I ZI 72/26
PostanowienieIzba Odpowiedzialności Zawodowej2026-10-06
Skład orzekający: Marek Dobrowolski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej, który nie spełnia wymogów formalnych i jest oczywiście bezzasadny, powinien zostać przyjęty przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 135 § 4 ustawy Prawo o prokuraturze, odmówił przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej z uwagi na oczywistą bezzasadność. Orzeczenie podkreśla, że wniosek taki musi spełniać wymogi formalne pisma procesowego, a jego oczywista bezzasadność zachodzi, gdy nie dołączono do niego żadnych dowodów lub gdy przedłożone dowody nie wykazują widocznego związku z zarzutem, lub gdy po lekturze wniosku można stwierdzić brak podstaw do uchylenia immunitetu.Stan faktyczny
Do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej. Wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniosku, w tym sporządzenia go przez adwokata lub radcę prawnego oraz przesłania odpisu aktu oskarżenia. Wnioskodawca nie usunął wskazanych braków, a wniosek został uznany za oczywiście bezzasadny z uwagi na brak dowodów uprawdopodabniających popełnienie przez prokuratora wskazanych przestępstw.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej z uwagi na oczywistą bezzasadność.Pełny tekst orzeczenia
I ZI 72/26
ZARZĄDZENIE
Dnia 6 października 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Dobrowolski
zarządził:
1. na podstawie art. 135 § 4 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r.
Prawo o prokuraturze (dalej powoływana jako: ustawa Prawo o
prokuraturze) odmówić przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie
do odpowiedzialności karnej prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] X.
Y., złożonego przez G.D. z uwagi na oczywistą bezzasadność wniosku;
2. odpis zarządzenia doręczyć wnioskodawcy (wraz z pouczeniem,
że na zarządzenie to przysługuje zażalenie do Izby Odpowiedzialności
Zawodowej Sądu Najwyższego w terminie 7 dni od dnia jego
doręczenia);
3. sprawę w repertorium I Zl zakreślić jako załatwioną w inny
sposób.
UZASADNIENIE
W dniu 26 sierpnia 2026 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek G.D. z dnia
17 sierpnia 2026 r. o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej
prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] X. Y.
Zarządzeniem z dnia 2 września 2026 r., sygn. akt I ZI 72/26, wezwano
wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku o wyrażenie zgody na
pociągnięcie prokurator do odpowiedzialności karnej, poprzez sporządzenie i
podpisanie wniosku przez adwokata bądź radcę prawnego oraz przesłania odpisu
I ZI 72/26 2
aktu oskarżenia wniesionego do sądu wskazującego sprawę, w której immunitet ma
być uchylony, pouczając, iż wskazany brak formalny powinien być uzupełniony w
terminie 7 dni od otrzymania zarządzenia, pod rygorem odmowy przyjęcia wniosku.
Wezwanie zostało odebrane przez wnioskodawcę w dniu 7 września 2026 r. (k. 44).
W dniu 3 września 2026 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo G.D.
stanowiące „rozszerzenie wniosku o pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności
karnej”.
W odpowiedzi na zarządzenie pismem z dnia 14 września 2026 r. (data
wpływu do Sądu Najwyższego) G.D. wniósł o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Zgodnie z art. 135 § 4 ustawy Prawo o prokuraturze, jeżeli wniosek o
zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej lub wniosek o
zezwolenie na tymczasowe aresztowanie prokuratora nie odpowiada warunkom
formalnym pisma procesowego określonym w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. -
Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 534, 1023 i 2447 oraz z 2022
r. poz. 655), przewodniczący sądu dyscyplinarnego odmawia, w drodze zarządzenia,
jego przyjęcia.
Zaznaczyć należy, iż w postępowaniu delibacyjnym sąd dyscyplinarny orzeka
zasadniczo na podstawie wniosku i dowodów załączonych przez wnioskodawcę,
bowiem to „rzeczą oskarżyciela, a nie sądu jest formułowanie oraz wykazywanie
przesłanek uzasadniających zezwolenie na pociągnięcie sędziego do
odpowiedzialności karnej, toteż oskarżyciela - a nie sąd dyscyplinarny – obciąża
powinność gromadzenia i prowadzenia wszystkich niezbędnych w sprawie dowodów,
uzasadniających w pełni podejrzenie popełnienia przez sędziego przestępstwa” (zob.
aktualne również na gruncie postępowania immunitetowego dotyczącego
prokuratorów: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 2003 roku, SNO
29/03, Lex nr 470220; uchwała SN z dnia 24 października 2014 roku, SNO 43/14,
Lex nr 1544217).
Wniosek jest natomiast bezzasadny w stopniu oczywistym wówczas, gdy nie
dołączono do niego żadnych dowodów lub wówczas, gdy przedłożone dowody nie
wykazują żadnego widocznego związku z treścią zarzutu formułowanego wobec
objętego wnioskiem prokuratora, a który wnioskodawca chce zarzucić po uchyleniu
mu immunitetu. Oczywista bezzasadność wniosku zachodzić będzie również
I ZI 72/26 3
wówczas, gdy po jego lekturze, bez konieczności uzyskiwania i zapoznawania się z
dowodami można stwierdzić, że immunitet nie powinien zostać uchylony.
W niniejszej sprawie wnioskodawca postulował o wyrażenie zgody na
pociągnięcie wskazanej we wniosku prokurator do odpowiedzialności karnej w
związku z zachowaniem pozostającym stricte w sferze pełnionych przez nią
czynności prokuratorskich, w których autor wniosku upatrywał znamion przestępstwa
z art. 189 § 2 i 3 k.k., 247 § 1 k.k., 160 § 2 k.k. i 231 § 1 k.k.
Analiza wywiedzionego wniosku o uchylenie immunitetu formalnego prowadzi
do uznania, iż jest on bezzasadny w stopniu oczywistym. Powyższy nie zasługiwał
na uwzględnienie nie tyle z uwagi na brak dostatecznego uprawdopodobnienia
popełnienia przez prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] X. Y. czynów
wypełniających znamiona przestępstw określonych w art. 189 § 2 i 3 k.k., 247 § 1
k.k., 160 § 2 k.k. i 231 § 1 k.k., co niewykazania takowej okoliczności w jakimkolwiek
wręcz stopniu. Zgodzić należy się, iż objęta wnioskiem prokurator wprawdzie
pozostaje funkcjonariuszem publicznym w rozumieniu art. 231 k.k., który z racji
swoich szczególnych cech może dopuść się przestępstwa urzędniczego, jednakże
forsowana przez wnioskującego negatywna ocena prowadzenia postępowania przez
objętą wnioskiem prokurator nie oznacza niejako automatycznego zakwalifikowania
tej okoliczności jako znamienia występku z art. 231 § 1 k.k. Zaoferowana przez
wnioskodawcę dokumentacja nie zawiera nadto jakichkolwiek dowodów
uprawdopodabniających popełnienie przez objętą wnioskiem prokurator zarówno
przestępstwa z art. 231 § 1 k.k., jak i art. 189 § 2 i 3 k.k., 247 § 1 k.k., 160 § 2 k.k.
Mając na uwadze nieprzedstawienie przez wnioskodawcę warstwy
dowodowej uprawdopodabniającej w stopniu wymaganym przez ustawodawcę
popełnienie przez objętą wnioskiem prokurator wskazanych przestępstw, a nadto
stwierdzony po lekturze wniosku brak jakichkolwiek podstaw do uchylenia
immunitetu formalnego, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o zezwolenie na
pociągnięcie do odpowiedzialności karnej prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] X.
Y.
Zważając, iż braki formalne wniosku nie zostały usunięte, fakt uprzedniego
wezwania do powyższych uzupełnienia nie stoi na przeszkodzie uznania wniosku za
oczywiście bezzasadny i odmowy jego przyjęcia z tej przyczyny.
I ZI 72/26 4
Z powyższych względów rozstrzygnięto, jak na wstępie.
[J.J.]
[r.g.]
Powiązane orzeczenia
- I ZI 70/24 2025-01-21Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej, który nie zawiera dowodów uprawdopodabniających popełnienie zarzucanych czynów, jest oczywiście bezzasadny i podlega odmowie przyjęcia?
- I ZI 33/23 2023-12-15Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej, który nie zawiera dowodów uprawdopodabniających popełnienie przez prokuratora przestępstwa, może zostać uznany za oczywiście bezzasadny i…
- I ZPI 52/22 2023-12-05Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej, który nie zawiera dowodów uprawdopodabniających popełnienie przestępstwa lub gdy przedłożone dowody nie wykazują widocznego związku z zarz…
- I ZI 96/23 2026-01-28Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej jest oczywiście bezzasadny, jeśli nie zawiera dowodów lub dowody te nie wykazują związku z zarzutem?
- I ZI 87/23 2024-03-20Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej, złożony przez pełnomocnika, spełnia warunki formalne wymagane przez ustawę Prawo o prokuraturze i Kodeks postępowania karnego?
Powołane przepisy
art. 135 § 4art. 189 § 2art. 231 KKart. 231 § 1 KK§ 4§ 2§ 1
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy