I ZB 3/22
Izba Odpowiedzialności Zawodowej2022-08-30
Skład orzekający: Wiesław Kozielewicz, Krzysztofa Wiaka, Krzysztofowi Wiakowi
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, który nie zawiera okoliczności związanych z zachowaniem sędziego po jego powołaniu oraz nie wskazuje, jak naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności mogłoby wpływać na wynik sprawy, podlega odrzuceniu?Ratio decidendi
Wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, podlega odrzuceniu, jeżeli nie zawiera wskazania okoliczności związanych z zachowaniem sędziego po jego powołaniu oraz nie wskazuje, jak ewentualne naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności mogłoby wpływać na wynik sprawy. Niespełnienie tych wymogów stanowi brak konstytutywny wniosku, co skutkuje jego odrzuceniem bez wzywania strony do usunięcia braków.Stan faktyczny
Adwokat, działając jako obrońca sędziego Sądu Apelacyjnego, złożył wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności. Wniosek ten wpłynął do Sądu Najwyższego w ustawowym terminie i spełniał podstawowe wymogi formalne pisma procesowego. Jednakże, wniosek zawierał jedynie wskazanie okoliczności związanych z powołaniem sędziego na urząd, nie przytaczając jednocześnie okoliczności dotyczących jego zachowania po powołaniu ani nie wskazując, jak potencjalne naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności mogłoby wpłynąć na wynik sprawy. W związku z tym, Sąd Najwyższy, działając w granicach uprawnień, wydał zarządzenie o odrzuceniu wniosku.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności z powodu niespełnienia wymagań formalnych.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I ZB 3/22 ZARZĄDZENIE Dnia 30 sierpnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz SSN Wiesław Kozielewicz pełniący obowiązki przewodniczącego I Wydziału Izby Odpowiedzialności Zawodowej, działając w granicach uprawnień Prezesa tej Izby, wskazanych w zarządzeniu Nr 102/2022 Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z dnia 29 lipca 2022 r., w związku z wnioskiem adwokat K. G. – P. – obrońcy SSO A. S. w sprawie I ZZ 5/22, o zbadanie spełnienia przez SSN Krzysztofa Wiaka wymogów niezawisłości i bezstronności, który wpłynął do Sądu Najwyższego w dniu 22 sierpnia 2022 r., zgodnie z treścią art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. i art. 29 § 6-11 i 24 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym – dalej powoływana jako u.SN, po stwierdzeniu, że: - wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem Najwyższym - SSO A. S. (art. 29 § 7 u.SN), - został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę - adw. K. G. – P. (art. 871 § 1 k.p.c. w zw. z art. 29 § 8 zdanie czwarte u.SN), - z zachowaniem terminu tygodniowego (art. 29 § 8 zdanie pierwsze u.SN) - czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego (art. 119 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 9 i 24 u.SN), - zawiera żądanie stwierdzenia, że w sprawie zachodzą wobec SSN Krzysztofa Wiaka przesłanki wskazane w art. 29 § 5 u.SN, które mogą powodować, że w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy (art. 29 § 9 pkt 1 u.SN) oraz zważywszy, że wniosek ten
2 - zawiera jedynie wskazanie okoliczności uzasadniających żądanie w zakresie okoliczności związanych z powołaniem na pełniony urząd sędziego Sądu Najwyższego, - nie przytacza jednak okoliczności związanych z zachowaniem sędziego Krzysztofa Wiaka po jego powołaniu oraz nie wskazuje, jak w okolicznościach tej sprawy ewentualne naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności mogłoby wpływać na jej wynik, 1) wniosek odrzucić; 2) odpis wniosku i zarządzenia załączyć do akt sprawy I ZZ 5/22; 3) odpis zarządzenia doręczyć: SSO A. S. , jego obrońcy adw. K. G. – P.; 4) odpis wniosku i wydanego zarządzenia przesłać SSN Krzysztofowi Wiakowi; 5) zakreślić sprawę w repertorium I ZB jako zakończoną w inny sposób. UZASADNIENIE Przepisy k.p.k., które po myśli art. 128 u.s,p. mają odpowiednie zastosowanie w postępowaniach z Rozdziału 3 u.s,p., nie nakładają obowiązku sporządzenia uzasadnienia tego zarządzenia, gdyż zarządzenie to jest niezaskarżalne (por. art. 99 § 2 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p.), jednakże uznano za celowe odniesienie się do kilku kwestii. Po pierwsze, niespełnienie wymogów, wskazanych w części wstępnej zarządzenia, będących elementami konstrukcyjnymi i zarazem konstytutywnymi wniosku powoduje konieczność jego odrzucenia, bez wzywania strony do usunięcia braków (art. 29 § 9 pkt 1 i 2 u.SN w zw. z art. 29 § 10 zdanie pierwsze u.SN). Po drugie, art. 29 § 11 u.SN przewiduje obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku niespełniającego wymagań, o których mowa w art. 29 § 9 u.SN, złożonego w postępowaniu przed Sądem
3 Najwyższym. Skoro jednak ten przepis odnosi się wyłącznie do pełnomocników, to nie obejmuje swoim zakresem adwokatów i radców prawnych, którzy występują w sprawie w charakterze obrońcy. Adwokat K. G. – P.– autor wniosku, który wpłynął do Sądu Najwyższego w dniu 22 sierpnia 2022 r., jest obrońcą SSO A. S., a zatem nie ma podstaw do zastosowania unormowania z art. 29 § 11 u.SN. W takiej sytuacji w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Najwyższym na podstawie przepisów k.p.k. zawiadomienie organu samorządu zawodowego, do którego należy obrońca, w razie złożenia przez niego wniosku o przeprowadzenie testu niezależności, który został odrzucony (art. 29 § 10 u.SN), możliwe jest jedynie wypadku stwierdzenia powodów określonych w art. 20 § 1 k.p.k., a te nie zachodzą w niniejszej sprawie. Po trzecie, na niniejsze zarządzenie nie przysługuje zażalenie. Wprawdzie, odmowa przyjęcia środka odwoławczego jest w postępowaniu karnym zaskarżalna (art. 429 § 2 k.p.k.), a skoro do rozpoznania wniosku stosuje się przepisy o zażaleniu z procedury, w której wniosek taki został złożony, czyli w niniejszym wypadku procedury karnej, to można wywodzić, że na zarządzenie o odrzuceniu wniosku przysługuje środek zaskarżenia (stosowany odpowiednio art. 429 § 2 k.p.k. w zw. z art. 29 § 24 u.SN). Takiej koncepcji nie można jednak podzielić, gdyż ustawa wyłącza co do zasady możliwość wniesienia zażalenia na postanowienia i zarządzenia wydane przez Sąd Najwyższy (art. 426 § 1 k.p.k. także w związku z treścią art. 466 § 1 k.p.k. i art. 29 § 24 u.SN), chyba że przepis szczególny wyraźnie przewiduje możliwość wniesienia zażalenia od zarządzenia czy postanowienia wydanego w najwyższej instancji sądowej. Ani przepis art. 429 § 2 k.p.k., ani przepisy u.SN, nie dają prawa stronie do złożenia zażalenia na wydane w Sądzie Najwyższym, w oparciu o art. 29 § 10 u.SN, zarządzenie o odrzuceniu wniosku o którym mowa art. 29 § 5 u. SN. [as]
Powiązane orzeczenia
- II KB 14/24 2024-06-27Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę w postępowaniu karnym, powinien zostać odrzucony, jeśli nie wskazuje na sposób postępowania sędziego po powoła…
- III KB 30/24 2024-11-06Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego w postępowaniu karnym przed Sądem Najwyższym, podlega odrzuceniu z powodu niespełnienia wymogów form…
- II KB 98/25 2025-07-22Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego w postępowaniu karnym, wymaga uzasadnienia, jeśli nie wskazuje na sposób postępowania sędziego po po…
- V KB 124/25 2025-07-08Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, oparty na ogólnych okolicznościach powołania i postępowania po powołaniu, czyni zadość wymaganiom formalnym i merytorycznym przewidz…
- II KB 67/25 2025-05-08Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego, powinien zostać odrzucony, jeśli nie wskazuje w sposób wystarczający, jak okoliczności związane z p…
Powołane przepisy
art. 429 § 1 KPKart. 128art. 29 § 6art. 29 § 7art. 871 § 1 KPCart. 29 § 8art. 119 § 1 KPKart. 29 § 9art. 29 § 5art. 29 § 9 pkt 1art. 99 § 2 KPKart. 29 § 10
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy