I ZO 122/23

I ZO 122/23 POSTANOWIENIE Dnia 15 kwietnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Dobrowolski w sprawie obwinionej sędzi Sądu Rejonowego w G. X.Y., po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 15 kwietnia 2025 r. oświadczenia SSN Marka Motuka z dnia 19 października 2023 r. o podstawie jego wyłączenia od rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZO 57/23 na podstawie art. 42 § 1 k.p.k. i art. 41 § 1 k.p.k. a contrario w zw. z art. 128 u.s.p. postanowił: wyłączyć SSN Marka Motuka od udziału w sprawie o sygn. akt I ZO 57/23. UZASADNIENIE W dniu 19 października 2023 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego) SSN Marek Motuk wniósł o wyłączenie go od udziału w sprawie sygn. akt I ZO 57/23. W uzasadnieniu złożonego oświadczenia wskazał, iż przedmiotem rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZO 97/22 jest wniosek o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec od rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZO 72/22, która to sprawa ma za przedmiot wniosek o wyłączenie SSN Kamila Zaradkiewicza od rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZB 16/22. Sprawa o sygn. akt I ZB 16/22 dotyczy wniosku o zbadanie spełnienia przeze mnie wymogów niezawisłości i bezstronności, który to wniosek złożył obrońca sędzi X.Y. w sprawie o sygn. akt II ZOW 9/22, w której jest sprawozdawcą. Oświadczający wskazał, że sprawa o sygn. akt I ZB 16/22 jest zatem sprawą, która wprost ma związek z jego osobą i którą jest osobiście zainteresowany, a jej rozstrzygnięcie wywiera wpływ na inne jego uprawnienia. I ZO 122/23 2 Sąd Najwyższy zważył co następuje. Analiza okoliczności przytoczonych w oświadczeniu sędziego Sądu Najwyższego SSN Marka Motuka wykazała, iż stanowią one wystarczającą przesłankę do wyłączenia go od udziału w sprawie prowadzonej pod sygn. akt I ZO 57/23. Na wstępie wskazać należy, iż żądanie sędziego nie stanowi wniosku o jego wyłączenie w sensie ścisłym, gdyż kodeks postępowania karnego czynności te określa odmiennie. Powyższe rozumieć należy bowiem jako oświadczenie wiedzy o podstawie wyłączenia z art. 41 § 1 k.p.k. (zob. D. Świecki [w:] B. Augustyniak, K. Eichstaedt, M. Kurowski, D. Świecki, Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2021). Sędzia wyznaczony do udziału w rozpoznaniu sprawy powinien bowiem powiadomić o okoliczności, która mogłaby uzasadniać jego wyłączenie na wniosek strony i stanowić podstawę ewentualnego zarzutu dotyczącego braku bezstronności przy rozpoznawaniu sprawy. Ostateczna ocena i rozważenie konkretnej okoliczności za uzasadnioną podstawę wyłączenia nie należy jednak do informującego o jej zaistnieniu sędziego, lecz do weryfikującego jego oświadczenie sądu, który w trybie określonym w przepisie art. 42 k.p.k. dokonuje obiektywnej kontroli zasadności żądania sędziego w konkretnym układzie faktycznym (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 21 kwietnia 2011 roku, sygn. akt V KK 386/10, LEX nr 846185, wyrok Sądu Najwyższego z 29 lutego 2016 roku, sygn. akt SNO 82/15, LEX nr 2023791). Automatyczne wyłączenie od udziału w sprawie następuje natomiast jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności określonych w art. 40 k.p.k. W ocenie Sądu Najwyższego wskazana przez oświadczającego okoliczność w postaci wskazanego powstałego układu procesowego może w odbiorze zewnętrznego obserwatora wzbudzić uzasadnioną wątpliwość co do pełnej bezstronności rozstrzygnięcia. Powyższą ocenę wspiera nadto fakt, iż obawa istnienia wewnętrznej stronniczości została sformułowana przez składającego oświadczenie sędziego. I ZO 122/23 3 Tym samym zasadnym jest przyjęcie, że sygnalizowane przez autora oświadczenia okoliczności są tego rodzaju, że mogą wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności przy rozpoznawaniu sprawy I ZO 57/23. Zważając na powyższy układ sytuacyjny, obiektywnie mogący rzutować na bezstronność i niezawisłość sędziowską, koniecznym jest zatem wyłączenie SSN Marka Motuka od rozpoznania sprawy prowadzonej pod sygn. akt I ZO 57/23 Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia. [M. T.] [a.ł]