II PK 267/11
WyrokIzba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2012-02-22
Skład orzekający: Małgorzata Gersdorf
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego sądu pierwszej instancji, zgłoszony przez stronę na rozprawie apelacyjnej, jest spóźniony?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o wyłączenie sędziego sądu pierwszej instancji, zgłoszony przez stronę na rozprawie apelacyjnej, jest spóźniony. Zgodnie z art. 49 k.p.c., wniosek o wyłączenie sędziego należy zgłosić w sądzie, w którym rozprawa się toczy, a zgodnie z art. 52 § 1 k.p.c., o wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd, w którym sprawa się toczy. Brak jest zatem możliwości orzekania przez sąd drugiej instancji o wyłączeniu sędziego sądu pierwszej instancji na wniosek zgłoszony dopiero w postępowaniu apelacyjnym.Stan faktyczny
Powód domagał się przywrócenia warunków pracy i płacy. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając przyczynę wypowiedzenia zmieniającego za zasadną. Powód złożył apelację i wniosek o wyłączenie sędziego sądu rejonowego. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając wniosek o wyłączenie sędziego za spóźniony i podzielając merytoryczne rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji. Powód wniósł skargę kasacyjną, która została odrzucona przez Sąd Najwyższy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II PK 267/11 POSTANOWIENIE Dnia 22 lutego 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Małgorzata Gersdorf w sprawie z powództwa G.J. przeciwko E. Spółce Akcyjnej o przywrócenie warunków pracy i płacy, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 22 lutego 2012 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 9 czerwca 2011 r., 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 120 zł (sto dwadzieścia) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2011 r. oddalił powództwo G. J. przeciwko E. Sp. Akcyjna o przywrócenie warunków pracy i płacy. W ocenie sądu przyczyna dokonanego zgodnie z prawem wypowiedzenia zmieniającego była precyzyjna i szczegółowo uzasadniona, a także zasadna merytorycznie. Wyrok Sądu Rejonowego zaskarżył powód. Na rozprawie apelacyjnej złożył też wniosek o wyłączenie sędziego sądu rejonowego.
2 Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 9 czerwca 2011 r. oddalił apelację uznając, iż w sprawie nie zachodziły żadne przesłanki wyłączenia sędziego z urzędu, a w zakresie pozostałej procedury wyłączania sędziego wniosek jest spóźniony. Sędzia bowiem wydał wyrok, a powód nie zgłaszał na etapie postępowania pierwszo-instancyjnego żadnych zarzutów co do prawidłowości postępowania i procedowania sądu. W zakresie zarzutów materialnych Sąd drugiej instancji w pełni podzielił pogląd sądu rejonowego i jego rozstrzygnięcie. Skargę kasacyjną od wyroku sądu drugiej instancji wniósł powód, zarzucając temu wyrokowi naruszenie art. 49 k.p.c. i stwierdzając, że skarga jest oczywiście uzasadniona. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwany podniósł, iż zarzuty skarżącego w zakresie procedowania sądu są bezzasadne, a wniosek o wyłączenie sędziego można złożyć jedynie w sądzie, przed którym sprawa się toczy. Na poparcie swych tez pozwany przedstawił orzeczenie SN z 1 lipca 1998 r., I PKN 222/98 (OSNP 1999/15/483). Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, gdy: 1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, 2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, 3) zachodzi nieważność postępowania lub 4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Obowiązkiem procesowym skarżącego w ramach uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3984 § 2 k.p.c.) jest przedstawienie argumentów, które będą nawiązywać do przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., a nie będą ograniczać się jedynie do powtórzenia ich treści oraz nie będą pozostawać w oderwaniu od podstawy faktycznej i prawnej orzeczenia, będącego przedmiotem kontroli kasacyjnej (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002 nr 12, poz. 151; z dnia 20 października 2005 r., II CZ 89/05, OSNC 2006 nr 7-8, poz. 135; z dnia 24 lutego 2006 r., IV CSK 8/06, LEX nr 201037, z dnia
3 11 kwietnia 2006 r., II CSK 65/06, LEX nr 189753, z dnia 8 stycznia 2008 r., I UK 277/07, LEX nr 449015 oraz z dnia 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, LEX nr 424365). W rozpoznawanej sprawie żadna z okoliczności opisanych w art. 3989 § 1 k.p.c nie zachodzi. Szczególnie pozbawione jest uzasadnienia prawnego twierdzenie, iż skarga jest oczywiście zasadna gdyż Sąd Okręgowy wadliwie zinterpretował treść art. 49 k.p.c. W celu spełnienia przesłanki przewidzianej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. trzeba wykazać, że skarga jest oczywiście uzasadniona, a nie norma prawna została naruszona w sposób ewidentny. Nawet jednak w tym ostatnim przypadku należy wykazać, na czym polega i z czego wynika ocena skarżącego, że skarga jest oczywiście uzasadniona. Skarżący nie wykazała, iż zaskarżone orzeczenie jest ewidentnie błędne, zostało ferowane z oczywistym naruszeniem prawa i stąd nie powinno funkcjonować w obrocie prawnym (por. postanowienie SN z dnia 21 maja 2008 r., IV CSK 162/08). Skarżący przedstawił jedynie swoją ocenę procedowania Sądu Okręgowego, szczególnie wskazując na rzekome błędy w tym postępowaniu w zakresie oceny treści art. 49 k.p.c. , wskazując tylko na ewentualne uchybienie procesowe i trafność swej interpretacji, w myśl której wniosek złożony w trakcie postępowania apelacyjnego, o wyłączenie sędziego, który wydał wyrok w pierwszej instancji nie jest spóźniony i powinien być rozpatrywany jako wniosek o wyłączenie sędziego. Interpretacja skarżącego nie jest trafna co do zasady. Zgłoszenie wniosku o wyłączenie sędziego orzekającego w pierwszej instancji na rozprawie apelacyjnej jest spóźnione. Stosownie do art. 49 k.p.c. wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w którym rozprawa się toczy. Z kolei art. 52 §1 k.p.c. stanowi, iż o wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd, w którym sprawa się toczy. De lege lata brakuje zatem możliwości orzekania przez sąd II instancji o wyłączeniu sędziego sądu pierwszej instancji na wniosek zgłoszony przez stronę dopiero w trakcie postępowania apelacyjnego. Nie można bowiem tego wniosku traktować jako wniosku o wyłączenie sędziego sądu apelacyjnego; nie może też – powtórzmy to raz jeszcze - rozpatrywać wniosku o wyłączenie sędziego – co do zasady- sąd wyższej instancji. Przepis mówi bowiem o sądzie, w którym sprawa się toczy.
4 Ad casum sąd apelacyjny powinien tylko odnieść się do twierdzenia strony o braku bezstronności sędziego, jako do kolejnego zarzutu apelacji w motywach wyroku (art. 328 § 2 k.p.c.). Z tych względów na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzeczono, jak sentencji.
Powiązane orzeczenia
- I NWW 244/22 2022-12-14Czy wniosek o wyłączenie sędziego, złożony po wydaniu postanowienia przez sąd pierwszej instancji, podlega rozpoznaniu?
- IV CO 91/18 2018-06-13Czy wniosek o wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy, który został złożony w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, powinien być rozpoznany przez sąd drugiej instancji, czy też przez Sąd Najwyższy?
- II PO 2/16 2016-05-10Czy wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów sądu apelacyjnego, złożony osobiście przez stronę, która wcześniej wykonywała zawód radcy prawnego, powinien zostać zwrócony do sądu pierwszej instancji w celu usunięcia braków…
- III CO 37/20 2020-07-13Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania wniosku o wyłączenie wszystkich sędziów sądu apelacyjnego, gdy sąd ten nie może wydać postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów?
- V CO 77/15 2015-05-28Czy wniosek o wyłączenie sędziego od rozpoznania zażalenia na postanowienie w przedmiocie wniosku o wyłączenie sędziów sądu pierwszej instancji powinien zostać uwzględniony w całości?
Powołane przepisy
art. 49 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 52 §1 KPCart. 328 § 2 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 4§1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy