I ZO 41/24

I ZO 41/24 POSTANOWIENIE Dnia 20 czerwca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wojciechowski po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 20 czerwca 2024 r. wniosku SSN Jacka Widło z dnia 5 marca 2023 r. o jego wyłączenie od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZB 47/23 postanowił: uwzględnić wniosek i wyłączyć SSN Jacka Widło od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZB 47/23. UZASADNIENIE Pismem z dnia 5 marca 2023 r. SSN Jacek Widło złożył wniosek o wyłączenie go od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZB 47/23 w przedmiocie wniosku o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez SSN Marię Szczepaniec. W uzasadnieniu wniosku podniósł okoliczności, które wywołują u jego autora uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Wskazał, że SSN Maria Szczepaniec wielokrotnie w bardzo negatywny sposób wyrażała się na jego temat i na temat jego kompetencji, publicznie pisząc to w uzasadnieniach postanowień pozostawiających bez rozpoznania jego wnioski o „samowyłączenie” sędziego. W ocenie SSN Jacka Widło zarówna forma jak i sposób wyrażania poglądów na temat innego sędziego są dla niego nie do przyjęcia. Ponadto, SSN Jacek Widło wskazał, że SSN Maria Szczepaniec czyniła w stosunku do niego „niewybredne uwagi personalne i rady na temat kompetencji I ZO 41/24 2 sędziowskich” oraz sugestie złożenie przeze niego urzędu (np. I NWW 445/23). Jak wskazał, skoro SSN Maria Szczepaniec stoi na stanowisku, że SSN Jacek Widło nie spełnia kompetencji do bycia sędzią, jego udział w sprawie o zbadanie wymogów jej bezstronności i niezawisłości nie może być uznany jako dokonany w warunkach bezstronności w odbiorze obiektywnym i subiektywnym. Dodatkowo autor wniosku zwrócił też uwagę na fakt powołania zarówno jego, jak i SSN Maria Szczepaniec, na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3). Ponadto wskazał, że sąd w którego składzie zasiada autor wniosku może nie być uznany za sąd ustanowiony na postawie ustawy w rozumieniu art. 19 ust. 1 akapit 2 TUE w zw. z art. 47 Karty Praw Podstawowych (wyrok TSUE z 21 grudnia 2023 r., C-718). Sąd Najwyższy zważył, co następuje. W postępowaniu w przedmiocie badania spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości lub bezstronności, określonym w art. 29 § 4 – 25 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, możliwe jest wyłączenie wylosowanego sędziego od udziału w rozpoznaniu takiej sprawy, lecz może to nastąpić gdy: 1) zachodzą okoliczności skutkujące wyłączeniem sędziego z mocy prawa (iudex inhabilis), lub 2) gdy żądanie wyłączenia (wniosek o wyłączenie) go od udziału w sprawie zgłosi wylosowany sędzia, albo 3) w wyniku wszczętego z urzędu postępowania o wyłączenie w sytuacji gdy nie dojdzie do ,,samowyłączenia” się wylosowanego sędziego (por. np. E. Skrętowicz, Iudex inhabilis i iudex suspectus w polskim procesie karnym, Lublin 1994, s. 70, R. Kmiecik, Tryb wyłączenia sędziego i prokuratora w kodeksie postępowania karnego, Prokuratura i Prawo, 1999, nr 11 – 12, s. 23, K. Papke – Olszauskas, Wyłączenie uczestników procesu karnego, Gdańsk 2007, s. 147 – 155 i s. 180 – 181). W realiach niniejszej sprawy ma miejsce sytuacja ujęta w pkt. 2. Wskazane w piśmie SSN Jacka Widło z dnia 5 marca 2023 r. okoliczności związane z postrzeganiem przez tego sędziego krytycznych uwag i ocen jego postępowania na I ZO 41/24 3 płaszczyźnie zawodowej czynionych przez SSN Marię Szczepaniec, które w sposób niewątpliwy w mniemaniu tego Sędziego skutkują wystąpieniem po jego stronie niemożności obiektywnego rozpoznania sprawy, w przedmiocie wniosku o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez SSN Maria Szczepaniec są wystarczające dla uwzględnienia wniosku. W tym stanie rzeczy nie sposób polemizować z wewnętrznym odczuciem SSN Jacka Widło co do jego bezstronności w tejże sprawie. Powody te uprawniają też do wniosku, iż w realiach sprawy I ZB 47/23, także hipotetyczny rozsądny obserwator, świadomy stanu psycho–emocjonalno–duchowego danego sędziego, byłby gotowy uznać jego niezdolność do orzekania w tej sprawie (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 28 maja 2021 r., sygn. akt IV KO 63/21; z dnia 20 marca 2023 r., sygn. akt I ZO 2/23; z dnia 6 czerwca 2023 r., sygn. akt I ZO 28/23; z dnia 6 lutego 2024 r., sygn. akt I ZO 10/24). Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. [M. T.] [ms]