III UZP 13/88

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN Z. Stypułkowska. Sędziowie SN: J. Bała, S. Szymańska (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy z udziałem prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, E. Wiśniewskiej, w sprawie z wniosku Stefana K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. o zasiłek chorobowy po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kielcach postanowieniem z dnia 18 marca 1988 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.:"Czy pracownikowi przysługuje zasiłek chorobowy za okres niezdolności do pracy w czasie tymczasowego aresztowania, jeżeli areszt tymczasowy został uchylony z powodu umorzenia śledztwa na skutek braku cech przestępstwa?"podjął następującą uchwałę:Zasiłek chorobowy nie przysługuje za okresy niezdolności do pracy przypadającej w czasie tymczasowego aresztowania bez względu na przyczynę umorzenia postępowania karnego. Uzasadnienie faktyczneDecyzją z dnia 26 stycznia 1988 r. pozwany organ rentowy odmówił wnioskodawcy przyznania zasiłku chorobowego za okres od dnia 17 czerwca 1987 r. do dnia 17 grudnia 1987 r. z tego powodu, że okres niezdolności przypadł w czasie tymczasowego aresztowania. Jako podstawę prawną odmowy organ rentowy powołał art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (jedn. tekst: Dz. U. z 1983 r. Nr 30, poz. 143).Sąd Wojewódzki, rozpoznając odwołanie wnioskodawcy, uznał, że w sprawie występuje poważna wątpliwość prawna z uwagi na to, iż w przypadku wnioskodawcy areszt tymczasowy został uchylony z powodu umorzenia śledztwa na skutek tego, że w czasie popełnienia zarzuconych mu czynów miał on całkowicie zniesioną zdolność rozpoznawania znaczenia czynów i pokierowania swoim postępowaniem.Z tych powodów Sąd Wojewódzki przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne przytoczone w sentencji uchwały.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Z akt sprawy wynika, że zastosowany do wnioskodawcy z dniem 17 czerwca 1987 r. areszt tymczasowy został uchylony dopiero z dniem 7 grudnia 1987 r., tj. z chwilą orzeczenia Sądu Rejonowego o umieszczeniu go w szpitalu psychiatrycznym - z uwagi na to, iż pozostawienie wnioskodawcy na wolności groziło poważnym niebezpieczeństwem dla porządku prawnego.Wobec nieobecności wnioskodawcy w pracy od dnia 17 czerwca 1987 r. z powodu tymczasowego aresztowania umowa o pracę łącząca go z Zakładem Energetycznym w S.-K. wygasła z upływem trzech miesięcy, tj. z dniem 17 września 1987 r, a to stosownie do art. 66 ust. 1 k.p., o czym wnioskodawca został powiadomiony przez zakład pracy.Z uzasadnienia zagadnienia prawnego wynika, że Sąd Wojewódzki uważa, iż z uwagi na to, że umorzenie postępowania nastąpiło z innej przyczyny niż przedawnienie lub amnestia, wnioskodawcy należałoby przyznać zasiłek chorobowy za okres niezdolności od pracy od dnia 17 września 1987 r. do dnia 17 grudnia 1987 r., ponieważ w dacie aresztowania był on już niezdolny do pracy, o czym świadczą wyniki obserwacji psychiatrycznej. Natomiast za okres do dnia 16 września 1987 r. zakład pracy powinien mu wypłacić pozostałą część (do 100 %, a to stosownie do § 11 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 1974 r. w sprawie regulaminów pracy oraz zasad usprawiedliwiania nieobecności w pracy i udzielenia zwolnień od pracy - Dz. U. Nr 49, poz. 299 ze zm.). Argumenty podane w uzasadnieniu zagadnienia prawnego wskazują więc, że Sąd Wojewódzki uważa, iż przy wykładni art. 14 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, należy także mieć na uwadze przyczynę umorzenia postępowania karnego, analogicznie jak przy ocenie prawa pracownika do wypłaty pozostałej części wynagrodzenia za okres pierwszych trzech miesięcy aresztowania.Stanowiska Sądu Wojewódzkiego nie można zaakceptować, a to z uwagi na jednoznaczne brzmienie art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r.Przepis ten stanowi wyraźnie, iż zasiłek chorobowy nie przysługuje za okres niezdolności do pracy przypadającej w czasie tymczasowego aresztowania. Przepis ten jako szczególny podlega wykładni ścisłej.Brzmienie tego przepisu nie nasuwa jakichkolwiek wątpliwości. Dlatego przy jego wykładni decyduje wykładnia językowa, a ta upoważnia do wniosku, że zasiłek chorobowy nie przysługuje za okres niezdolności do pracy przypadającej w czasie tymczasowego aresztowania bez względu na przyczynę umorzenia postępowania karnego.Gdyby ustawodawca nie zamierzał objąć dyspozycją art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. osób, w stosunku do których postępowanie zostało umorzone z innych przyczyn niż amnestia lub przedawnienie, to dałby temu wyraz w treści przepisu.Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji uchwały.