I PKN 353/97
WyrokIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1997-11-13
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepis art. 117 § 1 Kodeksu pracy może stanowić podstawę do całkowitego oddalenia powództwa o odszkodowanie z tytułu odpowiedzialności materialnej pracownika?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 117 § 1 Kodeksu pracy nie może być podstawą do całkowitego oddalenia powództwa o odszkodowanie z tytułu odpowiedzialności materialnej pracownika. Przepis ten pozwala jedynie na ograniczenie odpowiedzialności pracownika, stosownie do stopnia przyczynienia się pracodawcy do powstania szkody. Zmiana wyroku Sądu I instancji, polegająca na uwzględnieniu powództwa, była następstwem prawidłowej wykładni art. 124 § 3 KP, który stanowi, że pracownik może uwolnić się od odpowiedzialności za powierzone mienie tylko wtedy, gdy wykaże, iż szkoda powstała z przyczyn od niego niezależnych.Stan faktyczny
Powód syndyk masy upadłości dochodził od pozwanego zapłaty 6.000 zł odszkodowania. Sąd I instancji oddalił powództwo, opierając się na art. 117 § 1 KP, uznając, że pracodawca przyczynił się do powstania szkody w takim stopniu, iż pozwany nie powinien ponosić odpowiedzialności. Sąd II instancji zmienił wyrok, zasądzając dochodzoną kwotę, wskazując, że art. 117 § 1 KP nie pozwala na całkowite oddalenie powództwa. Pozwany wniósł kasację, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 13 listopada1997 r. I PKN 353/97 Przepis art. 117 § 1 KP nie może być podstawą do oddalenia w całości powództwa o odszkodowanie z tytułu odpowiedzialności materialnej pracow-nika. Przewodniczący SSN: Walerian Sanetra, Sędziowie SN: Kazimierz Jaśkowski, (sprawozdawca), Barbara Wagner. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 1997 r. sprawy z po-wództwa Syndyka Masy Upadłości Spółki "A.I.” w N.S. przeciwko Januszowi G. o zapłatę, na skutek kasacji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 6 marca 1997 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Pozwany Janusz G. w sprawie z powództwa syndyka masy upadłości "A.-I." spółki z o.o. w N.S. o zapłatę, wniósł kasację od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 6 marca 1997 r. [...]. Zaskar-żonym wyrokiem zmieniono wyrok Sądu I instancji, oddalający powództwo i zasą-dzono od pozwanego na rzecz powoda 6.000 zł z ustawowymi odsetkami oraz koszty postępowania. W kasacji zarzucono naruszenie art. 124 KP oraz art. 378 § 1, art. 382 i art. 328 § 2 KPC. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekaza-nie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o jego zmianę przez oddalenie apelacji powoda od wyroku Sądu I instancji. Zarzut naruszenia art. 124 KP uzasad-niono twierdzeniem, że skoro Sąd I instancji ustalił, iż sporna kwota została przez pozwanego wpłacona do kasy powódki, a Sąd Wojewódzki te ustalenia uznał za prawidłowe, to powódka nie poniósła szkody. Zdaniem wnoszącego kasację Sąd II instancji naruszył art. 378 § 1 i art. 382 KPC przez przekroczenie przy rozpoznawa-niu sprawy granic apelacji oraz nieuwzględnienie zasady bezpośredniości postępo-
- 2 - wania. Według skarżącego naruszenie art. 328 § 2 KPC polega na niewskazaniu w uzasadnieniu przyczyn, dlaczego nie zostały uznane za wiarygodne zeznania świadków stwierdzających, że otrzymali zaliczki po wpłaceniu przez pozwanego pie-niędzy do kasy powódki. Powódka wniosła o oddalenie kasacji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja nie jest uzasadniona. Przede wszystkim należy podnieść, iż nie jest prawdziwe twierdzenie doty-czące ustaleń Sądu I instancji co do wypłacenia powódce kwoty dochodzonej poz-wem. Sąd ten oddalił bowiem powództwo nie z tej przyczyny, iż strona powodowa nie poniosła szkody, ale dlatego, że - jego zdaniem - przyczyniła się ona do powstania szkody w takim stopniu, iż pozwany nie powinien w ogóle ponosić odpowiedzialności. Z tego względu na podstawie art. 117 § 1 KP oddalono powództwo. Sąd II instancji trafnie wskazał, że ten przepis nie może być podstawą do oddalenia powództwa, a jedynie do ograniczenia odpowiedzialności pracownika stosownie do stopnia przyczynienia się zakładu pracy (pracodawcy) do powstania szkody. Słusznie także podniesiono w zaskarżonym wyroku, iż znaczny upływ czasu od powstania szkody do wytoczenia powództwa (nie powodujący jednak przedawnienia roszczenia o od-szkodowanie) nie jest okolicznością świadczącą o przyczynieniu powódki do po-wstania szkody. O tym, iż pozwany nie wpłacił do jej kasy spornej kwoty, którą pobrał od osoby trzeciej z tytułu usług świadczonych jej przez powódkę, dowiedział się on dopiero po upływie ponad 2 lat i wtedy wystąpił z powództwem. Sąd II instancji nie dokonywał nowych ustaleń faktycznych i dlatego posta-wione w kasacji zarzuty naruszenia prawa procesowego są pozbawione podstaw. Zmiana wyroku Sądu I instancji, polegająca na uwzględnieniu powództwa, jest nas-tępstwem prawidłowej wykładni art. 124 § 3 KP. Z przepisu tego wprost wynika, że od odpowiedzialności za powierzone mienie pracodawcy pracownik może się uwolnić wtedy, gdy wykaże, iż szkoda powstała z przyczyn od niego niezależnych. Nie zostało to w sprawie wykazane. Dowody przedstawione przez pozwanego miały na celu wykazanie, iż powódka nie poniosła szkody, gdyż sporna kwota została przez pozwanego wpłacona. Wykazanie tego faktu oczywiście także przesądzałoby o
- 3 - braku odpowiedzialności pozwanego, gdyż nie istniałaby szkoda. Okoliczność ta nie została jednak udowodniona w postępowaniu przed Sądem I instancji, a pozwany nie wnosił o jego uzupełnienie przez Sąd Wojewódzki. Z tych względów n a podstawie art. 39312 KPC orzeczono jak w sentencji. ========================================
Powiązane orzeczenia
- I PKN 378/98 1998-10-06Czy sąd pracy może oddalić powództwo o odszkodowanie z tytułu pracowniczej odpowiedzialności materialnej, uznając jedynie brak winy umyślnej pracownika, bez oceny jego zachowania w świetle winy nieumyślnej?
- I PKN 635/99 2000-05-25Czy pracownik, któremu nie można przypisać winy w nadzorze nad mieniem powierzonym z obowiązkiem zwrotu lub do wyliczenia się (art. 124 KP) ani winy umyślnej za szkodę powstałą w tym mieniu (art. 122 KP), jest zwolniony…
- I PKN 564/97 1998-03-19Czy pracodawca, dochodząc od pracownika odszkodowania za szkodę w mieniu powierzonym, ma obowiązek udowodnić wysokość tej szkody, nawet jeśli umowa przewiduje inne rozwiązanie?
- I PR 189/74 1975-01-22Czy pracownik ponosi odpowiedzialność materialną za szkodę w powierzonym mieniu, która powstała w sposób nieumyślny, a jeśli tak, to w jakiej wysokości?
- IV PRN 14/77 1978-01-16Czy pracownik, który wyrządził szkodę zakładowi pracy w sposób nieumyślny, ale poza zakresem swoich obowiązków pracowniczych i wyłącznie we własnym interesie, ponosi odpowiedzialność na zasadach ograniczonych z art. 119…
Powołane przepisy
art. 117 § 1 KPart. 124 KPart. 378 § 1art. 382art. 328 § 2 KPC.art. 382 KPCart. 328 § 2 KPCart. 124 § 3 KP.art. 39312 KPC§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy