I ZO 78/23
Izba Odpowiedzialności Zawodowej2023-10-25
Skład orzekający: Maria Szczepaniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, który jest referentem w sprawie dotyczącej badania jego własnej niezawisłości i bezstronności, powinien zostać wyłączony od rozpoznania sprawy dotyczącej wniosku o wyłączenie innych sędziów?Ratio decidendi
Sędzia Sądu Najwyższego podlega wyłączeniu z mocy prawa od rozpoznania sprawy, która dotyczy go bezpośrednio, zgodnie z art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. W sytuacji, gdy sędzia jest referentem w sprawie dotyczącej badania jego własnej niezawisłości i bezstronności, zachodzi bezwzględna przyczyna wyłączenia go od udziału w postępowaniu, ponieważ nie może on orzekać w sprawie, która go bezpośrednio dotyczy.Stan faktyczny
Sędzia Sądu Najwyższego X.Y. złożył oświadczenie o wyłączeniu od rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZO 81/22. Sprawa ta dotyczyła wniosku o wyłączenie innych sędziów, którzy mieli rozpoznać wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego X.Y. wymogów niezawisłości i bezstronności w innej sprawie, w której sędzia X.Y. był referentem. Sąd Najwyższy uznał, że zachodzi przyczyna wyłączenia sędziego X.Y. z mocy ustawy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego SN X.Y. od rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZO 81/22.Pełny tekst orzeczenia
I ZO 78/23 POSTANOWIENIE Dnia 25 października 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szczepaniec po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 25 października 2023 r., bez udziału stron oświadczenia SSN X.Y. z dnia 19 lipca 2023 r. o wyłączeniu od rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZO 81/22 na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. postanowił: wyłączyć sędziego SN X.Y. od rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZO 81/22. UZASADNIENIE W dniu 19 lipca 2023 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego) SSN X.Y. złożył oświadczenie, z którego wynika, iż istnieją przesłanki wyłączenia go od udziału w sprawie o sygn. akt I ZO 81/22 na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k., a więc z mocy ustawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k., sędzia jest z mocy prawa wyłączony od udziału w sprawie, jeżeli sprawa dotyczy tego sędziego bezpośrednio. Jeżeli sędzia uznaje, że zachodzi przyczyna wyłączająca go z mocy art. 40 k.p.k., wyłącza się, składając oświadczenie na piśmie do akt, a na jego miejsce wstępuje inny sędzia (art. 42 § 2 k.p.k.). Wyłączenie z mocy prawa od udziału w sprawie następuje jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności określonych w art. 40 k.p.k.
I ZO 78/23 2 Sprawa o sygn. akt I ZO 81/22 dotyczy wniosku SSN XX. o wyłączenie SSN YY. SSN Z.Z. i SSN Z.Z.1, którzy rozpoznać mają wniosek o zbadanie spełnienia przez SSN X.Y. wymogów niezawisłości i bezstronności (sygn. akt I ZB 18/22) w sprawie o sygn. akt I ZZ 11/22, w której to sędzia SN X.Y. jest referentem. Tymczasem oczywistym jest, że sędzia nie może orzekać w sprawie wyłączenia sędziów od rozpoznania sprawy, która jego bezpośrednio dotyczy. Sędzia SN X.Y. zasadnie zatem zasygnalizował, iż wskazana okoliczność powoduje bezwzględną przyczynę wyłączenia go z mocy ustawy od rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZO 81/22. Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. [M. T.] [ms]
Powiązane orzeczenia
- I ZO 73/24 2024-06-28Czy sędzia Sądu Najwyższego, który został wyłączony od udziału w sprawie, powinien zostać wyłączony od rozpoznania innej sprawy, która dotyczy wniosku o wyłączenie innego sędziego, a w której sędzia ten był pierwotnie wy…
- I ZO 128/25 2026-01-12Czy sędzia Sądu Najwyższego, który w innych sprawach występował jako obrońca kwestionujący niezawisłość i bezstronność innego sędziego, powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie dotyczącej zbadania niezawisłości i b…
- I NZ 50/25 2026-02-03Czy sędzia Sądu Najwyższego powinien zostać wyłączony od orzekania w sprawie, gdy dotyczy ona postanowienia wydanego w innej sprawie, w której ten sędzia jest członkiem składu orzekającego i przedmiotem tej innej sprawy…
- IV KB 10/23 2023-07-19Czy sędzia Sądu Najwyższego, który pełnił rolę obrońcy w postępowaniach dotyczących kwestionowania niezawisłości i bezstronności innego sędziego, powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie wniosku o zbadanie niezawis…
- I ZO 177/23 2023-12-19Czy sędzia wyznaczony do rozpoznania wniosku o zbadanie niezawisłości i bezstronności innego sędziego jest uprawniony do złożenia wniosku o wyłączenie sędziów wyznaczonych do rozpoznania tego wniosku?
Powołane przepisy
art. 40 § 1 pkt 1 KPKart. 40 KPKart. 42 § 2 KPK§ 1 pkt 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy