III UZP 57/87

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN M. Sadowski. Sędziowie SN: W. Myga, J. Myślicki (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy z udziałem prokuratora Prokuratury Generalnej, I. Kaszczyszyn, w sprawie z wniosku Ryszarda J. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w R. o podwyższenie wymiaru emerytury górniczej po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach postanowieniem z dnia 26 listopada 1987 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.:"Czy w świetle art. 8 i 24 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników do podstawy wymiaru górniczej emerytury lub renty można wliczyć wynagrodzenie osiągane jednocześnie z tytułu dodatkowego zatrudnienia niegórniczego, jeżeli spełnione są przesłanki z art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników?"podjął następującą uchwałę:Artykuł 8 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin (Dz.U. Nr 5, poz. 32) zezwala na wliczenie do podstawy wymiaru górniczej emerytury lub renty wynagrodzenia osiągniętego w tym samym okresie także z dodatkowego zatrudnienia nie będącego pracą górniczą, jeżeli spełnione zostały warunki przewidziane w art. 17 ust. 2 pkt 2 z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.). Uzasadnienie faktyczneDecyzją z dnia 7 września 1987 r. Oddział ZUS w R. ustalił podstawę wymiaru emerytury górniczej wnioskodawcy Ryszarda J., ur. dnia 10 stycznia 1931 r., na kwotę 25.826 zł, stanowiącą przeciętne wynagrodzenie uzyskane w okresie od marca 1985 r. do lutego 1986 r. z tytułu zatrudnienia w Zakładzie Górniczej Służby Zdrowia oraz w Komisjach do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia, natomiast odmówił wliczenia do podstawy wymiaru emerytury wynagrodzenia z tytułu pracy w Zakładzie Opieki Zdrowotnej, ponieważ zajmowane tam przez wnioskodawcę stanowisko st. asystenta nie jest pracą górniczą.W odwołaniu od tej decyzji wnioskodawca podał, że praca w ZOZ w T. stanowiła zatrudnienie u drugiego pracodawcy na stanowisku lekarza asystenta i polegała na przyjmowaniu pacjentów z rodzin górniczych.Na tle tego stanu faktycznego Sąd Wojewódzki - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach wystąpił w trybie art. 391 § 1 k.p.c. do Sądu Najwyższego o rozstrzygnięcie pytania prawnego zamieszczonego w sentencji niniejszej uchwały. Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Stosownie do art. 8 w związku z art. 3 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin (Dz. U. Nr 5, poz. 32) podstawę wymiaru górniczej emerytury, renty inwalidzkiej i renty rodzinnej ustala się na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz.267 ze zm.).Artykuł 24 ust. 1 ustawy o z.e.g. zawiera wyszczególnienie tych przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników, które mają odpowiednie zastosowanie w sprawach nie unormowanych ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym górników.Wykładnia gramatyczna art. 8 tej ostatniej ustawy wskazuje, że zawarte w powołanym przepisie odesłanie do "zasad" określonych w ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników stanowi samodzielne uregulowanie sytuacji związanej z ustaleniem podstawy wymiaru górniczej emerytury lub renty. W przeciwnym razie przepis ten byłby zbędny. W konsekwencji, na zastosowanie go nie ma wpływu treść art. 24 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym górników, odnoszącego się do spraw tą ustawą nie uregulowanych (ust. 1) oraz - do spraw, w których prawo do świadczeń lub ich wysokość uzależniona jest od posiadania ustalonego okresu zatrudnienia, np. wysokość wzrostu świadczenia z tytułu pracy górniczej (ust. 2).Odmienne zasady ustalania podstawy wymiaru górniczej emerytury lub renty zawarte były w ustawie z dnia 28 maja 1957 r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin (Dz. U. z 1968 r. Nr 3, poz. 19 ze zm.), ponieważ konstrukcja jej art. 7 ust. 1 wskazywała przez powołanie art. 2 tej ustawy, że podstawa wymiaru powinna być ustalona wyłącznie od zarobków osiągniętych z pracy górniczej. W rezultacie, stosownie do § 9 ust. 1 rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Pracy i Płac z dnia 19 sierpnia 1968 r. w sprawie obliczania podstawy wymiaru emerytury lub renty ... (Dz. U. Nr 35, poz. 246 ze zm.) przy jednoczesnym zatrudnieniu pracownika w więcej niż jednym zakładzie pracy, do obliczania podstawy wymiaru górniczej emerytury lub renty możliwe było przyjęcie łącznego zarobku przysługującego z tytułu wszystkich jednoczesnych zatrudnień tylko górniczych. Na tle ówczesnych przepisów zatem nie było podstaw do upatrywania możliwości odmiennego potraktowania zarobku z pracy dodatkowej, nie będącej pracą górniczą.Wobec "bezpośredniego" odniesienia zawartego w art. 8 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym górników w przedmiocie sposobu obliczania podstawy wymiaru emerytur i rent górniczych do ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników istnieją materialnoprawne przesłanki zezwalające na uwzględnienie wynagrodzenia z tytułu pracy nie będącej zatrudnieniem górniczym, przy zastosowaniu art. 17 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników.Według ustaleń Sądu dodatkowe zatrudnienie wnioskodawcy jako lekarza ZOZ w T. nie było zatrudnieniem w górniczej służbie zdrowia, pomimo to jednak wynagrodzenie z tego tytułu może być uwzględnione w podstawie wymiaru jego emerytury na warunkach przewidzianych w art. 17 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników.Z tych względów należało udzielić odpowiedzi jak w sentencji.