I ZO 186/24

Izba Odpowiedzialności Zawodowej2025-01-24

Skład orzekający: Barbara Skoczkowska, Wiesława Kozielewicza, Wiesław Kozielewicz, Paweł Wojciechowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędzia SN powinien zostać wyłączony od rozpoznania sprawy, jeśli brał udział w wydaniu orzeczenia w instancji odwoławczej, które zostało następnie uchylone i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania w pierwszej instancji w Sądzie Najwyższym?
Ratio decidendi
Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieją okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. W niniejszej sprawie, udział sędziego w składzie orzekającym Sądu Najwyższego, który uchylił orzeczenie i przekazał sprawę do rozpoznania w pierwszej instancji w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, stanowił taką okoliczność, uzasadniającą wyłączenie sędziego od dalszego udziału w sprawie.
Stan faktyczny
Sędzia Sądu Rejonowego w X. został oskarżony o popełnienie przestępstwa. Sąd Dyscyplinarny odmówił wyrażenia zgody na pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej. Po wniesieniu zażalenia, Sąd Najwyższy uchylił tę uchwałę i przekazał sprawę do rozpoznania w pierwszej instancji w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej. Sędzia SN, który brał udział w wydaniu uchylającego orzeczenia, złożył wniosek o własne wyłączenie od rozpoznania sprawy w pierwszej instancji, wskazując na potencjalne wątpliwości co do jego bezstronności.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i wyłączył sędziego SN Wiesława Kozielewicza od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZI 50/24.

Pełny tekst orzeczenia

I ZO 186/24 POSTANOWIENIE Dnia 24 stycznia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska w sprawie sędzi Sądu Rejonowego w X. – I. W. po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 24 stycznia 2025 r., bez udziału stron wniosku SSN Wiesława Kozielewicza o wyłączenie go od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZI 50/24 na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku Prawo o ustroju sądów powszechnych postanowił: uwzględnić wniosek i wyłączyć SSN Wiesława Kozielewicza od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZI 50/24. UZASADNIENIE Pełnomocnik subsydiarnego oskarżyciela posiłkowego Ł. R. wnioskiem z dnia 18 lipca 2023 r. wniósł o pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędzi Sądu Rejonowego w X. – I. W. za czyn wypełniający znamiona przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym […] uchwałą z dnia 11 grudnia 2023 r., sygn. akt [...], odmówił wyrażenia zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędzi Sądu Rejonowego w X. – I. W. I ZO 186/24 2 Zażalenie na powyższe w dniu 3 stycznia 2024 r. wniósł Ł. R., zaskarżając uchwałę w całości. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący), SSN Paweł Wojciechowski (sprawozdawca) oraz ławnik SN Radosław Jeż uchwałą z dnia 7 sierpnia 2024 r. sygn. akt II ZO 29/24 uchylił skarżoną uchwałę Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w […] z dnia 11 grudnia 2023 r., sygn. akt [...] o odmowie wyrażenia zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędzi Sądu Rejonowego w X. – I. W. i sprawę przekazał według właściwości Sądowi Najwyższemu - Izbie Odpowiedzialności Zawodowej do rozpoznania w I instancji. Sprawa ta została zarejestrowana w repertorium tej Izby pod sygn. I ZI 50/24 i przydzielona do referatu SSN Wiesława Kozielewicza, który wyznaczył termin rozpoznania sprawy na dzień 17 grudnia 2024 r. Na posiedzeniu w dniu 17 grudnia 2024 r., SSN Wiesław Kozielewicz złożył wniosek o wyłączenie go od rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZI 50/24 wobec istnienia okoliczności tego rodzaju, która mogłaby wywołać uzasadnione wątpliwości, co do jego bezstronności wskazując, że uczestniczył w składzie orzekającym Sądu Najwyższego wydającym uchwałę w dniu 7 sierpnia 2024 roku w sprawie o sygn. akt II ZO 29/24, i w takiej sytuacji jego udział w tym postępowaniu mógłby być przez zewnętrznego obserwatora odebrany jako okoliczność wywołująca wątpliwości, co do jego bezstronności w tej sprawie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. O potrzebie zastosowania instytucji I ZO 186/24 3 wyłączenia sędziego decyduje między innymi ocena, czy dla postronnego obserwatora zachodzą w realiach sprawy takie okoliczności, które w odbiorze społecznym mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego. W niniejszej sprawie istnieją rzeczywiste podstawy do stwierdzenia, że zachodzą okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego SN Wiesława Kozielewicza w sprawie rozpoznania wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej I. W. - sędzi Sądu Rejonowego w X. Okoliczności wskazane we wniosku mogłyby stanowić poważną, obiektywnie istniejącą wątpliwość, co do bezstronności wymienionego sędziego. Tworzy ją bowiem fakt udział tego sędziego w składzie sądu drugiej instancji rozpoznającego środek odwoławczy, który uchylił orzeczenie i przekazał sprawę według właściwości Sądowi Najwyższemu - Izbie Odpowiedzialności Zawodowej do rozpoznania w I Instancji. Zważając na powyższy układ sytuacyjny, obiektywnie mogący rzutować na bezstronność i niezawisłość sędziowską, konieczne stało się wyłączenie SSN Wiesława Kozielewicza, zgodnie z jego wnioskiem, od rozpoznania sprawy prowadzonej pod sygn. akt I ZI 50/24. Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. [M. T.] ł.n r.g. I ZO 186/24 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 41 § 1 KPKart. 42 § 1 KPKart. 128art. 231 § 1 KKart. 190 § 1 KKart. 11 § 2 KK§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy