I ZW 17/25
Izba Odpowiedzialności Zawodowej2025-09-09
Skład orzekający: Marek Motuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy – Izba Odpowiedzialności Zawodowej jest właściwy do wyznaczenia sądu dyscyplinarnego do rozpoznania sprawy dotyczącej sędziego sądu okręgowego w stanie spoczynku, który jest obwiniony o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego, jeśli nie zostało wystarczająco uprawdopodobnione, że czyn wyczerpuje znamiona umyślnego przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy – Izba Odpowiedzialności Zawodowej jest właściwy do wyznaczenia sądu dyscyplinarnego do rozpoznania sprawy dotyczącej sędziego sądu okręgowego w stanie spoczynku, jeśli nie zostało wystarczająco uprawdopodobnione, że zarzucany czyn wyczerpuje znamiona umyślnego przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 110 § 3 u.s.p., Sąd Najwyższy wyznacza właściwy miejscowo sąd dyscyplinarny spośród sądów właściwych dla obszarów apelacji sąsiadujących z obszarem apelacji, w którym znajduje się sąd, w którym pełnił służbę sędzia objęty postępowaniem.Stan faktyczny
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych złożył wniosek o wyznaczenie sądu dyscyplinarnego do rozpoznania sprawy przeciwko sędziemu Sądu Okręgowego w W. w stanie spoczynku, obwinionemu o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego. Sąd Najwyższy – Izba Odpowiedzialności Zawodowej rozpoznał wniosek, stwierdzając, że nie zostało wystarczająco uprawdopodobnione, iż zarzucany czyn wyczerpuje znamiona umyślnego przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego. W związku z tym, Sąd Najwyższy wyznaczył Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w […] jako właściwy miejscowo.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy – Izba Odpowiedzialności Zawodowej wyznaczył Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w […] jako właściwy miejscowo do rozpoznania sprawy dyscyplinarnej przeciwko X. Y.Pełny tekst orzeczenia
I ZW 17/25 POSTANOWIENIE Dnia 9 września 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Motuk w sprawie sędziego Sądu Okręgowego w W. w stanie spoczynku X. Y. obwinionego o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 pkt 1 i 5 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334, z późn. zm., zwanej dalej „u.s.p.”) po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 9 września 2025 r. wniosku Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych o wyznaczenie sądu dyscyplinarnego do rozpoznania sprawy dyscyplinarnej na podstawie art. 110 § 3 u.s.p. postanowił: wyznaczyć Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w […] jako właściwy miejscowo do rozpoznania sprawy dyscyplinarnej przeciwko X. Y. – sędziemu Sądu Okręgowego w W. w stanie spoczynku. UZASADNIENIE W dniu 4 września 2025 r. do Sądu Najwyższego – Izby Odpowiedzialności Zawodowej wpłynął wniosek Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych o wyznaczenie sądu dyscyplinarnego do rozpoznania sprawy dyscyplinarnej o sygn. akt […] przeciwko X. Y. – sędziemu Sądu Okręgowego w W. w stanie spoczynku, co do którego został sformułowany zarzut popełnienia przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 pkt 1 i 5 u.s.p.
I ZW 17/25 2 Sąd Najwyższy – Izba Odpowiedzialności Zawodowej zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 110 § 3 u.s.p., do rozpoznania spraw, o jakich mowa w art. 110 § 1 pkt 1 lit. a u.s.p., dotyczących sędziów sądów rejonowych, właściwy miejscowo jest sąd dyscyplinarny, w okręgu którego pełni służbę sędzia objęty tym postępowaniem. W przypadku, gdy taka sprawa dotyczy sędziego sądu apelacyjnego albo sędziego sądu okręgowego, właściwy jest inny sąd dyscyplinarny wyznaczony na wniosek rzecznika dyscyplinarnego, przez Sąd Najwyższy – Izbę Odpowiedzialności Zawodowej, spośród sądów dyscyplinarnych właściwych dla obszarów apelacji sąsiadujących z obszarem apelacji, w którym znajduje się sąd, w którym pełni służbę sędzia objęty postępowaniem (por. art. 110 § 3 zdanie drugie u.s.p.). Sąd Najwyższy – Izba Odpowiedzialności Zawodowej wyznacza ten sąd w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wniosku (por. art. 114 § 7 u.s.p.). Orzeka w składzie jednego sędziego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 lipca 2022 r., sygn. akt I ZW 3/22). Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej rozstrzyga odnośnie do wniosku, o którym mowa w art. 110 § 3 zdanie drugie u.s.p., stosując przepisy tejże ustawy o trybie postępowania zawarte w rozdziale zatytułowanym „Odpowiedzialność dyscyplinarna sędziów i asesorów sądowych”. W niniejszej sprawie, jak wynika z danych zawartych we wniosku Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych, sędzia Sądu Okręgowego w W. w stanie spoczynku X. Y. stanął pod zarzutem popełnienia przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 pkt 1 i 5 u.s.p. Sąd Najwyższy rozpoznając niniejszy wniosek, dostrzegł, że choć z opisu czynu zarzucanego sędziemu wynika, że czyn ten, zdaniem Zastępcy Rzecznika, wyczerpuje znamiona umyślnego przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego (art. 258 § 1 k.k. oraz art. 231 § 1 k.k. i art. 235 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.), co stosownie do treści art. 110 § 1 pkt 1 lit. b u.s.p. wskazywałoby na właściwość w sprawie Sądu Najwyższego – Izby Odpowiedzialności Zawodowej, to jednak powyższa okoliczność nie została w wystarczającym stopniu uprawdopodobniona. Należy w tym miejscu przypomnieć pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w postanowieniu z dnia 3 października 2024 r., sygn. akt II
I ZW 17/25 3 ZO 55/24, w myśl którego: „Skoro w myśl art. 110 § 1 pkt 1 lit. b u.s.p. Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania sprawy o przewinienia dyscyplinarne wyczerpujące znamiona umyślnych przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego lub umyślnych przestępstw skarbowych, okoliczność ta (czyli wyczerpywanie znamion umyślnych przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego lub umyślnych przestępstw skarbowych), musi być wstępnie w wysokim stopniu uprawdopodobniona co najmniej postanowieniem o wszczęciu postępowania karnego w postaci śledztwa lub dochodzenia”. Tymczasem ze stanowiska Zastępcy Rzecznika nie wynika, aby działalność sędziego objętego wnioskiem o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej była przedmiotem prawno-karnej oceny organów prowadzących postępowanie karne i aby wynik tej oceny wskazywał – w formie przewidzianej prawem procesowym – na prawdopodobieństwo popełnienia przestępstwa. W związku ze spełnieniem wymogów określonych w art. 110 § 3 zdanie drugie u.s.p., Sąd Najwyższy wyznaczył Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w […] jako właściwy miejscowo do rozpoznania w pierwszej instancji sprawy dyscyplinarnej przeciwko X. Y. – sędziemu Sądu Okręgowego w W. w stanie spoczynku. Wyznaczony sąd dyscyplinarny jest jednym z sądów dyscyplinarnych właściwych dla obszarów apelacji sąsiadujących bezpośrednio z obszarem apelacji […], gdzie wyżej wymieniony sędzia pełnił czynną służbę i nadal, jako sędzia w stanie spoczynku, pozostaje w stosunku służbowym sędziego. Mając powyższe na względzie, postanowiono jak na wstępie. [M. T.] [r.g.]
Powiązane orzeczenia
- I ZW 18/25 2025-09-09Czy Sąd Najwyższy – Izba Odpowiedzialności Zawodowej powinien wyznaczyć inny sąd dyscyplinarny do rozpoznania sprawy o wykroczenie popełnione przez sędziego sądu okręgowego w stanie spoczynku, jeśli wniosek o to złożył Z…
- I ZW 25/23 2023-09-29Czy w przypadku, gdy sędziemu sądu okręgowego zarzucono popełnienie przewinienia dyscyplinarnego wyczerpującego znamiona umyślnego przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego, Sąd Najwyższy powinien wyznaczyć inny są…
- I ZW 15/23 2023-07-10Czy Sąd Najwyższy – Izba Odpowiedzialności Zawodowej powinien wyznaczyć Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w [...]1 jako właściwy miejscowo do rozpoznania sprawy dyscyplinarnej przeciwko sędziemu sądu okręgowego w…
- I ZW 36/23 2023-12-20Czy Sąd Najwyższy – Izba Odpowiedzialności Zawodowej powinien wyznaczyć właściwy miejscowo sąd dyscyplinarny do rozpoznania sprawy przeciwko sędziemu sądu apelacyjnego, gdy wniosek o to złożył Zastępca Rzecznika Dyscypli…
- I ZSK 41/22 2025-02-12Czy Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego jest właściwa do rozpoznania sprawy dyscyplinarnej sędziego w stanie spoczynku, gdy zarzucane mu przewinienie dyscyplinarne nie wyczerpuje jednocześnie znamion przest…
Powołane przepisy
art. 107 § 1 pkt 1art. 110 § 3art. 110 § 1 pkt 1art. 114 § 7art. 258 § 1 KKart. 231 § 1 KKart. 235 KKart. 11 § 2 KK§ 1 pkt 1§ 3§ 7§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy