I ZI 46/25
Izba Odpowiedzialności Zawodowej2025-12-02
Skład orzekający: Barbara Skoczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do zezwolenia na pociągnięcie sędzi do odpowiedzialności karnej za znieważenie i zniesławienie, jeśli wnioskodawca nie przedstawił wystarczających dowodów uprawdopodabniających popełnienie takiego czynu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił zezwolenia na pociągnięcie sędzi do odpowiedzialności karnej, ponieważ wnioskodawca nie przedstawił wystarczających dowodów uprawdopodabniających popełnienie przez sędzię czynów z art. 212 § 1 k.k. i art. 216 § 1 k.k. W przypadku czynów ściganych z oskarżenia prywatnego, ciężar dowodu spoczywa na oskarżycielu, który musi wykazać przesłanki uzasadniające podejrzenie popełnienia przestępstwa.Stan faktyczny
Pełnomocnik oskarżyciela prywatnego złożył wniosek o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędzi Sądu Okręgowego za znieważenie i zniesławienie pokrzywdzonego T. L. poprzez użycie słów antysemickich. Wnioskodawca zarzucił, że sędzia dopuściła się tych czynów podczas rozprawy oraz w pismach kierowanych do pokrzywdzonego. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek, analizując przedstawione przez wnioskodawcę argumenty i dowody.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił zezwolenia na pociągnięcie sędzi do odpowiedzialności karnej za wskazane czyny i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania immunitetowego.Pełny tekst orzeczenia
I ZI 46/25 UCHWAŁA Dnia 2 grudnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska Protokolant sekretarz sądowy Lena Stasiak po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, na posiedzeniu w dniu 2 grudnia 2025 r., wniosku pełnomocnika wnioskodawcy T. L. o wydanie uchwały zezwalającej na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędzi Sądu Okręgowego […] w W. X. Y. za czyn z art. 212 § 1 k.k. i art. 216 § 1 k.k. na podstawie art. 80 § 2c ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych uchwalił: I. odmówić zezwolenia na pociągnięcie sędzi Sądu Okręgowego […] w W. X. Y., do odpowiedzialności karnej za wskazany we wniosku czyn z art. 212 § 1 k.k. i art. 216 § 1 k.k.; II. kosztami postępowania immunitetowego obciążyć Skarb Państwa. UZASADNIENIE Pełnomocnik oskarżyciela prywatnego T. L. - adw. P. P. złożył wniosek o wydanie uchwały zezwalającej na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędzi Sądu Okręgowego […] w W. X. Y. za to, że: „w dniach 16 maja 2024 r. oraz 25 czerwca 2024 r. a ponadto na rozprawie w dniu 31 stycznia 2025 r. w Sądzie Okręgowym […] w W. […] Wydział Karny Odwoławczy, ul. […], znieważyła oraz zniesławiła pokrzywdzonego T. L. poprzez używanie słów antysemickich wywołała u pokrzywdzonego
I ZI 46/25 2 uzasadnione znieważenie, gdyż używanie słów w stosunku do podsądnego, że jest innej nacji, to znaczy żydowskiej, wywołało u pokrzywdzonego poniżenie, poczucie braku bezpieczeństwa oraz antysemityzm", tj. za czyn z art. 212 § 1 k.k. oraz art. 216 § 1 k.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Analiza przedmiotowego wniosku prowadzi do uznania, iż jest on bezzasadny w stopniu oczywistym. Powyższy nie zasługiwał na uwzględnienie nie tyle z uwagi na brak dostatecznego uprawdopodobnienia popełnienia przez sędzię Sądu Okręgowego […] w W. X. Y. czynu wypełniającego znamiona przestępstwa określonego w art. 212 § 1 k.k. oraz z art. 216 § 1 k.k., co niewykazania takowej okoliczności w jakimkolwiek wręcz stopniu. Rozpoznawany przez Sąd wniosek skierowany w niniejszej sprawie dotyczy czynu ściganego z oskarżenia prywatnego. W takich przypadkach sąd dyscyplinarny orzeka zasadniczo na podstawie wniosku i dowodów załączonych przez wnioskodawcę, bowiem to „rzeczą oskarżyciela, a nie sądu jest formułowanie oraz wykazywanie przesłanek uzasadniających zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, toteż oskarżyciela – a nie sąd dyscyplinarny – obciąża powinność gromadzenia i prowadzenia wszystkich niezbędnych w sprawie dowodów, uzasadniających w pełni podejrzenie popełnienia przez sędziego przestępstwa” (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 2003 roku, SNO 29/03, Lex nr 470220; uchwała SN z dnia 24 października 2014 roku, SNO 43/14, Lex nr 1544217). Obowiązek przedłożenia materiału dowodowego przemawiającego za zasadnością wniosku należy tym samym do wnioskodawcy, a wyjątkiem od tej zasady jest jedynie sytuacja, w której nie posiada on realnych możliwości uzyskania materiału dowodowego, a zdolnością tą dysponuje wyłącznie sąd dyscyplinarny. Podkreślić wymaga jednocześnie, iż wnioskodawca, chcąc ewentualnie przeprowadzić określone dowody w postępowaniu immunitetowym inicjowanym przez oskarżyciela subsydiarnego lub prywatnego, winien załączyć do akt sprawy (wniosku) ich kopie, które jako strona postępowania karnego ma prawo bez przeszkód pozyskać. W sytuacji natomiast, gdy nie dołączono do wniosku jakichkolwiek dowodów bądź przedłożone dowody nie wykazują żadnego
I ZI 46/25 3 widocznego związku z treścią zarzutu formułowanego wobec osoby objętej wnioskiem, wówczas żądanie wnioskodawcy uznać należy za bezzasadne w stopniu oczywistym. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, objęta wnioskiem sędzia miała dopuścić się przestępstw z art. 212 § 1 k.k. i art. 216 § 1 k.k. podczas prowadzonej rozprawy w dniu 31 stycznia 2025 r. w Sądzie Okręgowym […] w W. w sprawie o sygn. […] oraz w treści pism kierowanych do T. L. w dniach 16 maja 2024 r. oraz 25 czerwca 2024 r. używając słów wskazujących, że jest innej nacji, to znaczy żydowskiej, co wywołało u pokrzywdzonego poniżenie, poczucie braku bezpieczeństwa oraz antysemityzm. Rzecz jednak w tym, że pełnomocnik oskarżyciela prywatnego, poza powieleniem treści prywatnego aktu oskarżenia, we wniosku o uchylenie immunitetu nie przytoczył żadnych sformułowań, ani nie przedstawił żadnych dowodów, które pozwalałoby na przyjęcie, iż nie tyle, że powyższe działanie sędzi doprowadziło do znieważenia bądź zniesławienia oskarżyciela prywatnego co, że w ogóle taka okoliczność zaistniała. Zasadniczo uzasadnienie wniosku dotyczy jedynie niepopartego dowodami subiektywnego poczucia pomówienia i znieważenia, które ma odczuwać T. L. Trudno więc w tym zakresie uznać, że zachodzi jakiekolwiek uprawdopodobnienie podejrzenie popełnienia przez sędzię Sądu Okręgowego […] w W. X. Y., czynu opisanego w części wstępnej. Mając na uwadze nieprzedstawienie przez wnioskodawcę jakichkolwiek dowodów uprawdopodabniających popełnienie przez objętą wnioskiem sędzię przestępstw z art. 212 § 1 k.k. oraz z art. 216 § 1 k.k., a nadto stwierdzony po lekturze wniosku brak jakichkolwiek podstaw do uchylenia immunitetu formalnego, Sąd Najwyższy odmówił wyrażenia zgody na jej pociągnięcie do odpowiedzialności karnej, orzekając jak w sentencji uchwały. [M. T.] [r.g.]
I ZI 46/25 4
Powiązane orzeczenia
- I ZI 10/24 2024-08-27Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej jest oczywiście bezzasadny, gdy wnioskodawca nie przedłożył dowodów uprawdopodabniających popełnienie przez sędziego zarzucanych mu przestępst…
- II ZIZ 16/23 2025-03-27Czy zachodzi dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przez sędziego przestępstwa znieważenia i pomówienia, uzasadniające zezwolenie na pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej?
- I ZPI 2/22 2023-05-10Czy brak legitymacji wnioskodawcy do wystąpienia z wnioskiem o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej uzasadnia odmowę przyjęcia takiego wniosku?
- II ZIZ 27/24 2024-12-23Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, oparty na zarzutach dotyczących wadliwego procedowania i rozstrzygnięcia w postępowaniu cywilnym, może zostać uwzględniony, jeśli nie przedst…
- I ZPI 3/22 2023-05-10Czy brak wniesienia prywatnego aktu oskarżenia przez wnioskodawcę uniemożliwia uzyskanie zezwolenia na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej?
Powołane przepisy
art. 212 § 1 KKart. 216 § 1 KKart. 80 § 2§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy