III AZP 11/88

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN Z. Marmaj.Sędziowie SN: H. Ciepła (spr.), K. Kołakowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie ze skargi J.R. na decyzję Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 23 lutego 1987 r. nr G.4, 2,4415/780/1/84/35/05/07 w przedmiocie odnowy wznowienia postępowania dotyczącego określenia warunków wyłączenia gruntów z produkcji rolnej po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym dnia 7 lipca 1980 r. zagadnienia prawnego przekazanego przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 kwietnia 1988 r., sygn. akt II SA 414/88 do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c."Czy od decyzji odnawiającej wznowienia postępowania w sprawie zakończonej w postępowaniu zwyczajnym ostateczną decyzję organu odwoławczego (art. 149 § 3 k.p.a.) przysługuje stronie odwołanie do organu wyższego stopnia czy skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego"?podjął następującą uchwałę:od decyzji organu odwoławczego odmawiającej wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzję tego organu (art. 149 § 3 k.p.a.) przysługuje stronie skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach podlegających kontroli sądowej.Uzasadnienie faktyczneIstota przedstawionego zagadnienia prawnego sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, jaki charakter ma decyzja organu odwoławczego administracji państwowej, odmawiająca wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzję tego organu (art. 149 § 3 k.p.a.), czy jest decyzją wydaną w pierwszej, czy w drugiej instancji.Od tego bowiem zależy rodzaj przysługującego środka odwoławczego. Jak wynika z uzasadnienia zagadnienia prawnego przedstawiona wątpliwość wyłoniła się w związku z różnym pojmowaniem w orzecznictwie administracyjnym charakteru decyzji odmawiających wznowienia postępowania i różnym rozumieniem uchwały Pełnego Składu Izby Cywilnej i Administracyjnej z dnia 15 grudnia 1984 r. III AZP 8/83 (OSNCP 1985, poz. 143), w której Sąd Najwyższy stwierdził, że decyzja wydana w ramach przepisów o wznowieniu postępowania przez organ pierwszej instancji (art. 150 § 1 k.p.a.) jest decyzją wydaną w pierwszej instancji. W uzasadnieniu przytoczył, co następuje:"jeżeli zaś chodzi o instytucję wznowienia postępowania, to odpowiedź na pytanie, czy decyzja wznawiająca postępowanie jest decyzją pierwszej instancji, czy też decyzją ostateczną, od której ośrodek odwoławczy nie przysługuje, nie jest - jak w poprzednio omawianych przypadkach - jednoznaczna. Zależy to od tego, czy postępowanie wznowione zostało przed organem pierwszej instancji, czy też w ostatniej instancji. W pierwszej sytuacji nowa decyzja będzie nieostateczna i zaskarżalna jak każda decyzja, jeżeli zaś postępowanie wznowiono w ostatniej instancji, to nowa decyzja wydana we wznowionym procesie głównym będzie ostateczna. Odmienny wniosek stwarzałby dla stron prerogatywę w postaci dodatkowej instancji, co byłoby niezgodne z konsekwentnie przestrzeganą w kodeksie postępowania administracyjnego zasadą dwuinstancyjności przy rozstrzyganiu indywidualnych spraw".Wprawdzie cytowany fragment uzasadnienia - jak słusznie zauważa NSA - zdaje się wskazywać, że Sąd Najwyższy objął przedmiotem rozstrzygnięcia problematykę decyzji wydanych w wyniku wznowienia postępowania, jednakże z przytoczonej tezy uchwały w sposób jednoznaczny wynika, że chodzi o decyzje wydane w ramach przepisów o wznowieniu (art. 150 § 1 k.p.a.), a do takich należą także decyzje w przedmiocie odmowy wznowienia (art. 149 § 3 k.p.a.). Wznowienie postępowania następuje bowiem w formie postanowienia (art. 149 § 1 k.p.a.).Z powołanej wyżej tezy uchwały w zestawieniu z jej uzasadnieniem wynika, że o pierwszoinstancyjnym charakterze decyzji odmawiającej wznowienia postępowania przesądza okoliczność wydania jej przez organ I instancji. Przy takim kryterium trzeba dojść do wniosku, że decyzja odmawiająca wznowienia postępowania wydana przez organ odwoławczy jest decyzją II instancji, od której odwołanie nie przysługuje, jest zatem decyzją ostateczną.Od takiej decyzji przysługuje natomiast skarga do NSA w sprawach podlegających kontroli sądowej.Z przytoczonych względów na przedstawione zagadnienie prawne udzielono odpowiedzi jak w sentencji uchwały.