I ZO 133/25
PostanowienieIzba Odpowiedzialności Zawodowej2026-02-03
Skład orzekający: Paweł Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko prokuratorowi, którego stan zdrowia psychicznego budzi wątpliwości, udział obrońcy z urzędu jest obowiązkowy, jeśli opinia biegłych wskazuje, że obwiniony może samodzielnie prowadzić obronę?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy orzekł, że udział obrońcy w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko prokuratorowi nie jest obowiązkowy, jeśli opinia biegłych lekarzy psychiatrów stwierdzi, że obwiniony nie wykazuje objawów choroby psychicznej ani upośledzenia umysłowego, rozpoznawał znaczenie czynów i mógł kierować swoim postępowaniem, a jego stan zdrowia pozwala na samodzielną i rozsądną obronę. W takiej sytuacji obrońca z urzędu zostaje zwolniony z obowiązków.Stan faktyczny
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego złożył wniosek o cofnięcie wyznaczenia obrońcy z urzędu prokuratorowi obwinionemu o dwa przewinienia dyscyplinarne. Podstawą wniosku była opinia biegłych psychiatrów, która stwierdziła, że stan zdrowia psychicznego prokuratora pozwala na samodzielną obronę. Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej rozpoznał wniosek.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy orzekł, że udział obrońcy w sprawie dyscyplinarnej obwinionego prokuratora nie jest obowiązkowy i zwolnił obrońcę z urzędu z jej obowiązków.Pełny tekst orzeczenia
I ZO 133/25
POSTANOWIENIE
Dnia 3 lutego 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Wojciechowski
na posiedzeniu w dniu 3 lutego 2026 r. w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
w związku z wnioskiem Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora
Generalnego dla […] okręgu regionalnego z dnia 16 stycznia 2026 r. o cofnięcie
wyznaczenia obrońcy z urzędu obwinionemu X. Y. – prokuratorowi Prokuratury
Rejonowej w [...]
postanowił:
na podstawie art. 79 § 4 k.p.k. w zw. z art. 171 ust. 1 ustawy z dnia
28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze – dalej powoływanej jako:
p.p., orzec, że udział obrońcy w sprawie dyscyplinarnej obwinionego
X. Y. – prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] nie jest obowiązkowy
i zwolnić obrońcę z urzędu w osobie adwokat A. C. z jej obowiązków
UZASADNIENIE
Adwokat A. C. została wyznaczona obrońcą z urzędu obwinionego X. Y. –
prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...], zarządzeniem z dnia 15 grudnia 2025 r.,
sygn. akt I ZO 133/25, w oparciu o art. 79 § 1 pkt 3 i 4 k.p.k. w zw. z art. 171 ust. 1
p.p., bowiem w postępowaniu dyscyplinarnym o sygn. akt […], prowadzonym
przeciwko X. Y. - prokuratorowi Prokuratury Rejonowej w [...] o dwa przewinienia
dyscyplinarne z art. 137 § 1 pkt 5 p.p., z uwagi na uzasadnioną wątpliwość co do
stanu zdrowia psychicznego ww. prokuratora, został dopuszczony dowód z opinii
biegłych lekarzy psychiatrów.
W dniu 21 stycznia 2026 r. do Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu
Najwyższego wpłynął wniosek Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora
Generalnego dla […] okręgu regionalnego z dnia 16 stycznia 2026 r.
I ZO 133/25 2
o cofnięcie wyznaczenia obrońcy z urzędu X. Y. - prokuratorowi Prokuratury
Rejonowej w [...], wobec treści zasięgniętej opinii dwóch biegłych z zakresu
psychiatrii.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Zgodnie z powołanym na wstępie przepisem art. 79 § 4 k.p.k. w zw. z art.
171 ust. 1 p.p., uznając za uzasadnioną opinię biegłych lekarzy psychiatrów, że
czyn oskarżonego (obwinionego) nie został popełniony w warunkach wyłączenia
lub znacznego ograniczenia zdolności rozpoznania znaczenia czynu lub kierowania
swoim postępowaniem i że stan zdrowia psychicznego oskarżonego (obwinionego)
pozwala na udział w postępowaniu i prowadzenie obrony w sposób samodzielny
i rozsądny, sąd orzeka, że udział obrońcy nie jest obowiązkowy. Prezes sądu albo
sąd zwalnia wówczas obrońcę z jego obowiązków, chyba że zachodzą inne
okoliczności przemawiające za tym, aby oskarżony (obwiniony) miał obrońcę
wyznaczonego z urzędu.
Powołani biegli z zakresu psychiatrii w sporządzonej opinii stwierdzili, że
obwiniony prokurator X. Y. nie wykazuje objawów choroby psychicznej ani cech
upośledzenia umysłowego, w czasie popełnienia zarzucanych mu czynów
rozpoznawał ich znaczenie i mógł pokierować swoim postępowaniem, w obecnym
stanie zdrowia może brać udział w czynnościach procesowych oraz podejmować
samodzielną i rozsądną obronę. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że
udział obrońcy w postępowaniu dyscyplinarnym nie jest obowiązkowy i nie
zachodzą inne okoliczności przemawiające za tym, aby obwiniony miał
wyznaczonego obrońcę z urzędu, dlatego też należało zwolnić wyznaczonego
uprzednio, w osobie adwokat A. C.
Kierując się przedstawionymi motywami, rozstrzygnięto jak na wstępie.
[M. T.]
[r.g.]
Paweł Wojciechowski
I ZO 133/25 3
Powiązane orzeczenia
- I ZO 104/26 2026-08-25Czy w sytuacji uzasadnionej wątpliwości co do stanu zdrowia psychicznego prokuratora, należy mu wyznaczyć obrońcę z urzędu w postępowaniu dyscyplinarnym?
- II DSI 67/19 2020-08-14Czy w postępowaniu dyscyplinarnym wobec prokuratora, w przypadku wątpliwości co do jego stanu psychicznego, sąd dyscyplinarny powinien dopuścić dowód z opinii biegłych psychiatrów i czy brak obrońcy z urzędu w takiej syt…
- I ZO 120/25 2025-11-19Czy w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko prokuratorowi, w sytuacji uzasadnionej wątpliwości co do jego stanu psychicznego, zachodzi konieczność wyznaczenia obrońcy z urzędu?
- I DSK 11/19 2019-10-29Czy w postępowaniu dyscyplinarnym wobec prokuratora zachodzi potrzeba zasięgnięcia opinii biegłych lekarzy psychiatrów w celu ustalenia stanu zdrowia psychicznego obwinionego?
- II DK 126/21 2022-02-22Czy Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym prawidłowo ocenił zarzuty odwołania Prokuratora Generalnego dotyczące braku udziału biegłego psychologa w wydaniu opinii sądowo-psychiatrycznej i czy naruszył przepisy p…
Powołane przepisy
art. 79 § 4 KPKart. 171 ust. 1art. 79 § 1 pkt 3art. 137 § 1 pkt 5art.
171 ust. 1§ 4§ 1 pkt 3§ 1 pkt 5
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy