I ZO 133/25

PostanowienieIzba Odpowiedzialności Zawodowej2026-02-03

Skład orzekający: Paweł Wojciechowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko prokuratorowi, którego stan zdrowia psychicznego budzi wątpliwości, udział obrońcy z urzędu jest obowiązkowy, jeśli opinia biegłych wskazuje, że obwiniony może samodzielnie prowadzić obronę?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy orzekł, że udział obrońcy w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko prokuratorowi nie jest obowiązkowy, jeśli opinia biegłych lekarzy psychiatrów stwierdzi, że obwiniony nie wykazuje objawów choroby psychicznej ani upośledzenia umysłowego, rozpoznawał znaczenie czynów i mógł kierować swoim postępowaniem, a jego stan zdrowia pozwala na samodzielną i rozsądną obronę. W takiej sytuacji obrońca z urzędu zostaje zwolniony z obowiązków.
Stan faktyczny
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego złożył wniosek o cofnięcie wyznaczenia obrońcy z urzędu prokuratorowi obwinionemu o dwa przewinienia dyscyplinarne. Podstawą wniosku była opinia biegłych psychiatrów, która stwierdziła, że stan zdrowia psychicznego prokuratora pozwala na samodzielną obronę. Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej rozpoznał wniosek.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy orzekł, że udział obrońcy w sprawie dyscyplinarnej obwinionego prokuratora nie jest obowiązkowy i zwolnił obrońcę z urzędu z jej obowiązków.

Pełny tekst orzeczenia

I ZO 133/25 POSTANOWIENIE Dnia 3 lutego 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wojciechowski na posiedzeniu w dniu 3 lutego 2026 r. w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w związku z wnioskiem Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla […] okręgu regionalnego z dnia 16 stycznia 2026 r. o cofnięcie wyznaczenia obrońcy z urzędu obwinionemu X. Y. – prokuratorowi Prokuratury Rejonowej w [...] postanowił: na podstawie art. 79 § 4 k.p.k. w zw. z art. 171 ust. 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze – dalej powoływanej jako: p.p., orzec, że udział obrońcy w sprawie dyscyplinarnej obwinionego X. Y. – prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] nie jest obowiązkowy i zwolnić obrońcę z urzędu w osobie adwokat A. C. z jej obowiązków UZASADNIENIE Adwokat A. C. została wyznaczona obrońcą z urzędu obwinionego X. Y. – prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...], zarządzeniem z dnia 15 grudnia 2025 r., sygn. akt I ZO 133/25, w oparciu o art. 79 § 1 pkt 3 i 4 k.p.k. w zw. z art. 171 ust. 1 p.p., bowiem w postępowaniu dyscyplinarnym o sygn. akt […], prowadzonym przeciwko X. Y. - prokuratorowi Prokuratury Rejonowej w [...] o dwa przewinienia dyscyplinarne z art. 137 § 1 pkt 5 p.p., z uwagi na uzasadnioną wątpliwość co do stanu zdrowia psychicznego ww. prokuratora, został dopuszczony dowód z opinii biegłych lekarzy psychiatrów. W dniu 21 stycznia 2026 r. do Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego wpłynął wniosek Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla […] okręgu regionalnego z dnia 16 stycznia 2026 r. I ZO 133/25 2 o cofnięcie wyznaczenia obrońcy z urzędu X. Y. - prokuratorowi Prokuratury Rejonowej w [...], wobec treści zasięgniętej opinii dwóch biegłych z zakresu psychiatrii. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Zgodnie z powołanym na wstępie przepisem art. 79 § 4 k.p.k. w zw. z art. 171 ust. 1 p.p., uznając za uzasadnioną opinię biegłych lekarzy psychiatrów, że czyn oskarżonego (obwinionego) nie został popełniony w warunkach wyłączenia lub znacznego ograniczenia zdolności rozpoznania znaczenia czynu lub kierowania swoim postępowaniem i że stan zdrowia psychicznego oskarżonego (obwinionego) pozwala na udział w postępowaniu i prowadzenie obrony w sposób samodzielny i rozsądny, sąd orzeka, że udział obrońcy nie jest obowiązkowy. Prezes sądu albo sąd zwalnia wówczas obrońcę z jego obowiązków, chyba że zachodzą inne okoliczności przemawiające za tym, aby oskarżony (obwiniony) miał obrońcę wyznaczonego z urzędu. Powołani biegli z zakresu psychiatrii w sporządzonej opinii stwierdzili, że obwiniony prokurator X. Y. nie wykazuje objawów choroby psychicznej ani cech upośledzenia umysłowego, w czasie popełnienia zarzucanych mu czynów rozpoznawał ich znaczenie i mógł pokierować swoim postępowaniem, w obecnym stanie zdrowia może brać udział w czynnościach procesowych oraz podejmować samodzielną i rozsądną obronę. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że udział obrońcy w postępowaniu dyscyplinarnym nie jest obowiązkowy i nie zachodzą inne okoliczności przemawiające za tym, aby obwiniony miał wyznaczonego obrońcę z urzędu, dlatego też należało zwolnić wyznaczonego uprzednio, w osobie adwokat A. C. Kierując się przedstawionymi motywami, rozstrzygnięto jak na wstępie. [M. T.] [r.g.] Paweł Wojciechowski I ZO 133/25 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 79 § 4 KPKart. 171 ust. 1art. 79 § 1 pkt 3art. 137 § 1 pkt 5art. 171 ust. 1§ 4§ 1 pkt 3§ 1 pkt 5

Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy