
art. 26 § 2art. 26 § 3art. 50 § 1 KPC§ 2§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy