I ZO 123/23

Izba Odpowiedzialności Zawodowej2023-11-29

Skład orzekający: Maria Szczepaniec, Marka Motuka, Marek Motuk, Barbary Skoczkowskiej, Marcina Krajewskiego, Marcina Łochowskiego, Marka Siwka, Marka Dobrowolskiego

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, który jest przewodniczącym składu orzekającego w sprawie dotyczącej zbadania wymogów niezawisłości i bezstronności innych sędziów, powinien zostać wyłączony od rozpoznania sprawy dotyczącej wniosku o wyłączenie tych sędziów?
Ratio decidendi
Sędzia Sądu Najwyższego podlega wyłączeniu z mocy prawa od rozpoznania sprawy, jeżeli sprawa dotyczy go bezpośrednio. W sytuacji, gdy sędzia jest przewodniczącym składu orzekającego w sprawie, która następnie staje się przedmiotem wniosku o wyłączenie innych sędziów, a jego własna niezawisłość i bezstronność są kwestionowane w powiązanej sprawie, zachodzi bezwzględna przyczyna wyłączenia go z mocy ustawy od rozpoznania sprawy dotyczącej tego wniosku.
Stan faktyczny
SSN Marek Motuk złożył żądanie o wyłączenie go od rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZO 74/23, wskazując na istnienie przesłanek wyłączenia. Sprawa I ZO 74/23 dotyczyła wniosku o zbadanie spełnienia przez SSN Marka Siwka, SSN Marka Motuka i SSN Marka Dobrowolskiego wymogów niezawisłości i bezstronności w innej sprawie (II ZIZ 8/22). W tej ostatniej sprawie SSN Marek Motuk był przewodniczącym składu orzekającego. Sąd Najwyższy uznał, że okoliczność ta stanowi bezwzględną przyczynę wyłączenia SSN Marka Motuka z mocy ustawy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć SSN Marka Motuka od rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZO 74/23.

Pełny tekst orzeczenia

I ZO 123/23 POSTANOWIENIE Dnia 29 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szczepaniec po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 29 listopada 2023 r., bez udziału stron żądania SSN Marka Motuka z dnia 19 października 2023 r. o wyłączeniu od rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZO 74/23 na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. postanowił: wyłączyć SSN Marka Motuka od rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZO 74/23. UZASADNIENIE W dniu 19 października 2023 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego) SSN Marek Motuk złożył żądanie, z którego wynika, iż w sprawie istnieją przesłanki wyłączenia go od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZO 74/23. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k., sędzia jest z mocy prawa wyłączony od udziału w sprawie, jeżeli sprawa dotyczy tego sędziego bezpośrednio. Jeżeli sędzia uznaje, że zachodzi przyczyna wyłączająca go z mocy art. 40 k.p.k., wyłącza się, składając oświadczenie na piśmie do akt, a na jego miejsce wstępuje inny sędzia (art. 42 § 2 k.p.k.). Wyłączenie z mocy prawa od udziału w sprawie następuje natomiast jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności określonych w art. 40 k.p.k. I ZO 123/23 2 Sprawa o sygn. akt I ZO 74/23 dotyczy wniosku SSN Barbary Skoczkowskiej o wyłączenie SSN Marcina Krajewskiego i SSN Marcina Łochowskiego, którzy rozpoznać mają wniosek o zbadanie spełnienia przez SSN Marka Siwka, SSN Marka Motuka i SSN Marka Dobrowolskiego wymogów niezawisłości i bezstronności (sygn. akt I ZB 44/22) w sprawie o sygn. akt II ZIZ 8/22, w której to sędzia SN Marek Motuk jest przewodniczącym składu orzekającego. Tymczasem oczywistym jest, że sędzia nie może orzekać w sprawie wyłączenia sędziów od rozpoznania sprawy, która jego bezpośrednio dotyczy. Zdaniem Sądu Najwyższego, wskazana okoliczność powoduje bezwzględną przyczynę wyłączenia sędziego SN Marka Motuka z mocy ustawy od rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZO 74/23. Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. [M. T.] [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 40 § 1 pkt 1 KPKart. 40 KPKart. 42 § 2 KPK§ 1 pkt 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy