I PKN 227/97

WyrokIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1997-07-29

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pracownik kolejowy, który ukończył 58 lat, ale nie ukończył 60 lat, jest chroniony przed wypowiedzeniem umowy o pracę na podstawie art. 39 Kodeksu pracy, jeśli wiek emerytalny dla mężczyzn w jego zawodzie wynosi 60 lat?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że pracownik kolejowy, który nie ukończył 60 lat, ale ma ukończone 58 lat, jest chroniony przed wypowiedzeniem umowy o pracę na podstawie art. 39 Kodeksu pracy. Wiek 60 lat jest dla pracownika kolejowego normalnym wiekiem emerytalnym, a nie wiekiem uprawniającym do wcześniejszej emerytury. Przepisy dotyczące wieku emerytalnego dla pracowników kolejowych i ochrona przed wypowiedzeniem powinny być interpretowane jednolicie.
Stan faktyczny
Powód, Franciszek B., pracownik Polskich Kolei Państwowych, został zwolniony z pracy. W momencie wypowiedzenia miał 58 lat i 1 miesiąc. Twierdził, że jest chroniony przed wypowiedzeniem na mocy art. 39 Kodeksu pracy, ponieważ do osiągnięcia wieku emerytalnego (60 lat dla mężczyzn w jego zawodzie) brakowało mu mniej niż dwa lata, a okres zatrudnienia pozwalał mu na uzyskanie emerytury. Sądy niższych instancji oddaliły jego powództwo. Powód wniósł kasację do Sądu Najwyższego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu-Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Wyrok z dnia 29 lipca 1997 r. I PKN 227/97 Wiek emerytalny w rozumieniu art. 39 KP dla pracownika kolejowego wynosi w odniesieniu do mężczyzn 60 lat. Przewodniczący SSN: Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Adam Józefowicz, Janusz Łętowski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 1997 r. sprawy z powództwa Franciszka B. przeciwko Polskim Kolejom Państwowym Stacji Rejonowej w B. o przywrócenie do pracy, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku z dnia 6 marca 1997 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu-Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku do ponownego rozpoznania. U z a s a d n i e n i e Powód Franciszek B. w sprawie przeciwko Polskim Kolejom Państwowym, Stacji Rejonowej w B. o przywrócenie do pracy wniósł kasację od wyroku Sądu Woje-wódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku z dnia 6 marca 1997 r. [...]. Zaskarżonym wyrokiem oddalono rewizję powoda od wyroku Sądu I instancji oddalającego powództwo. Kasacja zarzuca naruszenie art. 11 ustawy z dnia 28 kwietnia 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin (Dz.U. Nr 23, poz. 99 ze zm.) przez przyjęcie, że przepis ten dotyczy wcześniejszego przejścia na emeryturę i z tej przyczyny powód nie spełnia przesłanek z art. 39 KP oraz naruszenie art. 27 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) przez jego niewłaściwe zasto-sowanie. Zarzucono także naruszenie art. 233 KPC w związku z art. 4773 KPC przez pominięcie przesłuchania bezpośrednich przełożonych powoda. W uzasadnieniu podniesiono, że do powoda powinien mieć zastosowanie przepis art. 39 KP zakazujący wypowiadania umowy o pracę pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż dwa lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku. W dacie wypowiedzenia umowy o pracę powód miał 58 lat 1 miesiąc i 19 dni, a art. 11 wskazanej ustawy z dnia 28 kwietnia 1983 r. określa wiek emerytalny dla mężczyzn jako 60 lat. Z osiągnięciem tego wieku powód nabywa prawo do emerytury, gdyż jest zatrudniony od dnia 29 października 1965 r. Z tych względów, zdaniem wnoszącego kasację, Sąd II instancji błędnie potraktował wiek 60 lat jako uprawniający do przejścia na wcześniejszą emeryturę na podstawie art. 27 powołanej ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r., czego następstwem było niezastosowanie ochrony z art. 39 KP. Kasacja kwestionuje także trafność ustaleń dotyczących zasadności wypowiedzenia ze względu na wadliwe wykonywanie pracy przez powoda. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest uzasadniona, gdyż powód był chroniony przed wypowiedzeniem przez przepis art. 39 KP. Skoro jedną z przesłanek jego stosowania jest brak nie więcej niż dwóch lat do osiągnięcia "wieku emerytalnego" a powołana ustawa z dnia 28 kwietnia 1983 r. w przepisie art. 11 określa "wiek emerytalny" dla pracownika kolejo-wego (mężczyzny) jako 60 lat, to wynika stąd wprost, że jednym z warunków ochrony przed wypowiedzeniem jest ukończenie 58 lat. Oba powołane przepisy posługują się tym samym określeniem "wiek emerytalny" i nie ma podstaw, aby nadawać im różne znaczenie. Nie można twierdzić, że emerytura uwarunkowana osiągnięciem przez pra-cownika kolejowego wieku 60 lat jest emeryturą wcześniejszą. Wiek 60 lat jest dla pracownika kolejowego normalnym wiekiem emerytalnym. W sprawie nie mogą być zatem skutecznie podnoszone argumenty oparte na wcześniejszych orzeczeniach Sądu Najwyższego w których przyjmowano, że wiek emerytalny dla pracownika (mężczyzny) wynosi 65 lat (art. 26 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r.) i z tej przyczyny rozmaite grupy zawodowe, uprawnione do przejścia na emeryturę przed osiągnięciem tego wieku , nie korzystają z ochrony przewidzianej w art. 39 KP przed osiągnięciem 63 lat. Były to jednak orzeczenia oparte na innych prze-pisach, a żaden z nich nie określał w ustawie wprost "wieku emerytalnego". Należy w tym zakresie wskazać na wyrok z dnia 12 marca 1991 r., I PRN 3/91 (OSP 1992 nr 1, poz. 20) dotyczący nauczycieli oraz wyrok z dnia 13 czerwca 1995 r, I PRN 33/95 (OSNAPiUS 1995 nr 23 poz. 291) dotyczący dziennikarzy. Z tych względów na podstawie art. 39313 KPC orzeczono jak w sentencji. ========================================

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 39 KPart. 11art. 27art. 233 KPCart. 4773 KPCart. 39 KP.art. 26 pkt 1art. 39313 KPC

Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 28.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy