I ZO 85/22

Izba Odpowiedzialności Zawodowej2023-02-20

Skład orzekający: Wiesław Kozielewicz, Małgorzaty Bednarek, Tomasza Demendeckiego, Malgorzaty Bednarek, Małgorzata Bednarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego od udziału w postępowaniu w przedmiocie zbadania wymogów niezawisłości i bezstronności innego sędziego, złożony przez stronę tego postępowania, podlega rozpoznaniu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o wyłączenie sędziego od udziału w postępowaniu w przedmiocie zbadania wymogów niezawisłości i bezstronności innego sędziego, złożony przez stronę tego postępowania, nie podlega rozpoznaniu, jeśli sędzia, którego dotyczy wniosek, nie rozstrzyga w "głównym nurcie" postępowania. Wyłączenie sędziego w takim postępowaniu może nastąpić jedynie z mocy prawa, na wniosek samego sędziego lub z urzędu, gdy nie dojdzie do samowyłączenia.
Stan faktyczny
Sędzia Sądu Rejonowego M.S. złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Małgorzaty Bednarek od udziału w rozpoznaniu wniosku o zbadanie spełnienia przez sędziego Tomasza Demendeckiego wymogów niezawisłości i bezstronności. Sędzia Małgorzata Bednarek została wylosowana do sprawy dotyczącej zbadania wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Tomasza Demendeckiego, któremu przydzielono rozpoznanie zażalenia na uchwałę Sądu Dyscyplinarnego. Sąd Najwyższy uznał, że sędzia Małgorzata Bednarek nie rozstrzyga w "głównym nurcie" postępowania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania wniosek o wyłączenie SSN Małgorzaty Bednarek od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZB 37/22.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I ZO 85/22 POSTANOWIENIE Dnia 20 lutego 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz na posiedzeniu w dniu 20 lutego 2023 r. w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w kwestii wniosku SSR M.S. z dnia 25 listopada 2022 r., w przedmiocie wyłączenia SSN Małgorzaty Bednarek od rozpoznania wniosku o zbadanie spełnienia przez SSN Tomasza Demendeckiego wymogów niezawisłości i bezstronności, który został zarejestrowany pod sygn. akt I ZB 37/22, postanowił: pozostawić bez rozpoznania wniosek o wyłączenie SSN Małgorzaty Bednarek od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZB 37/22. UZASADNIENIE Pismem z dnia 25 listopada 2022 r. SSR M. S. wniosła, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k, o wyłączenie SSN Malgorzaty Bednarek od udziału w rozpoznaniu wniosku o zbadanie spełnienia przez SSN Tomasza Demendeckiego wymogów niezawisłości i bezstronności, tj. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZB 37/22. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Poza sporem jest, w realiach niniejszej sprawy, że SSN Małgorzata Bednarek nie została wyznaczona do rozpoznania zażalenia SSR M. S., a tylko wylosowana do sprawy w przedmiocie zbadania spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez SSN Tomasza Demendeckiego, któremu przydzielono rozpoznanie zażalenia SSR M. S. na uchwałę Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w Krakowie z dnia 4 kwietnia 2022 r., sygn. akt ASDo 2 5/21, w części utrzymującej w mocy zwrócenie uwagi SSR M.S. w dniu 22 października 2021 r. przez Prezesa Sądu Rejonowego dla Krakowa – Podgórza w Krakowie (sprawa oznaczona sygnaturą II ZO 49/22). W świetle powyższego, nie można zasadnie wywodzić, iż SSN Małgorzata Bednarek rozstrzyga w ,,głównym nurcie” postępowania, a tylko w takim przypadku strona tego postępowania ma prawo złożyć wniosek o wyłączenie sędziego z powodu zaistnienia okoliczności o jakich mowa w art. 41 § 1 k.p.k. (por. np. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 czerwca 2010 r., sygn. akt SK 38/09, OTK-A 2010, nr 5, poz. 46, czy postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 23 listopada 2004 r., sygn. akt V KK 195/04, z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt II KK 52/09, z dnia 5 grudnia 2013 r., sygn. akt V KK 156/13). Oczywiście w postępowaniu w przedmiocie badania spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości lub bezstronności, określonym w art. 29 § 4 – 25 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym – dalej powoływana jako u.SN, możliwe jest wyłączenie wylosowanego sędziego od udziału w rozpoznaniu takiej sprawy, lecz może to nastąpić gdy: 1) zachodzą okoliczności skutkujące wyłączeniem sędziego z mocy prawa (iudex inhabilis), lub 2) gdy żądanie wyłączenia (wniosek o wyłączenie) go od udziału w sprawie zgłosi wylosowany sędzia, albo 3) w wyniku wszczętego z urzędu postępowania o wyłączenie w sytuacji gdy nie dojdzie do ,,samowyłączenia” się wylosowanego sędziego (por. np. E. Skrętowicz, Iudex inhabilis i iudex suspectus w polskim procesie karnym, Lublin 1994, s. 70, R. Kmiecik, Tryb wyłączenia sędziego i prokuratora w kodeksie postępowania karnego, Prokuratura i Prawo, 1999, nr 11 – 12, s. 23, K. Papke – Olszauskas, Wyłączenie uczestników procesu karnego,Gdańsk 2007, s. 147 – 155 i s. 180 – 181). W tej sytuacji, wobec niedopuszczalności z mocy ustawy, zawartego w piśmie z dnia 25 listopada 2022 r. SSR M. S. wniosku o wyłączenie SSN Malgorzaty Bednarek od udziału w rozpoznaniu wniosku o zbadanie spełnienia przez SSN Tomasza Demendeckiego wymogów niezawisłości i bezstronności, tj. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZB 37/22, na mocy stosowanego odpowiednio art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 ustawy z dnia 3 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych i art. 10 u.SN, rozstrzygnięto jak na wstępie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 41 § 1 KPkart. 29 § 4art. 430 § 1 KPKart. 128art. 10§ 1§ 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy