I ZPI 41/22
Izba Odpowiedzialności Zawodowej2023-05-11
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy adwokat działający jako pełnomocnik osoby fizycznej, która nie posiada formalnego statusu oskarżyciela w postępowaniu karnym, ma legitymację do złożenia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej z uwagi na brak legitymacji po stronie wnioskodawczyni. Podstawowym obowiązkiem wnioskodawcy w postępowaniu immunitetowym jest wykazanie legitymacji koniecznej dla rozpoznania wniosku, a w przypadku przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego, takich jak art. 231 § 1 k.k., udowodnienie posiadania statusu oskarżyciela posiłkowego lub subsydiarnego wymaga przedłożenia odpisu aktu oskarżenia.Stan faktyczny
Do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego M.D., złożony przez adwokata A.D. działającego jako pełnomocnik A.D.1. Wnioskodawczyni miała być chroniona w postępowaniu karnym w związku z popełnieniem przez sędzię przestępstw z art. 231 § 1 k.k. Sąd Najwyższy uznał, że wnioskodawczyni nie posiadała legitymacji do złożenia wniosku, ponieważ nie udowodniono jej statusu oskarżyciela.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wydanie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego M.D. z uwagi na brak legitymacji po stronie wnioskodawczyni.Pełny tekst orzeczenia
I ZPI 41/22 ZARZĄDZENIE Dnia 11 maja 2023 r. Na podstawie art. 80 § 2b ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych - odmówić przyjęcia wniosku o wydanie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej M.D. - sędzi Sądu Rejonowego w W., złożonego przez adw. A.D., z uwagi na brak legitymacji po stronie wnioskodawczyni A.D.1 do wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem. UZASADNIENIE W dniu 24 września 2021 r. do Sądu Najwyższego Izby Dyscyplinarnej wpłynął wniosek o wydanie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej M.D. - sędzi Sądu Rejonowego w W., złożony przez adw. A.D., działającego jako pełnomocnik wnioskodawczyni A.D.1 Z treści wniosku adw. A.D. wynikało, że wyrażenie zgody na pociągniecie do odpowiedzialności karnej sędzi M.D. umożliwi A.D.1, ochronę praw w postępowaniu karnym, w związku z popełnieniem przez sędzię M.D. przestępstw z art. 231 § 1 k.k. Należy zważyć, co następuje. Wniosek o wydanie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędzi M.D., złożony przez adw. A.D. nie spełnia warunków do merytorycznego rozpoznania. Jak stanowi art. 80 § 2b ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych - jeżeli wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej nie odpowiada warunkom formalnym pisma procesowego określonym w Kodeksie postępowania karnego lub jest oczywiście bezzasadny, prezes sądu dyscyplinarnego odmawia jego przyjęcia.
I ZPI 41/22 2 Zgodnie natomiast z treścią art. 13 k.p.k. uzyskanie zezwolenia władzy, od którego ustawa uzależnia ściganie, należy do oskarżyciela. Wbrew twierdzeniom wnioskodawcy, nie jest tak, że jak wynika z treści wniosku, to pozytywnie rozpoznany wniosek o wyrażenie zgody na pociągniecie do odpowiedzialności karnej, umożliwia złożenie do sądu prywatnego aktu oskarżenia. Podstawowym obowiązkiem wnioskodawcy w postępowaniu immunitetowym jest bowiem wykazanie legitymacji koniecznej dla rozpoznania wniosku. Biorąc pod uwagę okoliczności niniejszej sprawy, powyższe nie byłoby możliwe do udowodnienia bez uprzedniego złożenia aktu oskarżenia. Występki z art. 231 k.k. ścigane są z oskarżenia publicznego. W przypadku przestępstwa, o którym mowa udowodnienie posiadania statusu oskarżyciela posiłkowego lub subsydiarnego wymaga przedłożenia odpisu aktu oskarżenia. Zatem możliwość uruchomienia procedury immunitetowej wymaga udokumentowania dokonania jednej z tych czynności. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, jak również z samej treści wniosku wynika, że A.D.1 nie przysługuje formalnie status oskarżyciela, którego nabycie uprawnia dopiero do wystąpienia z wnioskiem o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy, wobec nieudowodnienia przez pełnomocnika A.D.1 - adw. A.D., że posiada ona status oskarżyciela, należało odmówić jego przyjęcia.
I ZPI 41/22 3
Powiązane orzeczenia
- I ZPI 20/22 2023-06-30Czy brak legitymacji wnioskodawcy do wystąpienia z wnioskiem o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej stanowi podstawę do odmowy przyjęcia takiego wniosku?
- I ZI 30/24 2024-07-04Czy osoba, która nie wykazała statusu strony postępowania karnego (np. oskarżyciela prywatnego lub posiłkowego subsydiarnego), jest uprawniona do złożenia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej…
- I ZI 57/24 2024-10-22Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, złożony przez osobę niebędącą prokuratorem, może zostać odrzucony jako oczywiście bezzasadny, jeśli nie został sporządzony i podpisany przez…
- I ZI 72/24 2025-01-15Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej złożony przez osobę niebędącą prokuratorem, która nie wykazała statusu strony postępowania karnego (oskarżyciela prywatnego lub subsydiarnego)…
- I ZI 50/25 2026-01-28Czy wnioskodawca, który nie posiada statusu strony postępowania karnego (oskarżyciela), może skutecznie złożyć wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej?
Powołane przepisy
art. 80 § 2art. 231 § 1 KKart. 13 KPKart. 231 KK§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy