III UZP 16/88
UchwałaSąd Najwyższy1988-07-27
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy do podstawy wymiaru świadczeń emerytalno-rentowych nauczyciela wlicza się trzydziestojednodniowy miesiąc kalendarzowy, w którym nauczyciel nie pracował z powodu zwolnienia lekarskiego trwającego trzydzieści dni, na zasadzie określonej w § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 kwietnia 1985 r.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchwalił, że § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 kwietnia 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru emerytur i rent nie stosuje się do nauczyciela. Wynika to z faktu, że nauczyciele zachowują prawo do wynagrodzenia za czas usprawiedliwionej nieobecności w pracy z powodu choroby, zgodnie z art. 41 Karty Nauczyciela, co wyłącza stosowanie przepisów o zasiłkach chorobowych.Stan faktyczny
Wnioskodawca, nauczyciel, domagał się przyznania emerytury z uwzględnieniem wynagrodzenia z określonego okresu jako podstawy wymiaru. Organ rentowy przyznał emeryturę, ale ustalił podstawę wymiaru na podstawie innego okresu i z wyłączeniem niektórych miesięcy. Wnioskodawca odwołał się, żądając uwzględnienia wynagrodzenia z dłuższego okresu i pominięcia zasiłków chorobowych. Sąd Wojewódzki przedstawił zagadnienie prawne do Sądu Najwyższego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił, że § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 kwietnia 1985 r. nie stosuje się do nauczyciela w kontekście ustalania podstawy wymiaru świadczeń emerytalno-rentowych.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN S. Szymańska. Sędziowie SN: J. Bała, S. Perestaj (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy z udziałem prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, W. Bryndy, w sprawie z wniosku Bogdana M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Ł. o wysokość świadczeń po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi postanowieniem z dnia 10 maja 1988 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.:"Czy trzydziestojednodniowy miesiąc kalendarzowy, w którym nauczyciel nie pracował z powodu zwolnienia lekarskiego trwającego trzydzieści dni, wlicza się do podstawy wymiaru świadczeń emerytalno-rentowych na zasadzie określonych w § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 kwietnia 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru emerytury i rent (Dz. U. Nr 18, poz. 77)?"podjął następującą uchwałę:Paragraf 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 kwietnia 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru emerytur i rent (Dz. U. Nr 18, poz. 77) nie stosuje się do nauczyciela.Uzasadnienie faktycznePrzytoczone w sentencji zagadnienie prawne powstało na tle następującego stanu faktycznego:Wnioskodawca żądał przyznania mu emerytury na podstawie art. 88 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. Nr 3, poz. 19 ze zm.), przy czym za podstawę wymiaru tego świadczenia zgłosił wynagrodzenie z okresu od dnia 1 października 1986 r. do dnia 31 grudnia 1987 r. (z wyłączeniem maja, czerwca i lipca 1987 r.).Organ rentowy decyzją zamienną z dnia 27 lutego 1988 r. przyznał wnioskodawcy emeryturę od dnia 1 października 1987 r., ale wypłatę jej podjął od dnia 1 lutego 1988 r., przyjmując za podstawę tej emerytury wynagrodzenie wnioskodawcy z okresu od dnia 1 grudnia 1986 r. do dnia 31 grudnia 1987 r., z wyłączeniem czerwca 1987 r.W odwołaniu wnioskodawca domagał się zmiany tej decyzji i ustalenia podstawy wymiaru emerytury na podstawie wynagrodzenia z okresu od dnia 1 października 1986 r. do dnia 31 grudnia 1987 r. z pominięciem zasiłków chorobowych za maj, czerwiec i lipiec 1987 r.Sąd Wojewódzki rozpoznając odwołanie wnioskodawcy przedstawił zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:W myśl art. 41 Karty Nauczyciela, nauczyciel zachowuje prawo do wynagrodzenia także za czas usprawiedliwionej nieobecności w pracy, jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 23 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela okres niezdolności do pracy spowodowanej chorobą nauczyciela może trwać rok. Przez ten okres nauczyciel zachowuje prawo do wynagrodzenia. W określonych w tym przepisie sytuacjach okres ten może być przedłużony do 2 lat.Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (jedn. tekst: Dz. U. z 1983 r. Nr 30, poz. 143) zasiłek chorobowy nie przysługuje za okresy niezdolności do pracy, w których pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia. Skoro nauczyciel - zgodnie z art. 41 Karty Nauczyciela - za okresy nieobecności w pracy spowodowanej chorobą otrzymuje wynagrodzenie, nie mogą mieć zastosowania do niego przepisy o zasiłkach chorobowych, w świetle przytoczonego art. 14 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r.Także przy ustalaniu podstawy wymiaru emerytury lub renty inwalidzkiej dla nauczyciela nie stosuje się przepisów dotyczących zasad wliczania do tej podstawy zasiłków chorobowych, skoro nauczyciel w okresie choroby zasiłków takich nie pobiera.Za takim poglądem przemawia także treść art. 88 ust. 2 Karty Nauczyciela, który odsyła do ogólnych zasad ustalania podstawy wymiaru świadczeń emerytalno-rentowych dla nauczyciela podkreślając jednak, że do podstawy tej wlicza się wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe oraz inne szczegółowo wymienione składniki.Z tych względów Sąd Najwyższy podjął uchwałę jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- II URN 224/88 1988-12-08Czy wartość nieodpłatnego wyżywienia otrzymywanego przez nauczyciela powinna być wliczana do podstawy wymiaru emerytury, nawet jeśli zakład pracy nie uwzględnił jej w zaświadczeniu o zarobkach, a organ rentowy błędnie ją…
- III UZP 50/86 1986-12-12Czy w świetle art. 88 ust. 2 ustawy z dnia 25 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela, do podstawy wymiaru emerytury lub renty nauczyciela wlicza się wszystkie nagrody za osiągnięcia zawodowe uzyskane w okresie, z którego w…
- II URN 122/85 1986-11-02Czy wynagrodzenie z tytułu dodatkowego zatrudnienia nauczyciela w innej szkole, zawarte na podstawie umowy o pracę z dyrektorem szkoły, powinno być wliczane do podstawy wymiaru emerytury jako zatrudnienie dodatkowe?
- I UK 400/07 2008-07-08Czy okresy urlopu dla poratowania zdrowia nauczyciela, przypadające przed 1 lipca 2004 r., powinny być wliczane do 20-letniego okresu pracy w szczególnym charakterze wymaganego do przyznania emerytury nauczycielskiej na…
- II UK 219/04 2005-05-05Czy do dwudziestoletniego okresu pracy w szczególnym charakterze, wymaganego do przyznania emerytury nauczycielskiej na podstawie art. 88 ust. 1 Karty Nauczyciela, wlicza się okresy niezdolności do pracy z powodu choroby…
Powołane przepisy
art. 391 KPCart. 88art. 41art. 23 ust. 1art. 14 ust. 1art. 14art. 88 ust. 2§ 10 ust. 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.