I ZI 10/24
Izba Odpowiedzialności Zawodowej2024-08-27
Skład orzekający: Barbara Skoczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej jest oczywiście bezzasadny, gdy wnioskodawca nie przedłożył dowodów uprawdopodabniających popełnienie przez sędziego zarzucanych mu przestępstw, mimo obiektywnej możliwości ich uzyskania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej z uwagi na jego oczywistą bezzasadność. W postępowaniu o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, który musi wykazać przesłanki uzasadniające zezwolenie. Brak przedłożenia dowodów uprawdopodabniających popełnienie przez sędziego zarzucanych mu przestępstw, przy jednoczesnej możliwości ich uzyskania przez wnioskodawcę, skutkuje uznaniem wniosku za oczywiście bezzasadny.Stan faktyczny
Pełnomocnik prywatnego oskarżyciela złożył wniosek o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędzi E. O. za popełnienie przestępstw zniesławienia i zniewagi. Wnioskodawca domagał się również przedłożenia akt sprawy prowadzonej przez Sąd Rejonowy. Mimo odroczenia posiedzenia w celu dołączenia dokumentów, wnioskodawca nie przedstawił dowodów uprawdopodabniających popełnienie przez sędzię zarzucanych czynów, poza dokumentami dotyczącymi innych postępowań.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędzi E. O. wobec jego oczywistej bezzasadności.Pełny tekst orzeczenia
I ZI 10/24 ZARZĄDZENIE Dnia 27 sierpnia 2024 r. SSN Barbara Skoczkowska na podstawie art. 80 § 2b ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych - dalej powoływana jako u.s.p., odmówić przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej E. O. sędzi Sądu Rejonowego w W., złożonego przez pełnomocnika A. S. – adwokata E. G., z uwagi na jego oczywistą bezzasadność. UZASADNIENIE Pełnomocnik A. S. adwokat – E. G. pismem z dnia 15 stycznia 2024 r. wniósł o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędzi Sądu Rejonowego w W. E. O. W treści wniosku o uchylenie immunitetu formalnego pełnomocnik wskazał, iż wobec sędzi E. O. do Sądu Rejonowego w W. został wniesiony prywatny oskarżenia, zarejestrowany pod sygn. […], w którym to A. S. zarzucił sędzi popełnienie czynów polegających na tym, że nazywając A. S. w ramach postępowania prowadzonego przez Sąd Rejonowy w W. pod sygnaturą […] (w szczególności w dniu 14 listopada 2022 roku) notorycznym i notoryjnym kryminalistą: pomówiła go o takie postępowanie lub właściwości, które go poniżyły w opinii publicznej i naraziły na utratę zaufania potrzebnego dla normalnego funkcjonowania w społeczności, w szczególności dla zawodów ekonomisty i prawnika oraz dla wyższego stanowiska w korpusie służby cywilnej, a także znieważyła go publicznie i w zamiarze, aby zniewaga do niego dotarła z
I ZI 10/24 2 zaznaczeniem, że opisane czyny zostały popełnione przez oskarżoną w ramach organizacji przestępczej i z przekroczeniem uprawnień i niedopełnieniem obowiązków na szkodę interesu publicznego i prywatnego, a w szczególności w połączeniu z udzieleniem pomocy sprawcy przestępstw w osobie J. P. - byłego Szefa Służby Cywilnej, czyli za czyny stypizowane w art. 212 § 1 k.k. i art. 216 § 1 k.k. W tym samym piśmie pełnomocnik A. S. wniósł o wystąpienie do Sąd Rejonowego w W. – […] Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych o przedłożenie akt sprawy zarejestrowanej pod sygnaturą […] i dopuszczenie znajdujących się w nich dokumentów - po uprzednim umożliwieniu zapoznania się z nimi i wskazania konkretnych dokumentów obrazujących przebieg zdarzeń objętych prywatnym aktem oskarżenia z dnia 21 marca 2023 roku). Zarządzeniem wydanym na posiedzeniu w dniu 20 maja 2024 r., Sąd Najwyższy, na wniosek pełnomocnika, odroczył posiedzenie w celu dołączenia – w terminie 14 dni stosownych dokumentów, które zdaniem pełnomocnika są konieczne do rozpoznania wniosku o uchylenie immunitetu. W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik A. S. w dniu 20 czerwca 2024 r. złożył pismo, w którym to wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem Sądu Rejonowego […] w W. o sygn. […], apelacji A. S. z dnia 21 marca 2023 r. oraz pisma procesowego z dnia 2 kwietnia 2024 r., co zdaniem pełnomocnika uzasadnia pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej. Analiza wniosku o wyrażenie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędzi Sądu Rejonowego w W. E. O. prowadzi do uznania, iż jest on bezzasadny w stopniu oczywistym. Nie zasługiwał on bowiem na uwzględnienie nie tylko z uwagi na brak dostatecznego uprawdopodobnienia popełnienia przez sędzią E. O. czynów wypełniających znamiona przestępstw określonych w art. 212 § 1 k.k. i z art. 216 § 1 k.k., ale przede wszystkim niewykazania takowej okoliczności w jakimkolwiek wręcz stopniu. Zgodnie z art. 80 § 2b u.s.p. jeżeli wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej nie odpowiada warunkom formalnym pisma procesowego określonym w Kodeksie postępowania karnego lub jest oczywiście bezzasadny, prezes sądu dyscyplinarnego odmawia jego przyjęcia.
I ZI 10/24 3 W tym kontekście wskazać należy, iż w postępowaniu o zezwolenie na pociągniecie do odpowiedzialności karnej, które jest szczególnym rodzajem postępowania, sąd dyscyplinarny orzeka zasadniczo na podstawie wniosku i dowodów załączonych przez wnioskodawcę, bowiem to rzeczą oskarżyciela, a nie sądu jest formułowanie oraz wykazywanie przesłanek uzasadniających zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, toteż oskarżyciela – a nie sąd dyscyplinarny – obciąża powinność gromadzenia i prowadzenia wszystkich niezbędnych w sprawie dowodów, uzasadniających w pełni podejrzenie popełnienia przez sędziego przestępstwa (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 2003 roku, SNO 29/03; uchwała SN z dnia 24 października 2014 roku, SNO 43/14). Obowiązek przedłożenia materiału dowodowego przemawiającego za zasadnością wniosku należy tym samym do wnioskodawcy, a wyjątkiem od tej zasady jest jedynie sytuacja, w której nie posiada on realnych możliwości uzyskania materiału dowodowego, a zdolnością tą dysponuje wyłącznie sąd dyscyplinarny. W sytuacji natomiast, gdy nie dołączono do wniosku jakichkolwiek dowodów bądź przedłożone dowody nie wykazują żadnego widocznego związku z treścią zarzutu formułowanego wobec osoby objętej wnioskiem, wówczas żądanie wnioskodawcy uznać należy za bezzasadne w stopniu oczywistym. W przedmiotowej sprawie nie został chociażby uprawdopodobniony fakt popełnienia przez sędzię E. O. przestępstwa z art. 212 § 1 k.k. lub art. 216 § 1 k.k. Pełnomocnik A. S. formułując wniosek o wyrażenie zgody na pociągniecie do odpowiedzialności karnej sędzi E. O. nie wskazał z jakiego zachowania sędzi upatrywał realizacji znamion wymienionych we wniosków czynów zabronionych, powielając niejako prywatny akt oskarżenia wniesiony przez A. S. Jednocześnie, do wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędzi E. O., poza kopią wyroku wraz z uzasadnieniem ze sprawy […], apelacją A. S., kopii postanowienia odrzucającego skargę A. S. na bezczynność Prokuratora Generalnego wraz z uzasadnieniem, kopii postanowienia odrzucającego skargę A. S. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości czy pisma z dnia 3 kwietnia 2024 r. nie zostało przedstawione żadne pismo czy protokół rozprawy ze sprawy […] toczącej się przed Sądem Rejonowy w W., które wskazywałoby na dopuszczenie się przez
I ZI 10/24 4 sędzię E. O. zarzucanych jej czynów, pomimo obiektywnej możliwości uzyskania przedmiotowych dokumentów. Zasadniczo uzasadnienie wniosku dotyczy jedynie niepopartego dowodami subiektywnego poczucia pomówienia i znieważenia, które ma odczuwać A. S. wobec niekorzystnego rozstrzygnięciem w sprawie […]. Ze względu na powyższe należy uznać, że nieprzedstawienie przez wnioskodawcę jakichkolwiek dowodów uprawdopodabniających popełnienie przez objętą wnioskiem sędzię przestępstw z art. 212 § 1 k.k. oraz z art. 216 § 1 k.k., a nadto stwierdzony po lekturze wniosku oraz dołączonych dokumentów brak jakichkolwiek podstaw do uchylenia immunitetu formalnego, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędzi E. O. wobec jego oczywistej bezzasadności. Z uwagi na powyższe, zarządzono jak wyżej. [M. T.] [ms]
Powiązane orzeczenia
- I ZI 46/25 2025-12-02Czy istnieją podstawy do zezwolenia na pociągnięcie sędzi do odpowiedzialności karnej za znieważenie i zniesławienie, jeśli wnioskodawca nie przedstawił wystarczających dowodów uprawdopodabniających popełnienie takiego c…
- I ZPI 47/22 2023-01-09Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej jest oczywiście bezzasadny, jeśli postępowanie karne dotyczące zarzucanych czynów zostało prawomocnie umorzone?
- SNO 56/16 2017-01-13Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej powinien zostać uwzględniony, gdy materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania, że zachodzi dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia…
- II ZIZ 27/24 2024-12-23Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, oparty na zarzutach dotyczących wadliwego procedowania i rozstrzygnięcia w postępowaniu cywilnym, może zostać uwzględniony, jeśli nie przedst…
- I ZPI 54/22 2023-10-19Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, sporządzony przez pełnomocnika z urzędu, który przedstawił opinię o braku podstaw do jego złożenia, może zostać uznany za oczywiście bezzasad…
Powołane przepisy
art. 80 § 2art. 212 § 1 KKart. 216 § 1 KK§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy