I NWW 54/25
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-04-03
Skład orzekający: Leszek Bosek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona może skutecznie domagać się wyłączenia sądu, a nie tylko sędziego, na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego?Ratio decidendi
Strona nie może skutecznie domagać się wyłączenia sądu, a jedynie może wnioskować o wyłączenie sędziego od orzekania, powołując się na przesłanki określone w art. 48 i 49 k.p.c. Nawet wprowadzenie art. 48¹ k.p.c. nie zmienia tej zasady, gdyż dopuszcza on jedynie wyjątkowo wyznaczenie innego sądu do rozpoznania sprawy przez sąd przełożony w ściśle określonych przypadkach wyłączenia sędziego.Stan faktyczny
Pozwany złożył wniosek o wyłączenie sędziego oraz o „wyłączenie sądu” w sprawie o odszkodowanie za bezumowne korzystanie z lokalu mieszkalnego. Sąd Rejonowy oddalił wniosek o wyłączenie sędziego, a wniosek o „wyłączenie sądu” przekazał do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o „wyłączenie sądu”.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o wyłączenie sądu.Pełny tekst orzeczenia
I NWW 54/25 POSTANOWIENIE Dnia 3 kwietnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Leszek Bosek w sprawie z powództwa G. M. przeciwko M. M. i B. M. o odszkodowanie za bezumowne korzystanie z lokalu mieszkalnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 3 kwietnia 2025 r., na skutek wniosku pozwanego o wyłączenie sądu, przekazanego przez Sąd Rejonowy w Piasecznie postanowieniem z dnia 3 września 2024 r., I C 1148/23 odrzuca wniosek. UZASADNIENIE Pismem z 9 kwietnia 2024 r. pozwany M. M. zażądał wyłączenia sędziego X. Y. od rozpoznania sprawy o odszkodowanie za bezumowne korzystanie z lokalu mieszkalnego, a także o „wyłączenie sądu”. Sąd Rejonowy w Piasecznie postanowieniem z 29 kwietnia 2024 r., I C 1148/23 oddalił wniosek o wyłączenie sędziego, a postanowieniem z 3 września 2024 r., I C 1148/23 przekazał wniosek o „wyłączenie sądu” do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że strona nie może skutecznie domagać się wyłączenia sądu, a jedynie wnioskować o wyłączenie od orzekania
I NWW 54/25 2 sędziego i to tylko sędziego wyznaczonego do rozpoznania sprawy, z powołaniem się na przesłanki, o których mowa w art. 48 k.p.c. i art. 49 k.p.c. Także nowy art. 48¹ Kodeksu postępowania cywilnego nie zmienia tego stanu rzeczy, skoro dopuszcza tylko wyjątkowo wyznaczenie innego sądu do rozpoznania sprawy przez sąd przełożony w przypadku wyłączenia sędziego na podstawie art. 48 § 1 pkt 1-4 Kodeksu postępowania cywilnego. Z akt sprawy wynika, że Sąd Rejonowy w Piasecznie oddalił wniosek o wyłączenie sędziego. Także analiza wniosku pozwanego wskazuje na jego konstrukcyjne braki. W tym stanie rzecz Sąd Najwyższy postanowił, jak w sentencji. [kf] [r.g.]
Powiązane orzeczenia
- II CZ 127/84 1984-11-23Czy fakt wydania przez sędziów niekorzystnego dla strony postanowienia, które następnie zostało uchylone, stanowi podstawę do ich wyłączenia od rozpoznania sprawy na wniosek tej strony?
- II CZ 117/84 1984-11-07Czy niechętny stosunek sędziego do strony, okazywany w toku postępowania, może stanowić podstawę do jego wyłączenia od rozpoznania sprawy?
- II PO 1/95 1995-01-20Czy pismo strony zawierające wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów sądu może być zakwalifikowane jako wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów tego sądu, jeżeli strona uprawdopodobni, że między nią albo drugą stroną a t…
- IV CO 222/18 2018-11-29Czy wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów sądu jest dopuszczalny, jeśli nie wskazano indywidualnych powodów wyłączenia każdego z nich?
- III AO 3/96 1997-01-10Czy wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów danego sądu od rozpoznania sprawy może być uwzględniony, gdy strona składająca wniosek sama przyznaje, że nie ma zastrzeżeń co do bezstronności części sędziów?
Powołane przepisy
art. 48 KPCart. 49 KPCart. 48art. 48 § 1 pkt 1§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy