II ZO 73/24
Izba Odpowiedzialności Zawodowej2024-10-01
Skład orzekający: Zbigniew Korzeniowski, Marii Szczepaniec, Pawła Wojciechowskiego
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ławnik Sądu Najwyższego jest uprawniony do złożenia wniosku o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej uznał, że ławnik nie jest stroną postępowania w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania karnego dotyczących wyłączenia sędziego. W związku z tym, wniosek ławnika o wyłączenie sędziów został pozostawiony bez rozpoznania jako niedopuszczalny z mocy ustawy.Stan faktyczny
Ławnik Sądu Najwyższego złożył wniosek o wyłączenie dwóch sędziów od udziału w rozpoznaniu sprawy. Jako podstawę wniosku podał wątpliwości co do legalności powołania tych sędziów przez Krajową Radę Sądownictwa oraz wątpliwości co do legalności samej Izby Odpowiedzialności Zawodowej. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu bez udziału stron.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić wniosek o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec i SSN Pawła Wojciechowskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy bez rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
II ZO 73/24 POSTANOWIENIE Dnia 1 października 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie sędzi D. Ł. po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej 1 października 2024 r. na posiedzeniu bez udziału stron wniosku ławnika Sądu Najwyższego J. L. o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec i SSN Pawła Wojciechowskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZOW 38/22, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. postanowił: wniosek o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec i SSN Pawła Wojciechowskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZOW 38/22 pozostawić bez rozpoznania. UZASADNIENIE Pismem z 2 września 2024 r. ławnik Sądu Najwyższego J. L. złożyła wniosek o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec i SSN Pawła Wojciechowskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZOW 38/22 z uwagi na powołanie tych sędziów w wyniku przeprowadzonego postępowania kwalifikacyjnego przed sformułowaną z naruszeniem Konstytucji RP Krajową Radę Sądownictwa oraz z uwagi na daleko idące wątpliwości prawne odnośnie do legalności Izby Odpowiedzialności Zawodowej jako takiej, ukształtowanej w sposób naruszający art. 45 ust 1 Konstytucji RP, art. 47 Karty Praw Podstawowych UE, art. 19 ust 1 Traktatu o Unii Europejskiej i art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. W ocenie wnioskodawczyni, udział osób powołanych przez obecnie
II ZO 73/24 2 ukształtowaną Krajową Radę Sądownictwa w składzie Sądu Najwyższego nie zapewnia stronom prawa do niezawisłego sądu ustanowionego ustawą, w należytym składzie, ze wszystkimi tego prawnymi konsekwencjami. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek ławnika Sądu Najwyższego należało pozostawić bez rozpoznania jako niedopuszczalny z mocy ustawy. Zgodnie z art. 42 § 1 k.p.k. wyłączenie sędziego następuje na żądanie sędziego, z urzędu albo na wniosek strony. Jak stanowi art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k., sędzia jest z mocy prawa wyłączony od udziału w sprawie, jeżeli sprawa dotyczy tego sędziego bezpośrednio. Zgodnie z przepisem art. 42 § 2 k.p.k., jeżeli sędzia uznaje, że zachodzi przyczyna wyłączająca go z mocy art. 40 k.p.k., wyłącza się, składając oświadczenie na piśmie do akt, a na jego miejsce wstępuje inny sędzia. Z kolei jak stanowi art. 44 k.p.k., przepisy Kodeksu postępowania karnego rozdziału drugiego stosuje się odpowiednio do referendarzy sądowych i ławników. Z literalnej wykładni wskazanych przepisów wynika, iż podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku o wyłączenie sędziego jest strona postępowania. Podmiotem uprawnionym nie jest zatem ławnik, który zasiada w składzie orzekającym w sprawie. Ławnik może jedynie wystąpić z żądaniem samowyłączenia o którym mowa w art. 42 § 2 k.p.k. w zw. z art. 44 k.p.k. Złożony przez ławnika SN J. L. wniosek, w przedmiocie wyłączenia SSN Marii Szczepaniec i SSN Pawła Wojciechowskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZOW 38/22 uznać należało za niedopuszczalny i jako taki pozostawić go bez rozpoznania. Z tych motywów orzeczono jak w sentencji. [M. T.] [ms]
II ZO 73/24 3
Powiązane orzeczenia
- II ZO 75/24 2024-09-03Czy ławnik Sądu Najwyższego jest uprawniony do złożenia wniosku o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie?
- II ZO 6/24 2024-01-31Czy ławnik Sądu Najwyższego jest uprawniony do złożenia wniosku o wyłączenie sędziego?
- II ZO 74/24 2024-09-18Czy ławnik Sądu Najwyższego jest uprawniony do złożenia wniosku o wyłączenie sędziego od udziału w rozpoznaniu sprawy?
- II ZO 19/25 2025-05-08Czy ławnik Sądu Najwyższego jest uprawniony do złożenia wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego?
- II ZO 4/24 2025-04-03Czy ławnik Sądu Najwyższego, który nie jest już członkiem składu orzekającego w danej sprawie, jest uprawniony do złożenia wniosku o wyłączenie sędziego od udziału w tej sprawie?
Powołane przepisy
art. 41 § 1 KPKart. 45 ust 1art. 47art. 19 ust 1art. 6 ust. 1art. 42 § 1 KPKart. 40 § 1 pkt 1 KPKart. 42 § 2 KPKart. 40 KPKart. 44 KPK§ 1§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy