I ZO 45/22
Izba Odpowiedzialności Zawodowej2023-02-21
Skład orzekający: Małgorzaty Manowskiej, Tomasza Demendeckiego, Małgorzata Manowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od udziału w postępowaniu w przedmiocie zbadania wymogów niezawisłości i bezstronności innego sędziego Sądu Najwyższego, złożony przez stronę postępowania, może zostać rozpoznany?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o wyłączenie sędziego od udziału w postępowaniu w przedmiocie zbadania wymogów niezawisłości i bezstronności innego sędziego Sądu Najwyższego, złożony przez stronę postępowania, jest niedopuszczalny z mocy ustawy. Sędzia wylosowany do sprawy w przedmiocie zbadania wymogów niezawisłości i bezstronności nie rozstrzyga w "głównym nurcie" postępowania, a jedynie w tym specyficznym, incydentalnym postępowaniu. Wyłączenie sędziego w takim przypadku może nastąpić jedynie z mocy prawa, na wniosek samego sędziego lub z urzędu, gdy nie dojdzie do samowyłączenia.Stan faktyczny
Obrońca SSR M.S. złożył wniosek o wyłączenie SSN Małgorzaty Manowskiej od udziału w rozpoznaniu wniosku o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności SSN Tomasza Demendeckiego. Wniosek dotyczył sprawy o sygn. akt I ZB 31/22, w której SSN Tomasz Demendecki miał rozpoznać zażalenie SSR M.S. na uchwałę Sądu Dyscyplinarnego. Sąd Najwyższy stwierdził, że SSN Małgorzata Manowska nie została wyznaczona do rozpoznania zażalenia, a jedynie wylosowana do sprawy dotyczącej zbadania wymogów niezawisłości i bezstronności.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania wniosek o wyłączenie SSN Małgorzaty Manowskiej od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZB 31/22.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I ZO 45/22 POSTANOWIENIE Dnia 21 lutego 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Wiesław Kozielewicz na posiedzeniu w dniu 21 lutego 2023 r. w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w kwestii wniosku SSO D. M. - obrońcy SSR M.S. z dnia 9 listopada 2022 r., w przedmiocie wyłączenia SSN Małgorzaty Manowskiej od rozpoznania wniosku o zbadanie spełnienia przez SSN Tomasza Demendeckiego wymogów niezawisłości i bezstronności, który został zarejestrowany pod sygn. akt I ZB 31/22, postanowił: pozostawić bez rozpoznania wniosek o wyłączenie SSN Małgorzaty Manowskiej od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZB 31/22. UZASADNIENIE Pismem z dnia 9 listopada 2022 r. SSO D. M. – obrońca SSR M. S. wniósł, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k., o wyłączenie SSN Małgorzaty Manowskiej od udziału w rozpoznaniu wniosku o zbadanie spełnienia przez SSN Tomasza Demendeckiego wymogów niezawisłości i bezstronności, tj. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZB 31/22. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Poza sporem jest, w realiach niniejszej sprawy, że SSN Małgorzata Manowska nie została wyznaczona do rozpoznania zażalenia SSR M.S., a tylko wylosowana do sprawy w przedmiocie zbadania spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez SSN Tomasza Demendeckiego, któremu przydzielono rozpoznanie zażalenia SSR M.S. na uchwałę Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w Krakowie z dnia 4 kwietnia 2022 r., sygn. akt ASDo
2 5/21, w części utrzymującej w mocy zwrócenie uwagi SSR M. S. w dniu 22 października 2021 r. przez Prezesa Sądu Rejonowego dla Krakowa – Podgórza w Krakowie (sprawa oznaczona sygnaturą II ZO 49/22). W świetle powyższego, nie można zasadnie wywodzić, iż SSN Małgorzata Manowska rozstrzyga w ,,głównym nurcie” postępowania, a tylko w takim przypadku strona tego postępowania ma prawo złożyć wniosek o wyłączenie sędziego z powodu zaistnienia okoliczności o jakich mowa w art. 41 § 1 k.p.k. (por. np. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 czerwca 2010 r., sygn. akt SK 38/09, OTK-A 2010, nr 5, poz. 46, czy postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 23 listopada 2004 r., sygn. akt V KK 195/04, z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt II KK 52/09, z dnia 5 grudnia 2013 r., sygn. akt V KK 156/13). Oczywiście w postępowaniu w przedmiocie badania spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości lub bezstronności, określonym w art. 29 § 4 – 25 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym – dalej powoływana jako u.SN, możliwe jest wyłączenie wylosowanego sędziego od udziału w rozpoznaniu takiej sprawy, lecz może to nastąpić gdy: 1) zachodzą okoliczności skutkujące wyłączeniem sędziego z mocy prawa (iudex inhabilis), lub 2) gdy żądanie wyłączenia (wniosek o wyłączenie) go od udziału w sprawie zgłosi wylosowany sędzia, albo 3) w wyniku wszczętego z urzędu postępowania o wyłączenie w sytuacji gdy nie dojdzie do ,,samowyłączenia” się wylosowanego sędziego (por. np. E. Skrętowicz, Iudex inhabilis i iudex suspectus w polskim procesie karnym, Lublin 1994, s. 70, R. Kmiecik, Tryb wyłączenia sędziego i prokuratora w kodeksie postępowania karnego, Prokuratura i Prawo, 1999, nr 11 – 12, s. 23, K. Papke – Olszauskas, Wyłączenie uczestników procesu karnego, Gdańsk 2007, s. 147 – 155 i s. 180 – 181). W tej sytuacji, wobec niedopuszczalności z mocy ustawy, zawartego w piśmie z dnia 9 listopada 2022 r. SSO D. M. - obrońcy SSR M. S. wniosku o wyłączenie SSN Małgorzaty Manowskiej od udziału w rozpoznaniu wniosku o zbadanie spełnienia przez SSN Tomasza Demendeckiego wymogów niezawisłości i bezstronności, tj. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZB 31/22, na mocy stosowanego odpowiednio art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 ustawy z dnia
3 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych i art. 10 u.SN, rozstrzygnięto jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- I ZO 85/22 2023-02-20Czy wniosek o wyłączenie sędziego od udziału w postępowaniu w przedmiocie zbadania wymogów niezawisłości i bezstronności innego sędziego, złożony przez stronę tego postępowania, podlega rozpoznaniu?
- I ZO 56/22 2023-02-20Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, który nie jest wyznaczony do rozpoznania sprawy głównej, lecz jedynie wylosowany do postępowania incydentalnego dotyczącego oceny niezawisłości i bezstronności innego s…
- I ZO 50/23 2023-05-26Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od udziału w postępowaniu w przedmiocie zbadania wymogów niezawisłości i bezstronności innego sędziego, złożony przez stronę postępowania, jest dopuszczalny?
- I ZO 52/22 2025-04-15Czy wniosek o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie, który nie został wyznaczony do składu orzekającego, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania?
- I ZO 77/23 2024-06-20Czy sędzia Sądu Najwyższego, który został wylosowany do rozpoznania sprawy dotyczącej wniosku o zbadanie jego własnej niezawisłości i bezstronności, jest z mocy prawa wyłączony od udziału w sprawie, w której rozpoznawany…
Powołane przepisy
art. 41 § 1 KPKart. 29 § 4art. 430 § 1 KPKart. 128art. 10§ 1§ 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy