I NZ 33/25

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-10-24

Skład orzekający: Elżbieta Karska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji odrzucającego skargę kasacyjną, mimo że kończy ono postępowanie w sprawie, a przepis szczególny (art. 47956 § 2 k.p.c.) stanowi, że przysługuje ona od każdego orzeczenia sądu drugiej instancji?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że skarga kasacyjna przysługuje tylko od ściśle określonych w art. 3981 § 1 k.p.c. prawomocnych wyroków lub postanowień sądu drugiej instancji kończących postępowanie. Przepis szczególny art. 47956 § 2 k.p.c. nie rozszerza katalogu orzeczeń dopuszczalnych do zaskarżenia w drodze skargi kasacyjnej, a jedynie odnosi się do wymogu kwotowego uzależniającego możliwość jej wniesienia. Wykładnia przepisów wprowadzających wyjątki nie może być rozszerzająca.
Stan faktyczny
Powód wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło jego wcześniejszą skargę kasacyjną. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną, uznając ją za niedopuszczalną, ponieważ postanowienie o odrzuceniu zażalenia nie mieści się w katalogu orzeczeń, od których przysługuje skarga kasacyjna zgodnie z art. 3981 § 1 k.p.c. Powód w zażaleniu argumentował, że art. 47956 § 2 k.p.c. pozwala na wniesienie skargi kasacyjnej od każdego orzeczenia sądu drugiej instancji.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda i zasądził od niego zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.

Pełny tekst orzeczenia

I NZ 33/25 POSTANOWIENIE Dnia 24 października 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Elżbieta Karska w sprawie z powództwa O. Spółka Akcyjna z siedzibą w P. przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji i Energetyki o wydanie świadectwa efektywności energetycznej po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 24 października 2025 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie VII Wydział Gospodarczy i Własności Intelektualnej z dnia 14 maja 2025 r. sygn. akt VII AGz 250/24 1. oddala zażalenie; 2. zasądza od O. Spółka Akcyjna z siedzibą w P. na rzecz Prezesa Urzędu regulacji Energetyki kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia powodowi postanowienia do dnia zapłaty. UZASADNIENIE Postanowieniem z 14 maja 2025 r. o sygn. akt VII AGz 250/24 VII WSC 82/25 Sąd Apelacyjny w Warszawie VII Wydział Gospodarczy i Własności Intelektualnej odrzucił skargę kasacyjną O. S.A. z siedzibą w P. przeciwko I NZ 33/25 2 Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki o wydanie świadectwa efektywności energetycznej na skutek skargi kasacyjnej powoda od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 7 stycznia 2025 r. sygn. akt VII AGz 250/24. W uzasadnieniu stwierdzono, że postanowieniem z 7 stycznia 2025 r. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie wniesione przez powodową spółkę na postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 8 stycznia 2024 r. wydane w sprawie o sygn. akt XVII Amz 13/23. W dalszej części uzasadnienia Sąd Apelacyjny stwierdził, że skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu wobec jej niedopuszczalności, bowiem zgodnie z art. 3981 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna przysługuje od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie. W dalszej części uzasadnienia Sąd Apelacyjny podkreślił, iż regulacja art. 3981 § 1 k.p.c. wyłącza dopuszczalność skargi kasacyjnej od innych niż enumeratywnie w niej wymienionych prawomocnych postanowień sądu drugiej instancji, chociażby kończyły one postępowanie w sprawie. Od wskazanego przez skarżącego postanowienia Sądu Apelacyjnego wydanego w postępowaniu zażaleniowym skarga kasacyjna zatem nie przysługuje i jako taka jest niedopuszczalna. Skargę kasacyjna niespełniającą wymagań określonych w art. 3984 § 1 k.p.c., podobnie jak skargę nieopłaconą oraz skargę, której braków nie usunięto w terminie lub z innych przyczyn niedopuszczalną, Sąd drugiej instancji odrzuca na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. Od powyższego orzeczenia zażalenie wniósł powód, zaskarżając je w całości i zarzucił: naruszenie art. 47956 § 2 k.p.c. polegające na nieuzasadnionym odstępstwie od językowego brzmienia tego przepisu, który w ocenie powoda ma charakter szczególny w stosunku do art. 3981 § 1 k.p.c. i przewiduje, że skarga kasacyjna przysługuje od każdego orzeczenia sądu drugiej instancji niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia (pkt 1), całkowite pominięcie okoliczności, że postanowienie Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 5 lipca 2022 r. stanowi decyzję w znaczeniu materialnym, co w konsekwencji powoduje, że orzeczenia sądów wydawane w toku merytorycznej kontroli sądowej tego postanowienia należy traktować jako wyroki w znaczeniu materialnym, od których I NZ 33/25 3 przysługuje skarga kasacyjna. Powód wniósł o uchylenie postanowienia z dnia 14 maja 2025 r. i przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik powodowej spółki wyjaśnił, że postępowanie sądowe w obu instancjach niniejszej sprawy przebiegało zgodnie z tzw. polską szkołą sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Sądy obu instancji koncentrowały się na kwestiach formalnoprawnych, (…) natomiast trudno zauważyć istotne zaangażowanie w rozpoznanie meritum sprawy. Powyższy trend orzeczniczy sprowadza się do tego, żeby uzasadniając to względami formalnymi, nie zająć się istotą sprawy, mimo że występuje szereg istotnych zagadnień prawnych przedstawionych w skardze kasacyjnej. Zdaniem powoda należy opierać się na językowej wykładni art. 47956 § 2 k.p.c. zgodnie z którym skarga kasacyjna od orzeczenia sądu drugiej instancji przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. W przepisie tym jest mowa o wszystkich orzeczeniach sądu drugiej instancji i nie ma ograniczeń wskazanych przez Sąd Apelacyjny. Na te okoliczność w zażaleniu powołano stanowisko doktryny i orzecznictwo. W konkluzji stwierdzono, że postanowienie Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki jest typową decyzją w znaczeniu materialnym. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki wniósł o oddalenie zażalenia i o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3981 § 1 k.p.c., od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie strona, Prokurator Generalny, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka może wnieść skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Z przywołanego wyżej przepisu wynika, że ustawodawca tworzy zamknięty katalog rodzajów orzeczeń, które podlegają zaskarżeniu w drodze skargi kasacyjnej I NZ 33/25 4 przez legitymowany podmiot. Tym samym literalnie wskazuje on, w jakich przypadkach wykorzystanie tego środka procesowego jest prawnie dopuszczalne, przesądzając zarazem a contrario, że w stosunku do orzeczeń niemieszczących się w kodeksowym katalogu, skargi kasacyjnej wnieść nie można. Nie jest to możliwe nawet w sytuacji, gdy dany judykat kończy postępowanie w sprawie. Tak pomyślanej reguły nie koryguje przywołany przez skarżącego art. 47956 § 2 k.p.c. – przepis, zgodnie z którym skarga kasacyjna od orzeczenia sądu drugiej instancji przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Unormowanie to, określając jeden z aspektów postępowania z zakresu regulacji energetyki, w swej istocie dotyczy jedynie wymogu kwotowego uzależniającego możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, o jakim mowa w art. 3982 § 1 k.p.c. (S. Krześ, A. Sikorski, Komentarz do art. 47956 § 2 k.p.c., [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Warszawa 2025). W żadnym zatem wypadku nie można go wiązać z rodzajami orzeczeń wskazanymi w art. 3981 § 1 k.p.c. Przy takiej jego normatywnej zawartości i językowej redakcji nie sposób dojść do podobnego wniosku. W tym miejscu należy zaznaczyć, że przepisy prawne wprowadzające wyjątki – a art. 47956 § 2 k.p.c. jako lex specialis jest niewątpliwie wyjątkiem dotyczącym warunków dopuszczalności wniesienia skargi kasacyjnej – nie podlegają wykładni rozszerzającej i nie mogą być odczytywane rozszerzająco ani w sposób inny niż literalny. Stosujący je podmiot nie może zatem wywodzić z nich norm, które wykraczają poza to, co wynika wprost z warstwy językowej i stanowi wyraz oczywistych intencji prawodawcy. Powyższe oznacza, że skarga kasacyjna w postępowaniu z zakresu regulacji energetyki przysługuje od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie. Odmienna interpretacja stanowiłaby naruszenie zasad dotyczących relacji zachodzących pomiędzy przepisami ogólnymi i szczególnymi. W przypadku, gdy ustawa nie wprowadza rozwiązań szczególnych w danym zakresie, zastosowanie znajdują normy ogólne. Przenosząc powyższe na realia rozpoznawanej sprawy należy podkreślić, że przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie Sądu Apelacyjnego I NZ 33/25 5 w Warszawie VII Wydziału Gospodarczego i Własności Intelektualnej z 14 maja 2025 r., o sygn. akt VII AGz 250/24, VII WSC 82/25 o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Wcześniej postanowieniem z 7 stycznia 2025 r. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie SOKiK z 8 stycznia 2024 r. o sygn. akt XVII Amz 13/23, którym oddalono zażalenie powodowej spółki na postanowienie Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki odmawiające poprzednikowi prawnemu wydania świadectwa efektywności energetycznej. Choć zaskarżone postanowienie kończy postępowanie w sprawie, to nie należy do żadnej z kategorii orzeczeń wskazanych w art. 3981 § 1 k.p.c. To zaś oznacza, że nie podlega ono zaskarżeniu w drodze skargi kasacyjnej (zob. postanowienia Sadu Najwyższego z 21 września 2006 r., II PZ 33/06; 7 kwietnia 2010 r., II PZ 10/10). Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy stoi na stanowisku, że skarga kasacyjna wniesiona przez skarżącego jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu, a tym samym zaskarżone postanowienie było prawidłowe. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 98 § 1, 11 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., art. 3941 § 3 k.p.c. i art. 39821 k.p.c. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 3 w zw. z § 10 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1935 z póź. zm.) w punkcie drugim postanowienia. JW. [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3981 § 1 KPCart. 3984 § 1 KPCart. 3986 § 2 KPCart. 47956 § 2 KPCart. 3982 § 1 KPCart. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 98 § 1art. 99 KPCart. 391 § 1 KPCart. 39821 KPC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy