I ZO 2/25

Izba Odpowiedzialności Zawodowej2025-02-05

Skład orzekający: Maria Szczepaniec, Jarosława Matrasa, Jarosław Matras, Marka Dobrowolskiego

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek sędziego o wyłączenie od rozpoznania sprawy dotyczącej badania wymogów niezawisłości i bezstronności innego sędziego, oparty na jego subiektywnym przekonaniu o braku niezależności tego drugiego, powinien zostać uwzględniony?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek sędziego o wyłączenie od udziału w sprawie dotyczącej badania wymogów niezawisłości i bezstronności innego sędziego. Wskazano, że w postępowaniu tym możliwe jest wyłączenie wylosowanego sędziego, gdy sam zgłosi taki wniosek. Sąd uznał, że powody wskazane przez wnioskującego sędziego, dotyczące jego subiektywnego osądu braku niezależności innego sędziego, pozwalają przyjąć, że także hipotetyczny obserwator uznałby jego niezdolność do orzekania w tej sprawie.
Stan faktyczny
Sędzia Sądu Najwyższego Jarosław Matras złożył wniosek o wyłączenie go od rozpoznania sprawy dotyczącej badania wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Marka Dobrowolskiego. Wnioskujący sędzia, powołując się na swoje wcześniejsze zaangażowanie jako obrońca w innej sprawie, wyraził przekonanie o braku bezstronności i niezawisłości sędziego Dobrowolskiego. Sąd Najwyższy rozpoznał ten wniosek na posiedzeniu bez udziału stron.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i wyłączył SSN Jarosława Matrasa od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZB 97/24.

Pełny tekst orzeczenia

I ZO 2/25 POSTANOWIENIE Dnia 5 lutego 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szczepaniec po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 5 lutego 2025 r. bez udziału stron wniosku SSN Jarosława Matrasa z dnia 13 stycznia 2025 r. o podstawie jego wyłączenia od rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZB 97/24 na podstawie art. 41 § 1 k.pk. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. postanowił: uwzględnić wniosek i wyłączyć SSN Jarosława Matrasa od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZB 97/24. UZASADNIENIE W dniu 13 stycznia 2025 r. SSN Jarosław Matras złożył wniosek o wyłączenie go od rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZB 97/24 w przedmiocie wniosku o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności SSN Marka Dobrowolskiego. Wnioskujący wskazał, że jako obrońca sędziego SN X. Y. w sprawie o sygnaturze akt I ZI 1/23 w pełni popiera wniosek o test co do SSN Marka Dobrowolskiego, który złożył drugi z obrońców sędziego SN X. Y., uzewnętrznił swoje przekonanie o braku bezstronności i niezawisłości tego sędziego. Nadto wskazał, że uzasadnienie wniosku o test w sprawie o sygn. akt I ZB 97/24 także podziela uznając, że wskazana osoba nie daje rękojmi niezależności. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: I ZO 2/25 2 W postępowaniu w przedmiocie badania spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości lub bezstronności, określonym w art. 29 § 4 – 25 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, możliwe jest wyłączenie wylosowanego sędziego od udziału w rozpoznaniu takiej sprawy, lecz może to nastąpić gdy: 1) zachodzą okoliczności skutkujące wyłączeniem sędziego z mocy prawa (iudex inhabilis), lub 2) gdy żądanie wyłączenia (wniosek o wyłączenie) go od udziału w sprawie zgłosi wylosowany sędzia, albo 3) w wyniku wszczętego z urzędu postępowania o wyłączenie w sytuacji, gdy nie dojdzie do „samowyłączenia” się wylosowanego sędziego. W realiach niniejszej sprawy ma miejsce sytuacja ujęta w pkt 2. Wskazane w piśmie SSN Jarosława Matrasa z dnia 13 stycznia 2025 r. powody, uprawniają do wniosku, iż akceptowana przez SSN Jarosława Matrasa wykładnia prawa, stanowiąca rezultat subiektywnego osądu samego zainteresowanego Sędziego, w realiach sprawy I ZB 97/24, pozwala przyjąć, że także hipotetyczny, rozsądny obserwator, świadomy stanu psycho – emocjonalno – duchowego danego sędziego, byłby gotowy uznać jego niezdolność do orzekania w tej sprawie (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 28 maja 2021 r. sygn. akt IV KO 63/21; z 20 marca 2023 r. sygn. akt I ZO 2/23; z 6 czerwca 2023 r. sygn. akt I ZO 28/23; z 6 lutego 2024 r. sygn. akt I ZO 10/24; z 14 marca 2024 r. sygn. akt I ZO 101/23). Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. [M. T.] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 41 § 1 k.pk.art. 42 § 1 KPKart. 29 § 4§ 1§ 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy