I ZO 166/24
Izba Odpowiedzialności Zawodowej2025-01-30
Skład orzekający: Marek Siwek, Pawła Wojciechowskiego, Maria Szczepaniec, Renata Żywicka, Renaty Żywickiej, Paweł Wojciechowski, Pawłem Wojciechowskim
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego od udziału w sprawie, jeśli istnieje jego bliska znajomość zawodowa i osobista ze stroną postępowania?Ratio decidendi
Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieją okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Dotyczy to sytuacji, gdy sędzia pozostaje w ścisłych relacjach zawodowych i osobistych ze stroną postępowania, co może budzić wątpliwości co do obiektywnego rozstrzygnięcia sprawy. W przypadku, gdy sędzia ma orzekać w sprawie incydentalnej dotyczącej wniosku o wyłączenie innego sędziego, a sam pozostaje w bliskich relacjach ze stroną postępowania głównego, zachodzi konieczność jego wyłączenia.Stan faktyczny
Sędzia Sądu Najwyższego w stanie spoczynku X. Y. jest obwinioną w sprawie dyscyplinarnej. W toku postępowania złożono wniosek o wyłączenie sędziego SSN Renaty Żywickiej, a do rozpoznania tego wniosku wylosowano SSN Pawła Wojciechowskiego. Następnie sam SSN Paweł Wojciechowski złożył wniosek o własne wyłączenie, wskazując na bliskie relacje zawodowe i osobiste z obwinioną X. Y. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o wyłączenie SSN Pawła Wojciechowskiego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć SSN Pawła Wojciechowskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZO 160/24.Pełny tekst orzeczenia
I ZO 166/24 POSTANOWIENIE Dnia 30 stycznia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Siwek w sprawie obwinionej sędzi Sądu Najwyższego w stanie spoczynku X. Y. po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 30 stycznia 2025 r. wniosku SSN Pawła Wojciechowskiego o jego wyłączenie od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZO 160/24 na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: wyłączyć SSN Pawła Wojciechowskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZO 160/24. UZASADNIENIE Przed Sądem Najwyższym – Izbą Odpowiedzialności Zawodowej zawisła sprawa dyscyplinarna sędzi Sądu Najwyższego w stanie spoczynku X. Y. (sygn. akt I ZSK 14/23). Do jej rozpoznania została wyznaczona SSN Maria Szczepaniec, co do której został złożony wniosek o zbadanie spełniania wymogów niezawisłości i bezstronności (sygn. akt I ZB 64/24). Do składu Sądu Najwyższego rozpoznającego wniosek została wylosowana m.in. SSN Renata Żywicka. Następnie obrońca obwinionej złożył wniosek o wyłączenie SSN Renaty Żywickiej od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. I ZB 64/24, zaś do rozpoznania tego wniosku został wylosowany SSN Paweł Wojciechowski i sprawa zainicjowana powyższym wnioskiem została zarejestrowana pod sygn. akt I ZO 160/24.
I ZO 166/24 2 W piśmie z dnia 9 października 2024 r. SSN Paweł Wojciechowski zwrócił się o jego wyłączenie od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZO 160/24, wskazując, że prof. dr hab. X. Y. zna osobiście, pracuje z nią od wielu lat na tym samym wydziale, regularnie spotyka się na Uniwersytecie m.in. na posiedzeniach Rady Instytutu Nauk Prawno-Administracyjnych. Aktualnie spotyka się z wyżej wymienioną systematycznie, m.in. na posiedzeniach komisji doktorskich. W ocenie wnioskodawcy powyższe okoliczności powodują, że – niezależnie od treści rozstrzygnięcia – mogą powstać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w niniejszej sprawie w rozumieniu art. 41 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W powołanym przepisie chodzi zatem o ustalenie takiego stanu, który w odbiorze zewnętrznego obserwatora, mógłby prowadzić do podejrzenia o brak obiektywnego, bezstronnego rozstrzygnięcia sprawy. Taka sytuacja niewątpliwie zachodzi, gdy sędzia pozostaje w ścisłych relacjach zawodowych ze stroną postępowania i kiedy dodatkowo relacje te wkraczają również w sferę osobistej znajomości. Sędzia SN w stanie spoczynku X. Y. jest stroną w sprawie o sygn. akt I ZSK 14/23, w sprawie o sygn. akt I ZB 64/24, a także w sprawie o sygn. akt I ZO 160/24, w której wniosek o wyłączenie sędziego został złożony przez jej obrońcę, a w przedmiocie zasadności którego ma rozstrzygnąć Sąd z udziałem SSN Pawła Wojciechowskiego. Należy wskazać, że strona sprawy głównej zachowuje swój status w sprawie incydentalnej, związanej ze sprawą główną; może w sprawie incydentalnej podejmować czynności procesowe, a więc w takiej sytuacji nie da się wykluczyć, że sędzia orzekałby w istocie co do wniosków osoby, co do której trafnie powołuje się na okoliczność uzasadniającą wyłączenie. Istnienie relacji osobistych i ścisłych relacji zawodowych między stroną postępowania w sprawie o wyłączenie a SSN Pawłem Wojciechowskim nie budzi zatem wątpliwości, a więc w układzie procesowym zaistniałym w niniejszej sprawie
I ZO 166/24 3 zachodzi konieczność wyłączenia SSN Pawła Wojciechowskiego od udziału w sprawie o sygn. akt I ZO 160/24. Z tych względów Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. [M. T.] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- I ZO 42/24 2024-05-13Czy sędzia Sądu Najwyższego powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie, jeśli argumentuje, że jego wieloletnie wspólne wykonywanie obowiązków z obwinioną oraz zgłoszenie zdania odrębnego do uchwały, która ma być przy…
- I ZO 146/24 2024-11-04Czy bliskie relacje zawodowe sędziego z osobą, która złożyła wniosek o wyłączenie innego sędziego, uzasadniają wyłączenie tego pierwszego sędziego od udziału w sprawie dotyczącej wniosku o wyłączenie?
- I ZO 67/23 2023-10-19Czy istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od udziału w rozpoznaniu sprawy z uwagi na jego znajomość z inną stroną postępowania oraz zależność służbową?
- III KO 39/22 2022-04-29Czy istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od udziału w sprawie z uwagi na wątpliwości co do jego bezstronności?
- III KO 84/24 2024-06-26Czy istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego od udziału w rozpoznaniu sprawy ze względu na uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności?
Powołane przepisy
art. 41 § 1 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy