II URN 260/88

WyrokSąd Najwyższy1988-12-22

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wynagrodzenie otrzymywane przez pracownika naukowo-dydaktycznego akademii medycznej z tytułu prowadzenia działalności leczniczej, profilaktycznej lub diagnostycznej, realizowanej na podstawie umowy o prowadzenie takiej działalności, stanowi integralną część wynagrodzenia z tytułu stosunku pracy i podlega wliczeniu do podstawy wymiaru emerytury w pełnej wysokości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wynagrodzenie otrzymywane przez pracownika naukowo-dydaktycznego akademii medycznej z tytułu prowadzenia działalności leczniczej, profilaktycznej lub diagnostycznej, realizowanej na podstawie umowy o prowadzenie takiej działalności, stanowi integralną część wynagrodzenia przysługującego z tytułu wykonywania obowiązków wynikających ze stosunku pracy. W związku z tym, wynagrodzenie to podlega wliczeniu do podstawy wymiaru emerytury w pełnej wysokości, zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników, ponieważ nie występuje sytuacja określona w art. 17 ust. 2 tej ustawy.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni, pracownik naukowo-dydaktyczny Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie, otrzymywała wynagrodzenie za prowadzenie działalności leczniczej w Państwowym Szpitalu Klinicznym nr 1 w Szczecinie. Po ustaniu zatrudnienia otrzymała odrębne świadectwa pracy od obu instytucji. Spór dotyczył wliczenia wynagrodzenia z tytułu działalności leczniczej do podstawy wymiaru emerytury.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi niższej instancji, wskazując na konieczność przeprowadzenia dalszego postępowania dowodowego.

Pełny tekst orzeczenia

Uzasadnienie faktyczne(...) Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Trafnie podniesiono w rewizji nadzwyczajnej, iż sąd nie rozważył, że wnioskodawczyni była pracownikiem naukowo-dydaktycznym Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie, w związku z czym stosunek pracy łączył ją z tą Akademią i obowiązki z niego wynikające regulują przepisy ustawy z 4 maja 1985 r. o szkolnictwie wyższym (Tekst jednolity: Dz. U. z 1985 r. Nr 42, poz. 201).Stosownie do art. 144 ust. 1 pkt 4 tej ustawy - do obowiązków pracownika naukowo-dydaktycznego, wykonywanych w ramach stosunku pracy, należy między innymi wykonywanie działalności leczniczej. W myśl wydanego na podstawie art. 147 wymienionej ustawy zarządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z 1 października 1982 r. w sprawie zakresu i charakteru działalności leczniczej, profilaktycznej i diagnostycznej prowadzonej przez akademie medyczne oraz zasad wynagradzania za tę działalność (Dz. Urz. Ministerstwa Zdrowia i Opieki Społecznej 1982 r. Nr 11 poz. 54) obowiązek ten jest realizowany na podstawie umowy o prowadzenie działalności leczniczej, profilaktycznej lub diagnostycznej. Z zestawienia powyższych przepisów wynika, że wypełnienie obowiązku prowadzenia działalności leczniczej nie stanowi dodatkowego zatrudnienia, o którym mowa w art. 152 ust. 1 powołanej ustawy. Podjęcie dodatkowego zatrudnienia, w świetle tego przepisu, uzależnione jest bowiem od wyrażenia takiej woli przez pracownika naukowo-dydaktycznego oraz uzyskanie zgody rektora uczelni. Natomiast w odniesieniu do wykonywania działalności leczniczej brak jest elementu wyboru, prowadzenia takiej działalności jest obowiązkiem pracownika naukowo-dydaktycznego.Analogiczne stanowisko zajął także Minister Zdrowia i Opieki Społecznej, między innymi w wyjaśnieniach z 19 grudnia 1983 r. oraz z 6 listopada 1982 r., stwierdzając, że umowy o prowadzenie działalności leczniczo-usługowej zawiera się niezależnie od umów o pracę na dodatkowe zatrudnienia, przy czym za wykonywanie obowiązku pracy leczniczo-usługowej odpowiedzialny jest kierownik jednostki organizacyjnej służby zdrowia, w której realizowany jest ten obowiązek, oraz rektor akademii medycznej.Uzasadnione jest zatem stanowisko, że prowadzenie przez pracownika naukowo-dydaktycznego akademii medycznej działalności leczniczej określonej w art. 144 ust. 1 pkt 4 ustawy z 4 maja 1982 r. o szkolnictwie wyższym (Tekst jednolity: Dz. U. z 1985 r. Nr 42, poz. 201) stanowi realizację obowiązku prowadzenia takiej działalności w ramach stosunku pracy łączącego nauczyciela akademickiego z daną akademią medyczną. Umowa o prowadzenie takiej działalności nie powoduje powstania nowego stosunku pracy.Wynagrodzenie otrzymywane za prowadzenie takiej działalności stanowi zatem integralną część wynagrodzenia przysługującego pracownikowi naukowo-dydaktycznemu z tytułu wykonywania obowiązków wynikających ze stosunku pracy łączącego go z akademią medyczną.Dlatego wynagrodzenie otrzymane z tytułu wykonywania takiej działalności podlega wliczeniu do podstawy wymiaru emerytury w pełnej wysokości, a to stosownie do art. 17 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników. W takim przypadku bowiem nie występuje sytuacja określona w art. 17 ust. 2 tejże ustawy i dlatego nie ma zastosowania ust. 3 tego przepisu.W świetle powyższego sąd nie był uprawniony do poprzestania jedynie na ustaleniu, iż po ustaniu zatrudnienia wnioskodawczyni zarówno Pomorska Akademia Medyczna, jak i Państwowy Szpital Kliniczny nr 1 w Szczecinie wydały odrębne świadectwa pracy. Sąd zobligowany był bowiem do przeprowadzenia postępowania dowodowego zmierzającego do wyjaśnienia, czy wykonywanie przez wnioskodawczynię pracy w Państwowym Szpitalu Klinicznym nr 1 w Szczecinie stanowiło realizację obowiązku pracowniczego nałożonego na pracownika naukowo-dydaktycznego przepisem art. 144 ust. 1 pkt 4 ustawy o szkolnictwie wyższym i skonkretyzowanego postanowieniami powołanego zarządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z 1 października 1982 r. W razie pozytywnego ustalenia w tym zakresie sąd powinien zmienić decyzję organu rentowego i uwzględnić w podstawie wymiaru świadczenia należnego wnioskodawczyni wynagrodzenie wypłacone z tytułu pracy w Państwowym Szpitalu Klinicznym nr 1 w pełnej wysokości, stosownie do art. 17 ust. 1 powołanej ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 144 ust. 1art. 147art. 152 ust. 1art. 17 ust. 1art. 17 ust. 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.