II ZO 108/23

Izba Odpowiedzialności Zawodowej2024-01-24

Skład orzekający: Zbigniew Korzeniowski, Tomasz Demendecki, Tomasza Demendeckiego, Tomaszowi Demendeckiemu

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, który został wcześniej wyłączony od udziału w rozpoznaniu sprawy, powinien zostać wyłączony od udziału w rozpoznaniu wniosku o wyłączenie innych sędziów od udziału w tej samej sprawie?
Ratio decidendi
Sędzia Sądu Najwyższego, który został wyłączony od udziału w rozpoznaniu sprawy na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k., jest z mocy prawa wyłączony od udziału w rozpoznaniu wniosku o wyłączenie innych sędziów od udziału w tej samej sprawie. Wynika to z faktu, że sprawa, w której rozstrzyga się o wyłączeniu innych sędziów, nadal bezpośrednio dotyczy sędziego, który sam został wyłączony, ponieważ wpływa na sferę jego praw i obowiązków.
Stan faktyczny
Sędzia Sądu Najwyższego Tomasz Demendecki został wyznaczony do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów od udziału w sprawie o sygn. akt II ZSG 6/22. Wcześniej, postanowieniem z dnia 25 maja 2023 r. (sygn. akt II ZO 1/23), został wyłączony od udziału w rozpoznaniu tej samej sprawy głównej. W związku z tym, Sędzia Tomasz Demendecki złożył wniosek o wyłączenie go od rozpoznania wniosku o wyłączenie innych sędziów, wskazując na wcześniejsze wyłączenie jako bezwzględną przyczynę.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wyłączył sędziego Sądu Najwyższego Tomasza Demendeckiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZO 76/23.

Pełny tekst orzeczenia

II ZO 108/23 POSTANOWIENIE Dnia 24 stycznia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, na posiedzeniu 24 stycznia 2024 r., w sprawie z wniosku obrońcy radcy prawnego T. P. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2022 r., sygn. akt II DK 141/21, wniosku sędziego Sądu Najwyższego Tomasza Demendeckiego o wyłączenie go od rozpoznania sprawy o sygn. akt II ZO 76/23 dotyczącej wyłączenia sędziów Sądu Najwyższego: Wiesława Kozielewicza, Marka Motuka, Marka Dobrowolskiego, Marka Siwka, Marii Szczepaniec, Pawła Wojciechowskiego i Zbigniewa Korzeniowskiego od rozpoznania sprawy II ZSG 6/22, na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. postanowił: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Tomasza Demendeckiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZO 76/23. UZASADNIENIE Pod sygn. akt II ZSG 6/22 zarejestrowany został w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej SN, wniosek obrońcy radcy prawnego T. P. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2022 r., sygn. akt II DK 141/21. Zarządzeniem Prezesa IOZ z dnia 29 września 2022 r. sprawozdawcą w sprawie wyznaczony został SSN Tomasz Demendecki. Obwiniony radca prawny T. P. pismem z 20 października 2022 r. wniósł, w trybie art. 29 § 7 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, o zbadanie spełnienia przez SSN Tomasza Demendeckiego wymogów niezawisłości i bezstronności. Zarządzeniem SSN II ZO 108/23 2 Wiesława Kozielewicza z dnia 27 października 2022 r. wniosek ten został odrzucony. Następnie, pismem obrońcy obwinionego z 2 stycznia 2023 r., wniesiono o wyłączenie na podstawie art. 41 § 1 k.p.k., od rozpoznania sprawy sędziów Sądu Najwyższego: Marii Szczepaniec, Pawła Wojciechowskiego, Tomasza Demendeckiego, Marka Dobrowolskiego, Marka Siwka, Zbigniewa Korzeniowskiego, Wiesława Kozielewicza, Krzysztofa Staryka i Małgorzaty Manowskiej. Obrońca w swoim wniosku wskazał na istnienie uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności tych sędziów wywołanych m.in. wadliwą procedurą powołania do pełnienia funkcji sędziego Sądu Najwyższego. Wniosek zarejestrowano pod sygn. akt II ZO 1/23. Postanowieniem z 25 maja 2023 r. Sąd Najwyższy, uwzględnił wniosek wyłączając sędziego Sądu Najwyższego Tomasza Demendeckiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZSG 6/22, natomiast pozostawił bez rozpoznania wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego: Marii Szczepaniec, Pawła Wojciechowskiego, Marka Dobrowolskiego, Marka Siwka, Zbigniewa Korzeniowskiego, Wiesława Kozielewicza, Krzysztofa Staryka i Małgorzaty Manowskiej, od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZSG 6/22. Pismem z 16 sierpnia 2023 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy obwinionego, o wyłączenie na podstawie art. 41 § 1 k.p.k., od rozpoznania sprawy o sygn. akt II ZSG 6/22, sędziów Sądu Najwyższego: Wiesława Kozielewicza, Marka Motuka, Marka Dobrowolskiego, Marka Siwka, Marii Szczepaniec, Pawła Wojciechowskiego i Zbigniewa Korzeniowskiego. Wniosek zarejestrowano pod sygn. akt II ZO 76/23 i zarządzeniem z 15 listopada 2023 r. przydzielono do rozpoznania SSN Tomaszowi Demendeckiemu. Pismem z 28 listopada 2023 r., SSN Tomasz Demendecki oświadczył, iż mocą postanowienia Sądu Najwyższego z 25 maja 2023 r., sygn. akt II ZO 1/23, został wyłączony od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZSG 6/22. Okoliczność ta w ocenie Sędziego stanowi bezwzględną przyczynę jego wyłączenia z art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. i uniemożliwia mu rozpoznanie wniosku o wyłącznie wskazanych w nim sędziów zarejestrowanego pod sygn. akt II ZO 76/23. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: II ZO 108/23 3 Wniosek SSN Tomasza Demendeckiego o jego wyłączenie jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. sędzia jest z mocy prawa wyłączony od udziału w sprawie, jeżeli sprawa dotyczy tego sędziego bezpośrednio. W doktrynie przyjmuje się, że w kontekście podstawy wyłączenia z art. 40 § 1 pkt. 1 k.p.k., ratio legis tego rozwiązania sprowadza się do odsunięcia od sprawy sędziego w sytuacji, gdy jej rozstrzygnięcie wpływa na sferę jego praw i obowiązków. Nie chodzi tu jedynie o tak ewidentne przypadki, gdy sędzia jest stroną procesową, która ex definitione ma interes prawny w korzystnym dla siebie rozstrzygnięciu, ale o każdy przypadek, gdy sprawa bezpośrednio dotyczy sędziego (J. Kosonoga, w: Zabłocki, Komentarz, 2017, art. 40, s. 550). Sędzia Sądu Najwyższego Tomasz Demendecki został wyłączony od rozpoznania sprawy głównej o sygn. akt II ZSG 6/22, dlatego należy stwierdzić, iż sprawa dotyczy tego Sędziego bezpośrednio. Nie może zatem orzekać w przedmiocie wyłączenia innych sędziów od rozpoznania tej sprawy. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak na wstępie. [M. T.] [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 40 § 1 pkt 1 KPKart. 42 § 1 KPKart. 29 § 7art. 41 § 1 KPKart. 40 § 1 pkt. 1 KPKart. 40§ 1 pkt 1§ 1§ 7§ 1 pkt. 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy