III UZP 8/87

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN J. Wasilewski. Sędziowie SN: S. Szymańska (sprawozdawca), Z. Zaziemski.SentencjaSąd Najwyższy z udziałem prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, S. Trautsolta, w sprawie z wniosku Czesława W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Odział w Ł, o wysokość emerytury po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi postanowieniem z dnia 9 lipca 1986 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.:"Czy służba wojskowa w okresie działań wojennych w latach 1944-1946 odbyta bezpośrednio przed studiami w szkole wyższej może być zaliczona jako okres zatrudnienia umożliwiający zaliczenie nauki w szkole wyższej do wzrostu emerytury z tytułu stażu pracy w Polsce Ludowej ponad okres wynoszący 20 lat (art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin)?"podjął następującą uchwałę:Okres nauki w szkole wyższej poprzedzony służbą wojskową pełnioną w Wojsku Polskim podlega zaliczeniu przy obliczaniu wzrostu emerytury z tytułu zatrudnienia w Polsce Ludowej, jeżeli nauka została ukończona przed dniem 1 stycznia 1983 r. (art. 13 ust. 3 pkt 2 w związku z art. 11 ust. 2 pkt 10 i art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin - Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.).Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca Czesław W. pobiera od dnia 1 maja 1980 r. rentę inwalidy wojennego oraz od dnia 19 marca 1986 r. emeryturę. W decyzji z dnia 30 kwietnia 1986 r. przyznającej emeryturę organ rentowy przyjął za udowodnione 30 lat zatrudnienia w Polsce Ludowej. Organ rentowy nie uwzględnił okresu studiów wnioskodawcy od dnia 1 października 1947 r. do dnia 10 stycznia 1949 r., ponieważ wnioskodawca przed podjęciem studiów nie pracował, natomiast uwzględnił okres studiów od dnia 2 października 1949 r. do dnia 30 września 1951 r., gdyż wnioskodawca od 1 września 1949 r. do 1 października 1949 r. odbywał praktykę studencką.W odwołaniu do Sądu Wojewódzkiego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi wnioskodawca domagał się zaliczenia do okresu zatrudnienia w Polsce Ludowej także okresu nauki w szkole wyższej w czasie od dnia 1 października 1947 r. do dnia 1 października 1949 r. z tego powodu, iż przed podjęciem studiów służył w Wojsku Polskim od dnia 24 czerwca 1944 r. do lipca 1946 r. Zdaniem wnioskodawcy, okres służby w Wojsku Polskim należy - dla celów wzrostu emerytury - traktować tak jak zatrudnienie. Sąd Wojewódzki uznał, że w sprawie zachodzą poważne wątpliwości prawne, w związku z czym przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne, przytoczone w sentencji.Z uzasadnienia zagadnienia jednak wynika, że Sąd jest zdania, iż w świetle art. 11 ust. 2 pkt 10 oraz art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin - Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm. (w skrócie: z.e.p.) istnieje podstawa do uwzględnienia przy obliczaniu wnioskodawcy wzrostu emerytury z tytułu zatrudnienia w Polsce Ludowej okresu nauki w szkole wyższej, gdyż okres tej nauki był poprzedzony służbą wojskową pełnioną w Wojsku Polskim po dniu 1 listopada 1918 r., stanowiącą okres równorzędny z zatrudnieniem.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:W myśl art. 29 ust. 2 ustawy o z.e.p. przy obliczaniu wzrostu emerytury z tytułu zatrudnienia w Polsce Ludowej, okres zatrudnienia liczy się łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresu zatrudnienia.Jeżeli chodzi o okres nauki w szkole wyższej, to zgodnie z art. 13 ust. 3 pkt 3 ustawy o z.e.p. okres taki uważa się za okres zaliczalny do okresów zatrudnienia pod warunkiem uprzedniego zatrudnienia, jeżeli nauka ta została ukończona przed dniem wejścia w życie ustawy (tj. przed dniem 1 stycznia 1983 r.).Udzielenie zatem odpowiedzi na przedstawione zagadnienie prawne wymaga rozważenia, czy przez użyte w tym przepisie określenie "uprzednie zatrudnienie" należy rozumieć tylko okresy pozostawania w stosunku pracy (art. 11 ust. 1), czy także okresy równorzędne z okresami zatrudnienia. Zgodnie z art. 11 ust. 2 pkt 10 ustawy o z.e.p. okres służby wojskowej pełnionej w Wojsku Polskim po dniu 1 listopada 1918 r. uważa się za okres równorzędny z okresem zatrudnienia.Oznacza to, że okres takiej służby traktuje się na równi z okresem zatrudnienia. Ustawa o z.e.p. łączy z okresami równorzędnymi z okresami zatrudnienia takie same skutki jak z okresami zatrudnienia (przykładowo por. art. 26 ust. 1 pkt 1, art. 28 i 32 pkt 2). Dlatego przez użyte w art. 13 ust. 3 pkt 3 ustawy o z.e.p. określenie "uprzednie zatrudnienie" należy rozumieć także okresy równorzędne z okresami zatrudnienia, a więc również służbę wojskową pełnioną w Wojsku Polskim po dniu 1 listopada 1918 r. Powyższe rozważania uzasadniają więc stanowisko, że okres nauki w szkole wyższej poprzedzony służbą wojskową pełnioną w Wojsku Polskim podlega zaliczeniu przy obliczaniu wzrostu emerytury z tytułu zatrudnienia w Polsce Ludowej, jeżeli nauka została ukończona przed dniem 1 stycznia 1983 r.Mając to na uwadze Sąd Najwyższy podjął uchwałę jak w sentencji.