I ZO 11/23

Izba Odpowiedzialności Zawodowej2025-04-03

Skład orzekający: Paweł Wojciechowski, Marka Dobrowolskiego, Wiesława Kozielewicza, Wiesław Kozielewicz, Marek Dobrowolski, Marek Motuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędziowie Sądu Najwyższego, będący jednocześnie członkami Kolegium Sądu Najwyższego, które wniosło zażalenie na postanowienie Rzecznika Dyscyplinarnego, powinni zostać wyłączeni od udziału w rozpoznaniu tej sprawy?
Ratio decidendi
Sędziowie Sądu Najwyższego, którzy są członkami Kolegium Sądu Najwyższego, powinni zostać wyłączeni od udziału w rozpoznaniu sprawy dotyczącej zażalenia wniesionego przez to Kolegium. Istnieje uzasadniona wątpliwość co do ich bezstronności, wynikająca z faktu, że mieliby rozstrzygać o losie zażalenia złożonego przez organ, którego są członkami. Taka sytuacja może wywołać wątpliwość co do ich obiektywnej bezstronności w odbiorze zewnętrznym.
Stan faktyczny
Sędziowie Sądu Najwyższego, Marek Dobrowolski i Wiesław Kozielewicz, złożyli wniosek o wyłączenie ich od udziału w rozpoznaniu sprawy dotyczącej zażalenia Kolegium Sądu Najwyższego na postanowienie Rzecznika Dyscyplinarnego. Powodem wniosku był fakt, że obaj sędziowie zostali członkami Kolegium Sądu Najwyższego, które złożyło przedmiotowe zażalenie. Sąd Najwyższy rozpoznał ten wniosek.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i wyłączył SSN Marka Dobrowolskiego i SSN Wiesława Kozielewicza od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZO 2/22.

Pełny tekst orzeczenia

I ZO 11/23 POSTANOWIENIE Dnia 3 kwietnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wojciechowski w sprawie zażalenia Kolegium Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2020 r. na postanowienie Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 2020 r. o odmowie wszczęcie postępowania dyscyplinarnego po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 3 kwietnia 2025 r. bez udziału stron wniosku SSN Marka Dobrowolskiego i SSN Wiesława Kozielewicza z dnia 24 stycznia 2023 r. o wyłączenie od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZO 2/22 na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. postanowił: uwzględnić wniosek i wyłączyć SSN Marka Dobrowolskiego i SSN Wiesława Kozielewicza od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZO 2/22. UZASADNIENIE Kolegium Sądu Najwyższego uchwałą z dnia 4 sierpnia 2020 r. zdecydowało o zaskarżeniu postanowienia Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 2020 r. sygn. akt […], na niekorzyść sędziego Sądu Najwyższego X. Y. Zarządzeniem z dnia 20 lipca 2022 r. sprawa w przedmiocie rozpoznania zażalenia oznaczona sygn. akt I ZO 2/22, została przydzielona SSN Wiesławowi I ZO 11/23 2 Kozielewiczowi i sędzia ten został wyznaczony do składu orzekającego w tej sprawie. Następnie, zarządzeniem z dnia 16 grudnia 2022 r. wyznaczono skład orzekający ww. sprawie w osobach: SSN Wiesław Kozielewicz (sprawozdawca), SSN Marek Dobrowolski i SSN Marek Motuk. W dniu 24 stycznia 2023 r. SSN Marek Dobrowolski i SSN Wiesław Kozielewicz złożyli wniosek o wyłączenie ich od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZO 2/22 wskazując, iż w dniu 27 października 2022 r. SSN Wiesław Kozielewicz został członkiem Kolegium Sądu Najwyższego a z dniem 29 listopada 2022 r. członkiem Kolegium Sądu Najwyższego został SSN Marek Dobrowolski. Zdaniem wnioskujących, powoduje to, iż zażalenie wniesione przez Kolegium Sądu Najwyższego, będzie rozpoznawało dwóch aktualnych członków tego Kolegium. Ponadto, w ocenie wnioskujących sędziów, ich udział w składzie orzekającym ww. sprawie, w sytuacji bycia członkiem organu, który złożył zażalenie na postanowienie, o którego losie mają rozstrzygać, skutkuje powstaniem okoliczności w odbiorze zewnętrznym o którym mowa w art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie bowiem z treścią art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, że należy ją rozumieć jako obiektywną bezstronność sędziego, w tym zarówno subiektywne poczucie sędziego co do własnej bezstronności, jak i jego bezstronność w odbiorze zewnętrznym, opartą na zobiektywizowanych przesłankach oraz analizowaną przez odwołanie się do oceny sytuacji dokonanej przez przeciętnego, rozsądnie rozumującego obserwatora procesu (zob. uchwała Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 2007 r., I KZP 9/07, LEX nr 244463; wyrok Sądu Najwyższego z 8 stycznia 2009 r., III KK 257/08, LEX nr 532400; wyrok Sądu Najwyższego z 18 marca 2009 r., IV KK 380/08, LEX nr 491543). Wątpliwość co do bezstronności sędziego powinna być więc należycie, a zatem wystarczająco "uzasadniona". I ZO 11/23 3 W ocenie Sądu Najwyższego, istnieją rzeczywiste podstawy do stwierdzenia, że zachodzą okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności SSN Marka Dobrowolskiego i SSN Wiesława Kozielewicza w sprawie o sygn. akt I ZO 2/22 w przedmiocie zażalenia Kolegium Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2020 r. na postanowienie Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 2020 r. o odmowie wszczęcie postępowania dyscyplinarnego. Okoliczności, które w oświadczeniu podnieśli sędzia SN Marek Dobrowolski i sędzia SN Wiesława Kozielewicz, mogłyby statuować poważną, obiektywnie istniejącą wątpliwość, co do bezstronności wymienionych sędziów. Tworzy ją bowiem sam fakt bycia członkami Kolegium Sądu Najwyższego, tj. organu, który złożył zażalenie na postanowienie w sprawie o sygn. akt I ZO 2/22. Wystąpienie wskazanej okoliczności skutkuje wywołaniem u każdego postronnego obserwatora przeświadczenia, że nie sposób odrzucić przypuszczenia, że SSN Marek Dobrowolski i SSN Wiesław Kozielewicz mogliby okazać się stronniczy. Wykracza to więc ponad subiektywną ocenę wnioskujących. Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. [M. T.] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 41 § 1 KPKart. 42 § 1 KPKart. 128§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy