IV KB 10/23
Izba Karna2023-07-19
Skład orzekający: Małgorzata Bednarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, który pełnił rolę obrońcy w postępowaniach dotyczących kwestionowania niezawisłości i bezstronności innego sędziego, powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie wniosku o zbadanie niezawisłości i bezstronności tego sędziego?Ratio decidendi
Żądanie sędziego o wyłączenie od udziału w sprawie jest zasadne, gdy istnieją okoliczności mogące wpłynąć na jego bezstronność. Udział sędziego, który wcześniej pełnił rolę obrońcy w sprawach kwestionujących niezawisłość i bezstronność innego sędziego, może wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego własnej bezstronności w sprawie dotyczącej tego sędziego.Stan faktyczny
Sędzia Sądu Najwyższego J.M. złożył żądanie o wyłączenie go od udziału w sprawie o sygn. IV KB 10/23. Uzasadnił to tym, że był obrońcą w sprawach dotyczących sędziego M.S., w których kwestionowano jego niezawisłość i bezstronność. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o wyłączenie sędziego J.M. od udziału w sprawie dotyczącej zbadania niezawisłości i bezstronności sędziego M.S.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego J.M. od udziału w sprawie wniosku o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego M.S.Pełny tekst orzeczenia
IV KB 10/23 POSTANOWIENIE Dnia 19 lipca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Bednarek w sprawie D.C. skazanego za przestępstwo z art. 148 § 2 pkt 1 k.p.k. i inne po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 19 lipca 2023 r. żądania sędziego o wyłączenie od udziału w sprawie na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. postanowił: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego J.M. od udziału w sprawie wniosku o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego M.S. (IV KB 10/23) UZASADNIENIE W dniu 18 kwietnia 2023 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło złożone przez sędziego Sądu Najwyższego – J.M. – żądanie wyłączenia go od udziału w rozpoznawaniu sprawy, o sygn. IV KB 10/23. Uzasadniając swój wniosek sędzia wskazał, że został wylosowany do składu mającego rozpoznać wniosek o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sadu Najwyższego – M.S. w stosunku, do którego winnych sprawach zarejestrowanych w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, będąc obrońcą sędziów, stron postepowania, w których orzekać ma właśnie SSN M.S.– złożył wnioski w trybie art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym. Zdaniem sędziego żądającego wyłączenia jest oczywiste, że w takim układzie procesowym nie może on brać udziału w rozpoznaniu sygn.. IV
IV KB 10/23 2 KB 10/23 albowiem w złożonych wnioskach wskazuje na takie okoliczności, które uzasadniają zastrzeżenia co do bezstronności i niezawisłości sędziego SN M.S. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Żądanie sędziego o wyłączenie od udziału w sprawie jest zasadne. Na wstępie należy wskazać – jak trafnie zauważył Sąd Najwyższy w postanowieniu z 19 maja 2023 r., o sygn. II KK 105/23 – że złożenie przez sędziego żądania wyłączenia od udziału w sprawie, wskazujące na istnienia okoliczności mogących wpłynąć na jego bezstronność wymaganą przez prawo i uzasadniających obawę co do możliwości obiektywnego orzekania w konkretnej sprawie, obliguje nie tylko do wnikliwego rozważenia przedstawionych przesłanek tej inicjatywy, ale w wypadku potwierdzenia ich rzeczywistego występowania, powinno – co do zasady – prowadzić do uwzględnienia wniosku sędziego o wyłączenie od udziału w rozpoznawaniu sprawy, zwłaszcza gdy w odbiorze zewnętrznym może powstać wątpliwość co do istnienia kierunkowego nastawienia sędziego do stron procesowych lub uczestników postępowania (porównaj również przywołane w w/w postanowieniu z 19 maja 2023 r. – pogląd prawny zawarty w postanowieniu Sądu Najwyższego z 21 maja 2020 r., II KO 18/20). W tym przypadku niewątpliwie mamy do czynienia z opisaną wyżej sytuacją. Układ okoliczności faktycznych, związanych z pełnieniem wnioskodawcy roli obrońcy w postępowaniach dyscyplinarnych, immunitetowych (precyzyjnie wskazanych w piśmie z 18 kwietnia 2023 r.) i składanych w ich toku pism kwestionujących bezstronność i niezawisłość sędziego, które to okoliczności następnie podlegałyby ocenie sądu w składzie, w którym orzekałby sędzia wnioskodawca w niniejszej sprawie, jednoznacznie wskazuje na zasadność złożonego żądania. Istotnie bowiem udział SSN J.M. w rozpoznawaniu wniosku o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego M.S., mogłoby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jego bezstronności w tej sprawie. Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy postanowił jak w części dyspozytywnej niniejszego orzeczenia.
IV KB 10/23 3 [MT] [as]
Powiązane orzeczenia
- V KB 43/26 2026-05-19Czy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, złożony przez obrońcę oskarżonego, powinien zostać odrzucony, jeśli nie spełnia wymogów formalnych?
- II KB 2/24 2024-02-05Czy wniosek obrońcy o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony w związku z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, powinien zostać odrzucony?
- IV KB 5/23 2025-08-25Czy wniosek o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego, oparty wyłącznie na okolicznościach towarzyszących jego powołaniu, spełnia wymogi formalne określone w ustawie o Sądzie N…
- II KB 10/22 2022-11-29Czy wniosek obrońcy oskarżonego o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących powołaniu i postępowania po powołaniu, spełnia wymogi formalne prze…
- V KB 4/25 2025-01-23Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego, spełnia wymagania formalne przewidziane w ustawie o Sądzie Najwyższym i kodeksie postępowania karne…
Powołane przepisy
art. 148 § 2 pkt 1 KPKart. 41 § 1 KPKart. 42 § 1 KPKart. 29 § 5§ 2 pkt 1§ 1§ 5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy