I ZI 25/23

Izba Odpowiedzialności Zawodowej2023-06-07

Skład orzekający: Marek Motuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego, który został cofnięty przez wnioskodawcę, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy, stosując odpowiednio przepisy Prawa o prokuraturze dotyczące wniosków o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej, uznał, że cofnięcie wniosku przez wnioskodawcę skutkuje pozostawieniem go bez rozpoznania. W niniejszej sprawie wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego w stanie spoczynku do odpowiedzialności karnej został złożony przez prokuratora Instytutu Pamięci Narodowej, a następnie cofnięty przez Naczelnika tego Instytutu. W związku z tym Sąd Najwyższy postanowił pozostawić wniosek bez rozpoznania.
Stan faktyczny
Instytut Pamięci Narodowej złożył wniosek o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Najwyższego w stanie spoczynku, X. Y., za czyny popełnione w okresie PRL, polegające na przekroczeniu uprawnień i wydaniu wyroków skazujących z naruszeniem prawa, co skutkowało bezprawnym pozbawieniem wolności pokrzywdzonych. Następnie Naczelnik Instytutu Pamięci Narodowej cofnął złożony wniosek. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o cofnięcie wniosku.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił wniosek Instytutu Pamięci Narodowej Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia 31 marca 2023 r. bez rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

I ZI 25/23 POSTANOWIENIE Dnia 7 czerwca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Motuk w sprawie X. Y. sędziego Sądu Najwyższego w stanie spoczynku po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 7 czerwca 2023 r. wniosku naczelnika Instytutu Pamięci Narodowej Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w […] o cofnięcie wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Najwyższego X. Y. za czyn z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 189 § 2 k.k. w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2023, poz. 102, t.j.; dalej: „uIPN”) na podstawie z art. 135 § 5 i 6 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (Dz. U. z 2022, poz. 1247, t.j.) - a contario w zw. art. 47 ust. 6 UIPN postanowił: pozostawić wniosek Instytutu Pamięci Narodowej Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w […] z dnia 31 marca 2023 r. bez rozpoznania UZASADNIENIE Prokurator Instytutu Pamięci Narodowej Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w […] w dniu 31 marca 2023 r. wniósł do Sądu Najwyższego wniosek o wydanie uchwały zezwalającej na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej X. Y. sędziego Sądu Najwyższego w stanie spoczynku w związku z podejrzeniem popełnienia przez niego czynów, polegających na tym, że: I ZI 25/23 2 1. jako funkcjonariusz państwa komunistycznego - sędzia, członek składu orzekającego Sądu […], działając wspólnie i w porozumieniu z dwoma sędziami, przewodniczącym i członkiem tego składu, stosował represje wobec X.X. w ten sposób, że w dniu 27.01.1982 r., w […], obecnie woj. […], w postępowaniu karnym, sygn. So.W. […] przekroczył swoje uprawnienia i wydał z naruszeniem prawa wyrok skazujący X.X. za działanie nie wyczerpujące znamion przypisanego mu przestępstwa z art. 48 ust. 2 dekretu z dnia 12.12.1981 r. o stanie wojennym, powodując bezprawne pozbawienie wolności X1. Y1. na okres powyżej 7 dni, od daty wydania tego orzeczenia do chwili zwolnienia pokrzywdzonego z zakładu karnego w dniu 20.09.1982 r., przy czym było to także poważne prześladowanie X.X. z powodu uznania go za członka grupy społecznej, opozycyjnej wobec ówczesnego systemu władzy, tj. zbrodni komunistycznej oraz przeciwko ludzkości z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 189 § 2 k.k. w zw. z art. 2 ust. 1 UIPN i art. 3 UIPN, 2. jako funkcjonariusz państwa komunistycznego - sędzia, członek składu orzekającego Sądu […], działając wspólnie i w porozumieniu z dwoma sędziami, przewodniczącym i członkiem tego składu, stosował represje wobec Y.Y. w ten sposób, że w dniu 27.01.1982 r., w […], obecnie woj. […], w postępowaniu karnym, sygn. So.W. […], przekroczył swoje uprawnienia i wydał z naruszeniem prawa wyrok skazujący Y.Y. za działanie nie wyczerpujące znamion przypisanego mu przestępstwa z art. 48 ust. 2 dekretu z dnia 12.12.1981 r. o stanie wojennym, powodując bezprawne pozbawienie wolności Y.Y. na okres powyżej 7 dni, od daty wydania wspomnianego orzeczenie do chwili zwolnienia pokrzywdzonego z zakładu karnego w dniu 28.03.1983 r., przy czym było to także poważne prześladowanie Y.Y. z powodu uznania go za członka grupy społecznej, opozycyjnej wobec ówczesnego systemu władzy, tj. zbrodni komunistycznej oraz przeciwko ludzkości z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 189 § 2 k.k. w zw. z art. 2 ust. 1 UIPN i art. 3 UIPN. I ZI 25/23 3 Naczelnik Instytutu Pamięci Narodowej Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w […] pismem z dnia 12 maja 2023 r. cofnął złożony uprzednio wniosek. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Z treści art. 135 § 5 i 6 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (Dz. U. z 2022,poz. 1247, t.j.), stosowanej odpowiednio do prokuratorów IPN wynika, że sąd dyscyplinarny wydaje uchwałę zezwalającą na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej na podstawie wniosku i dowodów załączonych przez wnioskodawcę. W niniejszej sprawie wniosek o podjęcie uchwały zezwalającej na pociągnięcie sędziego w stanie spoczynku X. Y. do odpowiedzialności karnej został wniesiony przez prokuratora Instytutu Pamięci Narodowej Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w […]. W związku z tym, iż wniosek ten został cofnięty przez Naczelnika tego Instytutu, należało postanowić, jak na wstępie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 231 § 1 KKart. 189 § 2 KKart. 2 ust. 1art. 3art. 135 § 5art. 47 ust. 6art. 48 ust. 2§ 1§ 2§ 5

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy