I ZSK 25/23

Izba Odpowiedzialności Zawodowej2024-06-19

Skład orzekający: Marek Motuk, Marek Dobrowolski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy jest właściwy rzeczowo do rozpoznania sprawy o przewinienia dyscyplinarne sędziego, jeśli postępowanie karne w tej sprawie zostało umorzone z powodu braku znamion czynu zabronionego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość rzeczową do rozpoznania sprawy o przewinienia dyscyplinarne sędziego, ponieważ postępowanie karne zostało umorzone z powodu braku znamion czynu zabronionego. Właściwość Sądu Najwyższego w sprawach o przewinienia dyscyplinarne sędziów, wyczerpujące znamiona umyślnych przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego, jest uzależniona od istnienia postanowienia o wszczęciu postępowania karnego, a ostatecznie od prawomocnego wyroku sądu karnego. Umorzenie postępowania karnego z powodu braku znamion czynu zabronionego jest równoznaczne w skutkach z uniewinnieniem i wyklucza właściwość Sądu Najwyższego.
Stan faktyczny
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego skierował sprawę przeciwko sędziemu E. T. do Sądu Najwyższego, zarzucając mu przewinienia dyscyplinarne. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę i stwierdził swoją niewłaściwość rzeczową. Powodem było umorzenie postępowania karnego w tej sprawie z powodu braku znamion czynu zabronionego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość rzeczową do rozpoznania sprawy i przekazał ją Sądowi Dyscyplinarnemu przy Sądzie Apelacyjnym. Wnioski o wyłączenie Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego pozostawiono bez rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

I ZSK 25/23 POSTANOWIENIE Dnia 19 czerwca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Motuk (przewodniczący) SSN Marek Dobrowolski (sprawozdawca) Ławnik SN Arkadiusz Sopata Protokolant inspektor sądowy Anna Tarasiuk Sąd Najwyższy postanowił: 1. na podstawie art. 35 § 1 k.p.k. w zw. z art. 110 § 3 p.u.s.p. w zw. z art. 128 p.u.s.p. stwierdzić swoją niewłaściwość rzeczową do rozpoznania niniejszej sprawy i sprawę przeciwko sędziemu Sądu Rejonowego w G. E. T. przekazać Sądowi Dyscyplinarnemu przy Sadzie Apelacyjnym w […] do rozpoznania; 2. wnioski o wyłączenie Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego pozostawić bez rozpoznania z uwagi na treść rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 1. UZASADNIENIE Zgodnie z treścią art. 110 § 1 pkt 1 b p.u.s.p. Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania sprawy o przewinienia dyscyplinarne wyczerpujące znamiona umyślnych przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego lub umyślnych przestępstw skarbowych. W ocenie Sądu właściwość Sądu Najwyższego w powyższych sprawach musi być wstępnie w wysokim stopniu uprawdopodobniona co najmniej postanowieniem o wszczęciu postępowania karnego w postaci śledztwa lub dochodzenia. Fakt wydania takiego postanowienia uprawdopodabnia I ZSK 25/23 2 okoliczność, iż zarzucane przez Zastępcę Rzecznika przewinienie dyscyplinarne może wyczerpywać znamiona umyślnego przestępstwa lub przestępstwa skarbowego. Dopiero ta okoliczność uzasadnia skierowanie sprawy tego rodzaju do Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego. Ostatecznie natomiast, o tym czy przewinienie dyscyplinarne wyczerpuje znamiona umyślnego przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego przesądza prawomocny wyrok sądu karnego, czyli rozstrzygnięcia sądu karnego w istocie przesądzają o tym, czy przewinienie wyczerpuje znamiona tego rodzaju przestępstwa czy też nie, a w konsekwencji o właściwości sądu dyscyplinarnego. Podkreślić należy, iż pomimo wstępnego ustalenia właściwości Sądu Najwyższego do rozpoznania tego rodzaju sprawy, uprawdopodobnione postanowieniem o wszczęciu postepowania karnego w dalszym toku postępowania prowadzić może do odmiennych wniosków, a mianowicie, iż sąd ten nie jest właściwy do rozpoznania sprawy w sytuacji, gdy zapadnie postanowienie o umorzeniu postępowania np. z powodu braku znamion czynu zabronionego, co jest równoznaczne w skutkach z uniewinnieniem. W wypadku rozstrzygnięcia niekorzystnego dla obwinionego np. w razie skazania za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego, okoliczność ta ma nie tylko przesądzające znaczenie w postępowaniu prowadzonym przez Izbę Odpowiedzialności Zawodowej co do właściwości, ale także co do rodzaju wymierzonej kary. Przypomnieć należy, iż sędzia nie może być osobą skazaną prawomocnie za umyślne przestępstwo ściganej z oskarżenia publicznego. Konkludując, zarówno właściwość rzeczowa Izby Odpowiedzialności Zawodowej jak i treść wydanych rozstrzygnięć uzależniona jest od treści orzeczeń wydanych w postępowaniu karnym. [M. T.] [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 35 § 1 KPKart. 110 § 3art. 128art. 110 § 1 pkt 1§ 1§ 3§ 1 pkt 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy