I PKN 523/97
WyrokIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1998-02-17
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracodawca może skutecznie powołać się na naruszenie art. 52 § 1 pkt 1 KP (ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych) w sytuacji, gdy pracownik nie jest już jego pracownikiem, a umowa o pracę na okres próbny przekształciła się w umowę na czas nieokreślony na skutek czynności dorozumianych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że pracodawca nie może skutecznie powoływać się na naruszenie art. 52 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy wobec osoby, która już nie jest jego pracownikiem. W sytuacji, gdy umowa o pracę na okres próbny przekształciła się w umowę na czas nieokreślony na skutek czynności dorozumianych (dopuszczenie pracownika do pracy po upływie terminu umowy próbnej), rozwiązanie stosunku pracy wymaga złożenia stosownego oświadczenia woli na piśmie, czego pozwany zaniechał. Kasacja opierająca się na zarzucie naruszenia art. 52 § 1 pkt 1 KP była bezzasadna, ponieważ nie można zastosować tego przepisu wobec osoby, która nie jest już pracownikiem.Stan faktyczny
Powód Ryszard K. został przywrócony do pracy wyrokiem Sądu Rejonowego, który uznał, że ustna umowa o pracę, nazwana umową na okres wstępny, w istocie była umową na okres próbny. Umowa ta, wobec dopuszczenia powoda do pracy po jej terminie, przekształciła się w umowę na czas nieokreślony. Pozwany nie dopuścił powoda do pracy od 8 sierpnia 1995 r. i wydał mu niewłaściwą opinię, co utrudniło znalezienie nowego zatrudnienia. Sąd Wojewódzki oddalił apelację pozwanego. Kasacja pozwanego zarzucała naruszenie przepisów Kodeksu pracy dotyczących rozwiązania umowy o pracę.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację strony pozwanej jako bezzasadną.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 17 lutego 1998 r. I PKN 523/97 Przewodniczący SSN: Józef Iwulski, Sędziowie SN Roman Kuczyński (spra-wozdawca), Zbigniew Myszka. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 1998 r. sprawy z powództwa Ryszarda K. przeciwko H.C.W.O. w W. o przywrócenie do pracy i wynagrodzenie, na skutek kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubez-pieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 15 maja 1997 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 6 stycznia 1997 r. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy dla Warszawy Pragi przywrócił powoda Ryszarda K. do pracy w H.C.W.O. w W. Zasądził 8.640 zł wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, zasądził 743 zł wynagrodzenia za pracę w okresie od dnia 1 do dnia 8 sierpnia 1995 r., zasądził 3.388,24 zł odszko-dowania za wydanie niewłaściwej opinii i nakazał jej zniszczenie, umorzył postępo-wanie w sprawie o sprostowanie świadectwa pracy i oddalił powództwo o ekwiwalent pieniężny za nie wykorzystany urlop wypoczynkowy jako przedwczesne. Sąd Rejonowy ustalił, że strony łączyła ustna umowa o pracę nazwana w piś-mie stwierdzającym jej wygaśnięcie umową na okres wstępny 3 miesięcy, a w istocie będąca umową o pracę na okres próbny, która wobec dopuszczenia powoda do pracy po dacie, do której miała trwać przekształciła się w umowę o pracę na czas nieokreślony, zaś z dniem 8 sierpnia 1995 r. powoda nie dopuszczono do pracy, a wobec wydania mu niewłaściwej opinii - nie mógł on znaleźć zatrudnienia. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie wyro-kiem z dnia 15 maja 1997 r. oddalił apelację pozwanego od wyroku Sądu Rejonowe-go, podzielając jego ustalenia. Kasacja pozwanego zarzuca wyrokowi Sądu Wojewódzkiego naruszenie
- 2 - prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię art. 52 KP oraz art. 99 i 100 KP w brzmieniu sprzed nowelizacji w 1996 r. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Kasacja jest bezzasadna. Sąd Najwyższy, zgodnie z treścią przepisu art. 39311 KPC rozpatruje sprawę w granicach kasacji, biorąc jedynie z urzędu pod roz-wagę nieważność postępowania. Stwierdzając, że w przedmiotowej sprawie postę-powanie przed Sądami obu instancji nie było dotknięte nieważnością Sąd Najwyższy nie dopatruje się naruszenia przez Sąd II instancji wskazanych przepisów prawa materialnego. Wprawdzie Sąd Najwyższy nie akceptuje postępowania powoda, na-ruszającego lojalność wobec przełożonych, jednakże jednocześnie należy zauważyć, że pozwany dopuścił się przy zatrudnianiu powoda ewidentnego naruszenia szeregu przepisów Kodeksu pracy (w brzmieniu obowiązującym do dnia 2 czerwca 1996 r.), a mianowicie nie zawarł umowy o pracę na piśmie (art. 29 KP), nie określił rodzaju umowy, rodzaju pracy, terminu jej rozpoczęcia (i zakończenia), dopiero w piśmie re-zygnującym z dalszego zatrudnienia nazwał ją umową na okres wstępny - który to rodzaj umowy skreślony został już w 1989 r. ustawą z dnia 7 kwietnia 1989 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 20, poz. 107). Następnie twierdził, że zawarł umowę o pracę na okres próbny; tolerował za-trudnianie powoda mimo upływu okresu próbnego, przez co przez czynności doro-zumiane, nawiązała się umowa o pracę na czas nieokreślony. Dla jej rozwiązania, czy to za wypowiedzeniem, czy też bez wypowiedzenia koniecznym było więc złoże-nie stosownego oświadczenia woli na piśmie (art. 30 § 3 KP), czego pozwany zanie-dbał. Nie może zatem skutecznie kasacja powoływać się na naruszenie art. 52 § 1 pkt 1 KP, skoro strona pozwana przez cały czas trwania procesu stoi na stanowisku, że umowa o pracę na okres próbny rozwiązała się z upływem terminu. Nie jest moż-liwym zastosowanie art. 52 § 1 pkt 1 KP wobec osoby, która już nie jest pracowni-kiem. Okoliczność, że powód nie przestał być pracownikiem, gdyż przez czynności dorozumiane (dopuszczenie do pracy po wyekspirowaniu umowy na okres próbny), została dopiero ustalona przez Sąd II instancji. Bez znaczenia dla oceny tego za-
- 3 - rzutu kasacji jest, iż postępowanie powoda mogłoby być oceniane jako ciężkie naru-szenie podstawowych obowiązków pracowniczych, a więc nie powinien on być przy-wrócony do pracy. Kasacja bowiem nie zarzuca ani naruszenia art. 8 KP, ani art. 11 KP,(że brak było woli pozwanego dalszego zatrudnienia powoda i pod nieobecność przełożonego w istocie on sam zadecydował o kontynuowaniu pracy). Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację w jej granicach nie może zastępować strony w jej działaniu i doszukiwać się podstaw kasacji nie wskazanych przez nią. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy doszedł go przekonania, że kasacja nie znajduje usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 39312 KPC orzekł jak w sen-tencji wyroku. ========================================
Powiązane orzeczenia
- I PKN 172/97 1997-05-19Czy pracodawca ma obowiązek wysłuchania pracownika i poinformowania go o zamiarze rozwiązania umowy o pracę w trybie art. 52 § 1 Kodeksu pracy?
- I PKN 224/99 1999-09-07Czy pracodawca, rozwiązując umowę o pracę na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 KP, musi wskazać prawdziwą przyczynę, czy wystarczy skonkretyzowanie czynu pracownika, nawet jeśli pracodawca błędnie kwalifikuje go jako ciężkie n…
- II PK 22/06 2006-10-04Czy pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z pracownikiem na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. (ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych), jeśli pierwotnie wskazał jako przyczynę popełnienie przestęp…
- I PKN 647/98 1999-04-07Czy zachowanie pracownika sprzed nawiązania stosunku pracy, polegające na zatajeniu informacji o poprzednim zatrudnieniu, może stanowić podstawę do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika na podstaw…
- I PKN 472/97 1998-01-16Czy pracownikowi, wobec którego prawomocnie ustalono brak podstaw do zastosowania art. 52 § 1 KP, a minął termin z art. 52 § 2 KP, może być odmówione prawo do odprawy pieniężnej wynikającej z umowy o pracę, jeśli umowa u…
Powołane przepisy
art. 52 KPart. 99art. 39311 KPCart. 29 KPart. 30 § 3 KPart. 52 § 1 pkt 1 KPart. 8 KPart. 11 KPart. 39312 KPC§ 3§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy