I ZO 36/25

Izba Odpowiedzialności Zawodowej2025-03-27

Skład orzekający: Zbigniew Korzeniowski, Marka Siwka, Dariusza Dończyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, który złożył oświadczenie kwestionujące legalność powoływania sędziów SN na podstawie obecnej ustawy o KRS i odmawiający orzekania w składach z tak powołanymi sędziami, powinien zostać wyłączony od rozpoznania sprawy, w której ocena przesłanek z art. 29 ust. 5 ustawy o Sądzie Najwyższym będzie dokonywana przez niego w określony sposób?
Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Dariusza Dończyka od rozpoznania sprawy I ZB 9/23 jest zasadny. Podpisanie i upublicznienie oświadczenia, w którym sędzia ocenił przedmiot postępowania, musiało skutkować jego wyłączeniem od rozpoznania sprawy, gdyż z treści oświadczenia wynika określony sposób nastawienia sędziego do strony postępowania, co narusza zasadę bezstronności.
Stan faktyczny
Sędzia Sądu Najwyższego Marek Siwek złożył wniosek o wyłączenie sędziego SN Dariusza Dończyka od rozpoznania sprawy I ZB 9/23. Wnioskodawca wskazał, że sędzia Dończyk złożył oświadczenie kwestionujące legalność powoływania sędziów SN na podstawie obecnej ustawy o KRS i odmawiające orzekania z tak powołanymi sędziami. Oświadczenie to, zdaniem wnioskodawcy, stanowi wyraz określonego nastawienia sędziego do przedmiotu sprawy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił uwzględnić wniosek i wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Dariusza Dończyka od rozpoznania sprawy I ZB 9/23.

Pełny tekst orzeczenia

I ZO 36/25 POSTANOWIENIE Dnia 27 marca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie dotyczącej Marka Siwka – sędziego Sądu Najwyższego, po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej 27 marca 2025 r., na posiedzeniu bez udziału stron, wniosku SSN Marka Siwka o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Dariusza Dończyka od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZB 9/23, w trybie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. postanowił: uwzględnić wniosek i wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Dariusza Dończyka od rozpoznania sprawy I ZB 9/23. UZASADNIENIE W piśmie z 26 lutego 2025 r. sędzia Sądu Najwyższego Marek Siwek wniósł w trybie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. o wyłączenie od rozpoznania sprawy I ZB 9/23 sędziego Sądu Najwyższego wylosowanego do składu w osobie Dariusza Dończyka. Wnioskodawca wskazał, że sędzia SN Dariusz Dończyk wylosowany do rozpoznania niniejszej sprawy złożył 17 października 2022 r. oświadczenie, w którym wskazał przede wszystkim, że orzeczenia wydane przez osoby powołane na urząd sędziego SN w trybie przewidzianym obecnie obowiązującą ustawą o KRS obarczone są wadą prawną, a także naruszają prawo do sądu, w związku z czym odmawia orzekania z osobami powołanymi do SN w takiej procedurze: Nadto, I ZO 36/25 2 procedura ta wprost została określona przez niego w powołanym oświadczeniu jako wadliwa, a jej skutkiem jest m.in. naruszenie prawa obywatela do sądu. Oświadczenie to dostępne jest na stronie internetowej Forum Współpracy Sędziów - https://forumfws.eu/glos-w- sprawie/oswiadczenie-sedziowie-sn/. Wnioskodawca podał, że oświadczenie podpisane m. in. przez SSN Dariusza Dończyka, zostało złożone w czasie obowiązywania ustawy o Sądzie Najwyższym w obecnym kształcie co prowadzi do przekonania, że stanowi wprost ustosunkowanie się do treści przepisów wprowadzonych m.in. do jej art. 29, a więc wskazuje po pierwsze, że podpisani sędziowie deklarują, że nie będą orzekać w składach „mieszanych”, a także, że ocena przesłanek zawartych w art. 29 ust. 5 ustawy o Sądzie Najwyższym będzie dokonywana przez nich w jeden, wynikający z tego oświadczenia sposób. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Dariusza Dończyka jest zasadny. Wniosek należy uwzględnić, gdyż instytucja index suspectus wynikająca z art. 41 § 1 k.p.k. służy zapewnieniu rozpoznania sprawy przez bezstronny sąd. Zakłada ona bowiem możliwość wyłączenia sędziego z orzekania w danej sprawie, jeśli okaże się, że sędzia ten nie byłby w stanie zachować się bezstronnie w stosunku do stron i innych uczestników postępowania. Bezstronność oznacza brak uprzedzeń i kierowanie się obiektywizmem w rozstrzyganiu sporu. Pojęcie to odnosi się zarówno do stosunku sędziego do stron procesu, jak i do przedmiotu sprawy. Zapewnienie bezstronności sądzenia polega zatem na tym, że sędzia orzeka subiektywnie wolny od uprzedzeń osobistych (do stron i sprawy), a jednocześnie z obiektywnego punktu widzenia daje wystarczające gwarancje wykluczenia uprawnionych wątpliwości co do jego bezstronności. Podpisanie i upublicznienie oświadczenia (https://forumfws.eu/glos-w-sprawie/oswiadczenie-sedziowie-sn/), w którym sędzia ocenił przedmiot postępowania, którego dotyczy sprawa I ZB 9/23, musiało skutkować wyłączeniem I ZO 36/25 3 go od rozpoznania sprawy. Z treści oświadczenia wynika bowiem określony sposób nastawienia sędziego do strony postępowania. Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji. [M. T.] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 41 § 1 KPKart. 42 § 1 KPKart. 29art. 29 ust. 5§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy