I ZO 101/23
Izba Odpowiedzialności Zawodowej2024-03-14
Skład orzekający: Paweł Wojciechowski, Jacka Widło, Jacek Widło, Tomasza Demendeckiego
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego może zostać wyłączony od rozpoznania sprawy o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności innego sędziego, jeśli sam zgłosi wniosek o wyłączenie z powodu obaw o naruszenie standardów Europejskiej Konwencji Praw Człowieka związanych z powołaniem sędziego na urząd?Ratio decidendi
Sędzia Sądu Najwyższego może zostać wyłączony od udziału w rozpoznaniu sprawy dotyczącej badania wymogów niezawisłości lub bezstronności innego sędziego, jeśli sam zgłosi wniosek o wyłączenie. Wnioskodawca musi przedstawić powody, które pozwalają przyjąć, że hipotetyczny rozsądny obserwator, świadomy stanu psycho-emocjonalno-duchowego sędziego, uznałby jego niezdolność do orzekania w danej sprawie.Stan faktyczny
Sędzia Sądu Najwyższego, SSN Jacek Widło, złożył wniosek o wyłączenie go od rozpoznania sprawy dotyczącej zbadania wymogów niezawisłości i bezstronności innego sędziego. Wniosek uzasadnił treścią wyroku ETPCz, z którego wynika, że orzeczenie wydane przez sąd z udziałem sędziego powołanego na wniosek KRS ukształtowanej nowelą ustawy z 2017 r. narusza standard art. 6 EKPC. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i wyłączył SSN Jacka Widło od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZB 66/23.Pełny tekst orzeczenia
I ZO 101/23 POSTANOWIENIE Dnia 14 marca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wojciechowski po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 14 marca 2024 r., bez udziału stron wniosku SSN Jacka Widło z dnia 20 września 2023 r. o podstawie jego wyłączenia od rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZB 66/23 postanowił: uwzględnić wniosek i wyłączyć SSN Jacka Widło od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZB 66/23. UZASADNIENIE W dniu 20 września 2023 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego) SSN Jacek Widło złożył wniosek o wyłączenie go od rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZB 66/23 w przedmiocie wniosku o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności SSN Tomasza Demendeckiego. Analiza argumentacji powołanej przez wnioskodawcę wskazuje, iż powyższy wniosek złożył z uwagi na treść wyroku ETPCz z dnia 8 listopada 2021 r. (Dolińska-Ficek, Ozimek, 49868/19 i 57511/19) z którego wynika, że orzeczenie wydane przez sąd, w skład którego uczestniczy sędzia powołany na urząd sędziego na wniosek KRS ukształtowanej nowelą ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, narusza standard z art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Wnioskujący wskazał, że wniosek o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności SSN Tomasza Demendeckiego dotyczy zarzutu niewłaściwej obsady sądu z uwagi na naruszenie powyżej określonego standardu.
I ZO 101/23 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W postępowaniu w przedmiocie badania spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości lub bezstronności, określonym w art. 29 § 4 – 25 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, możliwe jest wyłączenie wylosowanego sędziego od udziału w rozpoznaniu takiej sprawy, lecz może to nastąpić gdy: 1) zachodzą okoliczności skutkujące wyłączeniem sędziego z mocy prawa (iudex inhabilis), lub 2) gdy żądanie wyłączenia (wniosek o wyłączenie) go od udziału w sprawie zgłosi wylosowany sędzia, albo 3) w wyniku wszczętego z urzędu postępowania o wyłączenie w sytuacji gdy nie dojdzie do ,,samowyłączenia” się wylosowanego sędziego (por. np. E. Skrętowicz, Iudex inhabilis i iudex suspectus w polskim procesie karnym, Lublin 1994, s. 70, R. Kmiecik, Tryb wyłączenia sędziego i prokuratora w kodeksie postępowania karnego, Prokuratura i Prawo, 1999, nr 11 – 12, s. 23, K. Papke – Olszauskas, Wyłączenie uczestników procesu karnego, Gdańsk 2007, s. 147 – 155 i s. 180 – 181). W realiach niniejszej sprawy ma miejsce sytuacja ujęta w pkt 2. Wskazane w piśmie SSN Jacka Widło z dnia 20 września 2023 r. powody, uprawniają do wniosku, iż akceptowana przez SSN Jacka Widło wykładnia prawa, stanowiąca rezultat subiektywnego osądu samego zainteresowanego Sędziego, w realiach sprawy I ZB 66/23, pozwala przyjąć, że także hipotetyczny rozsądny obserwator, świadomy stanu psycho – emocjonalno – duchowego danego sędziego, byłby gotowy uznać jego niezdolność do orzekania w tej sprawie (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 28 maja 2021 r., sygn. akt IV KO 63/21; z dnia 20 marca 2023 r., sygn. akt I ZO 2/23; z dnia 6 czerwca 2023 r., sygn. akt I ZO 28/23; z dnia 6 lutego 2024 r., sygn. akt I ZO 10/24). Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji [M. T.]. [ał]
I ZO 101/23 3
Powiązane orzeczenia
- I ZO 71/25 2025-07-08Czy sędzia Sądu Najwyższego, który złożył wniosek o własne wyłączenie od rozpoznania sprawy dotyczącej oceny niezawisłości i bezstronności innego sędziego, powinien zostać wyłączony od udziału w tej sprawie?
- I ZO 41/24 2024-06-20Czy wniosek sędziego o wyłączenie od udziału w sprawie z powodu negatywnych uwag ze strony innego sędziego, dotyczących jego kompetencji, uzasadnia jego wyłączenie?
- I ZO 2/25 2025-02-05Czy wniosek sędziego o wyłączenie od rozpoznania sprawy dotyczącej badania wymogów niezawisłości i bezstronności innego sędziego, oparty na jego subiektywnym przekonaniu o braku niezależności tego drugiego, powinien zost…
- I ZO 28/23 2023-06-06Czy sędzia Sądu Najwyższego może zostać wyłączony od udziału w rozpoznaniu sprawy o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności innego sędziego, na własny wniosek?
- I ZO 30/24 2024-03-07Czy sędzia Sądu Najwyższego może zostać wyłączony od udziału w rozpoznaniu sprawy o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności innego sędziego, na własny wniosek?
Powołane przepisy
art. 6art. 29 § 4§ 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy