IV CO 222/18
Izba Cywilna2018-11-29
Skład orzekający: Grzegorz Misiurek, Marian Kocon, Krzysztof Strzelczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów sądu jest dopuszczalny, jeśli nie wskazano indywidualnych powodów wyłączenia każdego z nich?Ratio decidendi
Przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (art. 49 i nast. k.p.c.) nie przewidują wyłączenia całego sądu. Dopuszczalne jest jedynie wyłączenie ściśle oznaczonej osoby lub osób, co do których występuje wątpliwość co do ich bezstronności. W przypadku wyłączenia wszystkich sędziów danego sądu, konieczny jest indywidualny wniosek dotyczący każdego sędziego oraz orzeczenie o jego wyłączeniu w konkretnej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego musi być uzasadniony okolicznościami wskazującymi na uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności, a ciężar uprawdopodobnienia tych okoliczności spoczywa na stronie wnoszącej o wyłączenie.Stan faktyczny
Powódka złożyła wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego w danej sprawie. Wniosek ten został przedstawiony Sądowi Najwyższemu do rozpoznania. Powódka domagała się wyłączenia sędziów od rozpoznania jej zażalenia na postanowienie oddalające jej wcześniejszy wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Okręgowego. Sędziowie Sądu Apelacyjnego złożyli oświadczenia, że nie zachodzą przyczyny wyłączenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił wniosek powódki o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CO 222/18 POSTANOWIENIE Dnia 29 listopada 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący) SSN Marian Kocon (sprawozdawca) SSN Krzysztof Strzelczyk na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 listopada 2018 r., na skutek wniosku powódki A. L. o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego w (…): B. R. i in. w przedmiocie zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 30 kwietnia 2018 r., sygn. I ACo (…) w sprawie sygn. V Ca (…) Sądu Okręgowego w S., oddala wniosek. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w (…) przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozpoznania wniosek powódki A.L. o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego w (…) od rozpoznania zażalenia powódki na postanowienie tego Sądu z dnia 30 kwietnia 2018 r. oddalające wniosek powódki o wyłączenie sędziów Sądu Okręgowego. Uzasadnienie: Zgodnie z art. 49 k.p.c. sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. W
2 orzecznictwie Sądu Najwyższego zgodnie podkreśla się, że instytucja wyłączenia sędziego na wniosek (iudex suspectus) nie jest związana z wystąpieniem jakiejkolwiek wątpliwości co do bezstronności sędziego rozpoznającego sprawę, ale z ujawnieniem się uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziego (art. 49 k.p.c.). Zatem o możliwości wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy nie decyduje samo odczucie strony co do bezstronności sędziego, ale odczucie co do tych wątpliwości musi być uzasadnione w okolicznościach danej sprawy. Ciężar uprawdopodobnienia wystąpienia takich okoliczności spoczywa na stronie wnoszącej o wyłączenie sędziego. Wskazać ponadto należy, że przepisy art. 49 i nast. k.p.c. nie przewidują wyłączenia całego sądu. Dopuszczalne i możliwe jest jedynie wyłączenie ściśle oznaczonej osoby lub osób, co do których występuje wątpliwość, czy ze względu na stosunek osobisty z jedną ze stron lub jej przedstawicielem, zachowają pełny obiektywizm. Nie jest wykluczone, jeżeli występują ku temu podstawy, wyłączenie wszystkich sędziów zajmujących stanowiska w danym sądzie, jednak w takim wypadku konieczny jest indywidualny wniosek dotyczący każdego sędziego oraz orzeczenie o jego wyłączeniu w konkretnej sprawie (porównaj między innymi postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2004 r. III CO 2/04, jeszcze nie publ.). W niniejszej sprawie wszyscy sędziowie Sądu Apelacyjnego, których dotyczył wniosek o wyłączenie złożyli oświadczenia, których treść wskazuje, że w stosunku do żadnego z nich nie zachodzą przyczyny wyłączenia wskazane w art. 49 k.p.c. Stwierdzić zatem należy, że zastrzeżenia powódki co do bezstronności i obiektywizmu sędziów Sądu Apelacyjnego w (…) są wyrazem wyłącznie jej subiektywnego przekonania. Trafność tej oceny potwierdzają złożone przez tych sędziów oświadczenia, z których wynika, że nie widzą oni żadnych przesłanek usprawiedliwiających wniosek. Nie ma żadnych powodów, aby poddawać w wątpliwość wiarygodność tych oświadczeń. Tym samym wniosek o ich wyłączenie podlegał oddaleniu. aj
3
Powiązane orzeczenia
- V CZ 100/18 2019-04-03Czy wniosek o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego w przedmiocie kosztów postępowania zażaleniowego powinien zostać uwzględniony?
- II CZ 90/13 2014-06-12Czy wniosek o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego w przedmiocie kosztów postępowania zażaleniowego powinien zostać uwzględniony?
- I CZ 22/19 2019-11-12Czy wniosek o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego w przedmiocie kosztów postępowania zażaleniowego powinien zostać uwzględniony?
- II CZ 89/13 2014-06-12Czy wniosek o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego w przedmiocie kosztów postępowania zażaleniowego powinien zostać uwzględniony?
- III CZ 473/22 2023-10-05Czy wniosek o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego o rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania zażaleniowego podlega oddaleniu, gdy sprawa nie została jeszcze zakończona?
Powołane przepisy
art. 49 KPCart. 49
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy