I ZO 72/24
Izba Odpowiedzialności Zawodowej2025-03-27
Skład orzekający: Zbigniew Korzeniowski, Krzysztofa Wesołowskiego, Agnieszki Jurkowskiej-Chocyk, Krzysztof Wesołowski, Agnieszka Jurkowska-Chocyk, Marek Dobrowolski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania w przypadku śmierci obwinionego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawił wniosek o wyłączenie sędziów bez rozpoznania, ponieważ śmierć obwinionej stanowi negatywną przesłankę procesową z art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., która obliguje do umorzenia postępowania głównego i uniemożliwia prowadzenie postępowań wpadkowych, w tym rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego.Stan faktyczny
Obrońca sędzi Sądu Okręgowego wniosła o wyłączenie dwóch sędziów Sądu Najwyższego od rozpoznania sprawy z uwagi na wątpliwości co do ich bezstronności, powołując się na okoliczności ich powołania. W trakcie postępowania okazało się, że obwiniona sędzia zmarła.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić wniosek o wyłączenie sędziego bez rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
I ZO 72/24 POSTANOWIENIE Dnia 27 marca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie dotyczącej sędzi Sądu Okręgowego w R. X.Y., po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej 27 marca 2025 r., na posiedzeniu bez udziału stron, wniosku obrońcy obwinionej adw. M. H. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Krzysztofa Wesołowskiego oraz sędzi Sądu Najwyższego Agnieszki Jurkowskiej-Chocyk, od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZB 37/24, na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., postanowił: pozostawić wniosek bez rozpoznania. UZASADNIENIE Pismem z 24 kwietnia 2024 r. obrońca obwinionej - adw. M. H., wniósł na podstawie art. 40 § pkt 1 k.p.k. ewentualnie na podstawie przepisów art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. o wyłączenie SSN Krzysztofa Wesołowskiego oraz SSN Agnieszki Jurkowskiej-Chocyk, od rozpoznania wniosku o zbadanie spełnienia przez sędziego Marka Dobrowolskiego wymogów niezawisłości i bezstronności złożonego w sprawie II ZOW 30/23, z uwagi na uzasadnione wątpliwości co do bezstronności Sędziów w tej sprawie. Argumentacja wniosku dotyczyła okoliczności powołania SSN Krzysztofa Wesołowskiego oraz SSN Agnieszki Jurkowskiej-Chocyk na stanowiska sędziów Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o
I ZO 72/24 2 Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3). Wnioskodawca podkreślił, że „w judykaturze oraz piśmiennictwie przyjmuje się, iż osoby powołane na urząd Sędziego Sądu Najwyższego przez Prezydenta RP na skutek wniosku neo-KRS nie spełniają minimalnego standardu bezstronności, a w konsekwencji, każdorazowo, orzeczenie wydane z ich udziałem obarczone jest bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.”. W ocenie wnioskodawcy standard orzeczniczy wypracowany w orzecznictwie TSUE i ETPCz poprzez regułę kolizyjną zawartą w art. 91 Konstytucji RP jest bezpośrednio aplikowany w porządku krajowym. Powyższe powoduje konieczność uwzględnienia powyższego standardu w wykładni przyjaznej prawu unijnemu m.in. regulacji art. 41 k.p.k. Wnioskodawca wskazał, że SSN Krzysztof Wesołowski oraz SSN Agnieszka Jurkowska-Chocyk, zostali powołani do orzekania w Izbie Cywilnej Sądu Najwyższego, odpowiednio 03 marca 2022 r. oraz 29 listopada 2023 r., w tej samej procedurze, co SSN Marek Dobrowolski. W ocenie wnioskodawcy aktualizuje się w tym zakresie podstawa wyłączenia z art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. Dokonując bowiem oceny trafności twierdzeń i zarzutów obrońcy obwinionej w tym zakresie wskazani sędziowie musieliby również pośrednio dokonywać oceny własnego statusu jako osób mogących utworzyć skład Sądu Najwyższego, który nie jest obarczony bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Z tego powodu powinni oni zostać wyłączeni od rozpoznania sprawy, ze względu na zasadę nemo iudex in causa sua. Z informacji zawartych w aktach sprawy I ZO 72/24 wynika, że obwiniona sędzia Sądu Okręgowego w R. X.Y. zmarła. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek o wyłączenie sędziego SN Krzysztofa Wesołowskiego oraz sędzi SN Agnieszki Jurkowskiej-Chocyk, należało pozostawić bez rozpoznania.
I ZO 72/24 3 W niniejszej sprawie, ze względu na śmierć sędzi Sądu Okręgowego w R. X.Y., niedopuszczalne stało się rozpoznanie wniosku przez Sąd Najwyższy. Negatywna przesłanka procesu wynikająca z art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. obliguje bowiem do jego umorzenia w głównym nurcie, stanowiąc zarazem o niedopuszczalności prowadzenia postępowań wpadkowych. Z tych motywów orzeczono jak w sentencji. [M. T.] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- IV KK 263/18 2019-06-25Czy wniosek skazanego o wyłączenie sędziego od rozpoznania kasacji powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania, jeżeli sędzia, którego dotyczy wniosek, zmarł przed rozpoznaniem sprawy?
- I ZO 100/23 2025-01-08Czy wniosek sędziego o wyłączenie od rozpoznania sprawy wpadkowej powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania, jeśli sprawa główna, do której się odnosi, została umorzona?
- II ZO 48/23 2025-04-24Czy wniosek o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania jako bezprzedmiotowy, jeśli sprawa, której dotyczy, została już umorzona?
- I ZO 118/23 2024-12-19Czy wniosek o wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy wpadkowej, której sprawa główna została umorzona, podlega rozpoznaniu?
- I NWW 207/24 2025-04-09Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego podlega umorzeniu, jeśli postępowanie, w którym miał być rozpoznany, zostało zakończone?
Powołane przepisy
art. 17 § 1 pkt 5 KPKart. 40art. 41 § 1 KPKart. 42 § 1art. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 91art. 41 KPKart. 40 § 1 pkt 1 KPK§ 1 pkt 5§ 1§ 1 pkt 2§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy