I PKN 392/99
WyrokIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1999-11-17
Skład orzekający: Teresa Flemming-Kulesza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samo ujawnienie niedoboru w mieniu powierzonym pracownikowi uzasadnia rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika na podstawie art. 52 § 1 pkt 2 KP?Ratio decidendi
Samo ujawnienie niedoboru w mieniu powierzonym pracownikowi nie jest równoznaczne ze stwierdzeniem, że pracownik dokonał zaboru brakującego mienia. Brak jest podstaw do zwolnienia pracownika w trybie art. 52 § 1 pkt 2 KP, jeżeli popełnienie przez niego zarzucanego mu przestępstwa ani nie zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem, ani też nie było oczywiste w chwili rozwiązywania umowy o pracę. Nie wykazano również związku przyczynowego pomiędzy zachowaniem pracownika a powstaniem niedoboru, zwłaszcza gdy dostęp do mienia miały inne osoby.Stan faktyczny
Pracownik został przywrócony do pracy wyrokiem Sądu Rejonowego, po tym jak pracodawca rozwiązał z nim umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika na podstawie art. 52 § 1 pkt 2 KP z powodu ujawnienia niedoboru w powierzonym mu mieniu. Sąd Okręgowy oddalił apelację pracodawcy, uznając, że ujawnienie niedoboru nie jest równoznaczne z kradzieżą, a popełnienie przestępstwa nie było oczywiste ani stwierdzone prawomocnym wyrokiem. Sąd Okręgowy wskazał również, że w stacji paliw pracowało siedmiu innych pracowników, co podważało wyłączną odpowiedzialność powoda.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację strony pozwanej i zasądził od niej na rzecz powoda zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 17 listopada 1999 r. I PKN 392/99 Samo ujawnienie niedoboru w mieniu powierzonym pracownikowi nie uzasadnia rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika na podstawie art. 52 § 1 pkt 2 KP. Przewodniczący: SSN Teresa Flemming-Kulesza, Sędziowie SN: Roman Kuczyński, Andrzej Wasilewski (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 1999 r. sprawy z po-wództwa Mariana P. przeciwko Przedsiębiorstwu Państwowej Komunikacji Samo-chodowej w K. o przywrócenie do pracy, na skutek kasacji strony pozwanej od wyro-ku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie z dnia 7 kwietnia 1999 r. [...] o d d a l i ł kasację oraz zasądził kwotę stu złotych od strony pozwanej na rzecz powoda tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. U z a s a d n i e n i e Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie wyrokiem z dnia 7 kwietnia 1999 r. [...] oddalił apelację pozwanego Przedsiębiorstwa Państwowej Komunikacji Samochodowej w K. od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Cheł-mie z dnia 27 listopada 1998 r. [...], mocą którego powód - Marian P. przywrócony został do pracy na poprzednich warunkach pracy i płacy. W uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego podniesiono w szczególności, że trafne jest stanowisko Sądu Rejonowego, wedle którego „ujawnienie niedoboru w mieniu powierzonym pracowni-kowi nie jest równoznaczne ze stwierdzeniem, że dokonał on zaboru brakującego mienia”, tym bardziej jeżeli zważyć, że w stacji paliw oprócz powoda pracowało jesz-cze siedmiu innych pracowników. W tej sytuacji brak było podstaw do zwolnienia po-woda w trybie art. 52 § 1 pkt 2 KP, skoro popełnienie przez niego zarzucanego mu przez stronę pozwaną przestępstwa ani nie zostało stwierdzone prawomocnym wy-
2 rokiem, ani też nie było oczywiste w chwili rozwiązywania z pracownikiem umowy o pracę. Sąd Okręgowy nie podzielił również zarzutów strony pozwanej dotyczących uchybień procesowych, bowiem przepis art. 177 § 1 pkt 4 KPC pozostawia sądowi ocenę co do celowości zawieszenia postępowania w sprawie, jeżeli ujawni się czyn, którego ustalenie w drodze karnej mogłoby wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie. Ponieważ w danym wypadku postępowanie karne nie obejmowało powoda, ale toczyło się wyłącznie przeciwko innym osobom, przeto jego zakończenie nie mo-gło mieć żadnego wpływu na rozstrzygnięcie w rozpoznawanej sprawie. Przeciwnie, w tej sytuacji uwzględnienie wniosku strony pozwanej o zawieszenie postępowania mogło spowodować nieuzasadnione przedłużenie tego postępowania, czemu Sąd obowiązany był przeciwdziałać (art. 6 KPC). W kasacji od powyższego wyroku strona pozwana zarzuciła błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 52 § 1 pkt 2 KP przez przyjęcie, że rozwiązanie z powodem umowy o pracę w tym trybie stanowiło naruszenie prawa „ponieważ zarzu-cane powodowi przestępstwo nie było oczywiste, gdyż nie zapadł skazujący wyrok a powód nie został nawet objęty aktem oskarżenia”. Zdaniem skarżącego: „Oczywis-tość przestępstwa nie dotyczy wprost zagarnięcia mienia, gdyż faktycznie nie ma dowodów potwierdzających dokonanie takiego przestępstwa. Bezsporny jest jednak zarzut popełnienia przestępstwa z art. 218 obowiązującego wówczas kodeksu kar-nego polegającego na niedopełnieniu obowiązku w zakresie nadzoru nad mieniem - stwarzającego choćby nieumyślnie - możliwość powstania niedoboru - jeżeli istotny niedobór wystąpił”, a tych okoliczności Sąd nie rozważył i nie odniósł się do nich w uzasadnieniu wyroku. Ponadto w kasacji sformułowany został również zarzut „popeł-nienia rażących uchybień procesowych przez zaniechanie szczegółowego i samo-dzielnego ustalenia czy popełnione przez powoda przestępstwo było oczywiste”. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów, w kasacji wnosi się o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do po-nownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Lublinie lub Rejonowemu w Chełmie. W odpowiedzi na kasację powód wniósł o jej oddalenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja nie jest zasadna. Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji (art. 39311 KPC), bio-
3 rąc pod uwagę przytoczone podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie (art. 3933 KPC). Ponieważ w niniejszej sprawie w kasacji nie wskazano na żadne przepisy postępo-wania, których naruszenie uzasadniałby sformułowany w niej zarzut „popełnienia ra-żących uchybień procesowych przez zaniechanie szczegółowego ustalenia, czy po-pełnienie przez powoda przestępstwa było oczywiste”, przeto zarzut ten nie mógł być przedmiotem rozpoznania w postępowaniu kasacyjnym, a w konsekwencji należało przyjąć, że ustalenia faktyczne dokonane w toku postępowania przez Sądy obu ins-tancji nie zostały zakwestionowane i są wiążące. Dlatego przedmiotem rozpoznania w postępowaniu kasacyjnym był wyłącznie podniesiony przez stronę pozwaną zarzut naruszenia art. 52 § 1 pkt 2 KP przez przyjęcie, że rozwiązanie umowy o pracę z po-wodem na podstawie tego przepisu nie było dopuszczalne. Tymczasem, w uzasad-nieniach wyroków Sądów obu instancji orzekających w niniejszej sprawie trafnie wy-wiedziono, że w rozpoznawanej sprawie zarzucane powodowi przestępstwo zaboru mienia ani nie zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem, ani też nie posiada ono znamion oczywistości, skoro samo „ujawnienie niedoboru w mieniu powierzonym pracownikowi nie jest równoznaczne ze stwierdzeniem, że dokonał on zaboru bra-kującego mienia”. Co więcej, w rozpoznawanej sprawie nie wykazano nawet związku przyczynowego pomiędzy konkretnymi zachowaniami powoda a faktem powstania niedoboru mienia, do którego zresztą - poza powodem - miało dostęp także siedmiu innych pracowników strony pozwanej. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39312 KPC oraz na podstawie art. 108 § 1 w związku z art. 39319 i art. 391 KPC orzekł jak w sentencji. ========================================
Powiązane orzeczenia
- I PKN 668/98 1999-04-07Czy popełnienie przez pracownika przestępstwa, które nie było dokonane na szkodę pracodawcy, może stanowić uzasadnioną przyczynę rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika na podstawie art. 52 § 1 pkt…
- I PKN 37/00 2000-09-22Czy odmowa przyjęcia przez pracownika pracy na innym stanowisku niż wynikające z wyroku przywracającego do pracy, uzasadniona przekonaniem o możliwości wykonania wyroku przez pracodawcę i istnieniu stanowiska pierwotnego…
- I PKN 193/97 1997-06-02Czy odmowa wykonania polecenia służbowego przez pracownika, który działał w przekonaniu o niezgodności tego polecenia z prawem i w interesie pracodawcy, może stanowić podstawę do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzen…
- I PKN 472/97 1998-01-16Czy pracownikowi, wobec którego prawomocnie ustalono brak podstaw do zastosowania art. 52 § 1 KP, a minął termin z art. 52 § 2 KP, może być odmówione prawo do odprawy pieniężnej wynikającej z umowy o pracę, jeśli umowa u…
- I PKN 423/98 1998-11-10Czy pracodawca może uzupełnić brak wskazania konkretnej przyczyny rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika (art. 30 § 4 w związku z art. 52 § 1 pkt 1 KP) po wniesieniu powództwa o przywrócenie do pra…
Powołane przepisy
art. 52 § 1 pkt 2 KP.art. 52 § 1 pkt 2 KPart. 177 § 1 pkt 4 KPCart. 6 KPCart. 218art. 39311 KPCart. 3933 KPCart. 39312 KPCart. 108 § 1art. 39319art. 391 KPC§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy