III ARN 34/86

WyrokSąd Najwyższy1987-05-02

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Naczelny Sąd Administracyjny naruszył przepis art. 52 ust. 1 ustawy Prawo celne, uchylając decyzję Ministra Handlu Zagranicznego w przedmiocie odmowy zwolnienia od cła, w sytuacji gdy sprawa dotyczyła zwolnienia od należności celnych, a nie ustalenia ich wysokości lub zwrotu nadpłaty?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że Naczelny Sąd Administracyjny nie naruszył przepisu art. 52 ust. 1 ustawy Prawo celne. Przepis ten dotyczy przedawnienia wydania decyzji w sprawie ustalenia wysokości należności celnych lub ich zwrotu, a nie kwestii zwolnienia od tych należności. Sprawa dotyczyła zwolnienia od należności celnych po ich prawidłowym ustaleniu i zapłaceniu, a nie ustalenia ich wysokości czy zwrotu nadpłaty. Dopiero decyzja o zwolnieniu od należności celnych może stworzyć podstawę do powstania roszczenia o ich zwrot i tym samym wejścia w grę kwestii biegu terminu przedawnienia.
Stan faktyczny
Prokurator Generalny PRL wniósł rewizję nadzwyczajną od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA), który uchylił decyzję Ministra Handlu Zagranicznego odmawiającą zwolnienia od cła dla Zakładów Fotochemicznych. NSA uchylił decyzję, uznając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących opinii biegłego. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę, oceniając, czy NSA prawidłowo zastosował prawo celne.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną Prokuratora Generalnego PRL.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy ze skargi (...) Zakładów Fotochemicznych (...) na decyzję Ministra Handlu Zagranicznego (...) w przedmiocie odmowy zwolnienia od cła na skutek rewizji nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego PRL (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 czerwca 1986 r. I SA 13/86oddala rewizję nadzwyczajną.Uzasadnienie faktyczneZarzut naruszenia przez Naczelny Sąd Administracyjny dyspozycji art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 26 marca 1975 r.- Prawo celne /t.j. Dz. U. z 1984 nr. 57 poz. 290/ nie jest uzasadniony.Wymieniony przepis normuje kwestię przedawnienia wydania decyzji w sprawie ustalenia wysokości wymiaru należności celnych, jak też zwrotu tych należności w wypadku powstania nadpłaty.Sprawa niniejsza dotyczy zgoła innej materii, bowiem nie chodzi tu ani o ustalenie wysokości wymiaru należności ani o zwrot nadpłaty tych należności.W sprawie chodzi o zwolnienie od tych należności, po ich prawidłowym ustaleniu i zapłaceniu. O nadpłacie należności celnych może być mowa dopiero wtedy, gdy zostanie wydana decyzja o zwolnieniu od tych należności w całości lub w części. Dopiero w takiej sytuacji powstanie roszczenie o ich zwrot i wejdzie w grę kwestia biegu terminu przedawnienia. Do czasu, gdy taka decyzja nie zostanie wydana nie może być mowy - w okolicznościach niniejszej sprawy - o istnieniu nadpłaty i o przedawnieniu żądania zwrotu tejże nadpłaty.W sprawie niniejszej nie chodzi o wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia należności celnych lub ich zwrotu /art. 52 ust. 1/ lecz decyzji o zwolnieniu od tych należności.Tej ostatniej kwestii przepis art. 52 ust. 1 bezpośrednio nie dotyczy i jej nie normuje.Naczelny Sąd Administracyjny nie naruszył zatem swym wyrokiem wymienionego przepisu prawa celnego. Pogląd odmienny nie może być podzielony.Należy natomiast podzielić pogląd rewizji nadzwyczajnej co do charakteru opinii Międzyresortowej Komisji do spraw Taryfy Celnej w Handlowym Obrocie Towarowym z Zagranicą.Wymieniony organ jest organem doradczym i opiniodawczym nie zaś biegłym w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.Wymieniona Komisja została powołana zarządzeniem nr 23 Ministra Handlu Zagranicznego z dnia 3 lipca 1983 r. (Dz. Urz. MHZ nr 10 poz. 25/ jako organ opiniodawczy w sprawach ceł od towarów przywożonych w handlowym obrocie towarowym z zagranicą.Zadaniem Komisji jest opiniowanie kwestii związanych z prawidłowym rozumieniem i stosowaniem taryfy celnej, zmiany stawek celnych oraz udzielanie zwolnienia od cła /par. 2 zarządzenia/. Nie można zatem podzielić poglądu Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż do postępowania przed tą Komisją mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego o prowadzeniu dowodu z opinii biegłego, a naruszenie tych przepisów, a w szczególności art. 79 k.p.a. jest uchybieniem procesowym usprawiedliwiającym zarzut o naruszeniu uprawnień strony w zakresie możności obrony jej praw.Decyzja objęta skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zawiera - wbrew dyspozycji art. 107 § 1 k.p.a. - uzasadnienia faktycznego, które wskazywałoby dlaczego podniesione przez stronę argumenty, także te społeczne nie usprawiedliwiały udzielenia zwolnienia. Kwestii tej nie wyjaśnia także odesłanie do odpowiedniego protokołu, skoro protokół zawiera tylko końcowy wniosek, a stanowisko Komisji nie było jednolite.W tych warunkach zasadnie Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok, co wcale nie przesądza o merytorycznym sposobie załatwienia wniosku Zakładów.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 52 ust. 1art. 79 KPart. 107 § 1 KP§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.