I PKN 644/98
WyrokIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1999-04-07
Skład orzekający: Walerian Sanetra
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracownik może wystąpić z powództwem o uchylenie kary porządkowej do sądu, jeśli nie wyczerpał postępowania wewnątrzzakładowego poprzez wniesienie sprzeciwu do pracodawcy w ustawowym terminie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że pracownik może wystąpić z powództwem o uchylenie bezprawnie nałożonej kary porządkowej do sądu dopiero po wyczerpaniu postępowania wewnątrzzakładowego, co oznacza konieczność wniesienia w terminie sprzeciwu do pracodawcy. Brak zbadania przez sądy obu instancji, czy pracownik dochował terminu do złożenia sprzeciwu, stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonego wyroku.Stan faktyczny
Pracownikowi udzielono kary nagany bez wysłuchania go i z naruszeniem terminu. Pracownik złożył sprzeciw do pracodawcy, który został odrzucony. Sądy obu instancji uchyliły karę nagany, uznając naruszenie przepisów Kodeksu pracy. Kasacja pracodawcy dotyczyła braku zbadania przez sądy terminu do złożenia sprzeciwu przez pracownika.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu-Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Toruniu do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 7 kwietnia 1999 r. I PKN 644/98 Wystąpienie pracownika do sądu z powództwem o uchylenie bezprawnie nałożonej kary porządkowej może nastąpić tylko po wyczerpaniu postępowania wewnątrzzakładowego, to jest po wniesieniu w terminie sprzeciwu do praco-dawcy. Przewodniczący: SSN Walerian Sanetra , Sędziowie SN: Maria Mańkowska (sprawozdawca), Zbigniew Myszka. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 1999 r. sprawy z powódz-twa Lecha B. przeciwko Samodzielnemu Publicznemu ZOZ w L. o uchylenie kary nagany, na skutek kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Toruniu z dnia 17 września 1998 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu-Są-dowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Toruniu do ponownego rozpoznania, po-zostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania ka-sacyjnego. U z a s a d n i e n i e Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Lipnie wyrokiem z dnia 27 maja 1998 r. uchylił karę nagany udzieloną powodowi Lechowi B. - p.o. ordynatora Oddziału Położniczo-Ginekologicznemu ZOZ w L. przez pełniącego obowiązki dyrektora pozwanego Zak-ładu Opieki Zdrowotnej w L. Sąd ustalił, że pismem z dnia 2 kwietnia 1998 r. strona pozwana udzieliła powodowi bez jego wysłuchania kary nagany po upływie 2 tygodni od zwrócenia powodowi uwagi na niewłaściwe używanie pieczątki ordynatora (którym był w okresie od 7 grudnia 1984 r. do 7 listopada 1994 r.). Wezwanie powoda na dzień 2 kwietnia 1998 r. miało bowiem jedynie na celu wręczenie mu pisma z udzieloną wcześniej karą nagany, a więc z naruszeniem art. 1091 KP. Powód nie przyjął jednak tego pisma, więc doręczono mu następne pismo strony pozwanej z
2 dnia 7 kwietnia 1998 r., potwierdzające udzieloną uprzednio karę i z pouczeniem o prawie złożenia sprzeciwu. Powód złożył sprzeciw w dniu 14 kwietnia 1998 r., który został odrzucony przez stronę pozwaną w dniu 27 kwietnia 1998 r. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Toruniu wyrokiem z dnia 17 września 1998 r. oddalił apelację strony pozwanej i podzielił stanowisko Sądu Rejonowego, że strona pozwana udzielając powodowi przedmiotowej kary po-rządkowej naruszyła art. 109 § 2 KP, gdyż uprzednio nie wysłuchano pracownika. Pełnomocnik strony pozwanej zaskarżył kasacją powyższy wyrok, zarzucając naruszenie prawa materialnego: art. 109 § 2 , 108 § 1 KP i niezastosowanie art. 112 § 1 KP oraz przepisów postępowania art. 233 § 1 KPC, polegające na błędnym przyjęciu, że do ukarania nie doszło w dniu 2 kwietnia 1998 r., ale w dniu 7 kwietnia 1998 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przepisy Kodeksu pracy przewidują możliwość ukarania pracownika jedną z kar porządkowych, to jest karą upomnienia lub karą nagany, w ciągu 2 tygodni od powzięcia wiadomości o naruszeniu przez pracownika obowiązku pracowniczego. Kara ta może być zastosowana tylko po uprzednim wysłuchaniu pracownika (art. 109 § 1 i 2 KP). Trafnie zatem przyjęły Sądy obu instancji, że ukaranie pracownika może nastąpić jedynie po uprzednim jego wysłuchaniu. Zatem próba wysłuchania pracow-nika po podjętej decyzji o ukaraniu narusza art. 109 § 2 KP. Wymaga jednak zauważenia, że naruszenie powyższego przepisu może pra-cownik podnieść w sprzeciwie wniesionym w ciągu 7 dni od dnia zawiadomienia go o ukaraniu. Kasacja strony pozwanej jest więc uzasadniona, ponieważ trafnie podnio-sła, iż Sądy obu instancji nie zbadały w sprawie, czy powód zachował, przewidziany w art. 112 § 1 KP termin do złożenia sprzeciwu od nałożonej kary porządkowej. Sto-sownie do art. 110 KP o zastosowanej karze pracodawca zawiadamia pracownika na piśmie i od daty tego zawiadomienia liczy się 7-dniowy termin do wniesienia sprzeci-wu. W przedmiotowej sprawie brak jest dostatecznego wyjaśnienia daty poinformo-wania powoda o ukaraniu karą nagany, wymaga zatem dokonania ustaleń faktycz-nych, czy stało się to w dniu 2, czy 7 kwietnia 1998 r. Prawo bowiem wystąpienia pracownika do sądu z powództwem o uchylenie bezprawnie nałożonej kary może
3 nastąpić tylko po wyczerpaniu postępowania wewnątrzzakładowego, to jest po wnie-sieniu w terminie sprzeciwu do pracodawcy. Z powyższych względów i na podstawie art. 39313 KPC Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. ========================================
Powiązane orzeczenia
- III PZP 44/85 1985-12-23Czy pracownik może skutecznie dochodzić uchylenia kary porządkowej na drodze sądowej w świetle obowiązujących przepisów prawa pracy i postępowania cywilnego?
- V PZP 9/75 1975-11-28Czy pracownik może domagać się uchylenia kary porządkowej w postępowaniu przed komisją rozjemczą lub innym organem powołanym do rozstrzygania sporów pracowniczych?
- I PKN 114/99 1999-06-16Czy pracodawca może zastosować karę porządkową bez uprzedniego wysłuchania pracownika, jeśli pracownik złożył pisemne wyjaśnienia lub zrezygnował z możliwości ustnego złożenia wyjaśnień?
- III PZP 10/02 2002-06-18Czy dopuszczalne jest orzekanie przez sąd pracy o uchyleniu kary porządkowej, która w toku postępowania sądowego została uznana za niebyłą z mocy prawa?
- I PKN 626/99 2000-05-09Czy zawiadomienie o odrzuceniu sprzeciwu od kary porządkowej musi zawierać pouczenie o prawie pracownika do wystąpienia do sądu pracy o uchylenie tej kary i terminie na to?
Powołane przepisy
art. 1091 KP.art. 109 § 2 KPart. 109 § 2art. 112 § 1 KPart. 233 § 1 KPCart. 109 § 1art. 109 § 2 KP.art. 110 KPart. 39313 KPC§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy