I PR 245/90

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN J. Skibińska-Adamowicz.Sędziowie SN: J. Iwulski, W. Sanetra (spr.).Protokolant: J. Wiśniewska.SentencjaSąd Najwyższy - Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu w dniu 21 września 1990 r. sprawy z powództwa Sabiny O. przeciwko Zakładom Rafineryjnym i Petrochoemicznym w P. o wynagrodzenie na skutek rewizji strony pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia 9 maja 1990 r. zmienia zaskarżony wyrok i oddala powództwo.Uzasadnienie faktycznePowódka Sabina O. domagała się od pozwanych Zakładów Rafineryjnych i Petrochemicznych w P. kwoty 480.000 zł (z odsetkami od 31 XII 1989 r.) z tytułu utraty nagrody z zysku oraz kwoty 810.000 zł (wraz z odsetkami od 31 XII 1989 r.) z tytułu przewidzianych wypłat z funduszu załogi. Podstawą jej żądania było to, że została pozbawiona nagrody z zysku oraz wypłaty z funduszu załogi (za lata 1987 ± 1989), kiedy przebywał na zasiłku chorobowym, a następnie na rencie rehabilitacyjnej, w związku z wypadkiem przy pracy jakiemu uległa 24.04.1987 r.Sąd Wojewódzki ustalił, iż bezsporne w sprawie jest, że powódka uległa wypadkowi przy pracy i na skutek tego przez cały 1988 r. nie świadczyła pracy. Istota sporu sprowadza się do tego, czy zgodnie z obowiązującym regulaminem premiowania powódka uzyskała prawo do premii z zysku nie świadcząc pracy przez cały rok, za który premia ta była dzielona. Sąd Wojewódzki nie podzielił stanowiska strony pozwanej, przyjmując, że skoro nieświadczenie pracy przez powódkę było niezawinione, to aczkolwiek regulaminu premiowania nie przewiduje takiej okoliczności (ale również jej nie wyklucza), to należy przyjęć, że powódce przysługuje prawo do spornych kwot.W rewizji strona pozwana wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub o zmianę wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy. Rewizja kwestionuje przyjętą przez Sąd Wojewódzki wykładnię przepisów zakładowego regulaminu podziału premii z zysku w ZP i P w P., gdyż przyjęto w nim (Ramowy regulamin nagradzania z funduszu załogi), iż nagrodę z funduszu załogi może otrzymać pracownik, który przepracował pełny rok kalendarzowy, za który jest ona dzielona, a jednocześnie regulamin ten nie jest sprzeczny z obowiązującym porządkiem prawnym.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Istota sporu między stronami sprowadza się do interpretacji "Ramowego regulaminu nagradzania z funduszu załogi", a ściślej biorąc ustalenia przesłanek przyznawania świadczenia z tego funduszu na podstawie tego regulaminu. Ogólnym celem nagród z funduszu załogi jest wynagrodzenie rocznego wkładu pracy poszczególnych pracowników, motywowanie ich do systematycznej i efektywnej pracy w ciągu całego roku kalendarzowego, skłanianie ich do dbania także o roczny, końcowy wynik pracy całego zakładu pracy, jak również ściślejsze i trwalsze wiązanie ich z interesami zakładu pracy. Tym ogólnym założeniem odpowiada regulamin stanowiący przedmiot analizy. Jego konkretnym postanowieniem nie można też postawić zarzutu, iż naruszają one jakieś określenia reguły prawne czy reguły słuszności.Wyjściową przesłanką prawa do tzw. indywidualnej nagrody z funduszu załogi jest roczna praca. Przesłanka ta składa się z dwóch elementów, a mianowicie z wymogu pozostawania w stosunku pracy z zakładem pracy przez pełny rok kalendarzowy, za który dzielona jest nagroda z funduszu załogi oraz z konieczności efektywnego wykonywania pracy ("efektywnie przepracowanego czasu pracy"). Od obu tych wymagań przewidziane są odstępstwa. Gdy idzie o istnienie stosunku pracy to szereg wyjątków przewidzianych jest w regulaminie, ale tylko wtedy, gdy pracownik przepracował co najmniej sześć miesięcy w roku kalendarzowym. Inaczej ujęte zostały natomiast odstępstwa w zakresie wymagania efektywnej pracy, gdyż regulamin przewiduje, że wysokość indywidualnej nagrody zależy od efektywnie przepracowanego czasu pracy, w roku, za który jest ona dzielona (§ 2 ust. 2.1 regulaminu). Jeżeli więc np. z powodu choroby, pracownik efektywnie przepracował tylko część rocznego czasu pracy to jego nagroda zostaje stosownie zmniejszona. Gdy zaś - mimo pozostawania w zatrudnieniu (w stosunku pracy z zakładem pracy) przez cały rok kalendarzowy - w ogóle pracy efektywnie nie pełnił, konsekwentnie należy przyjąć, że nagroda w ogóle mu nie przysługuje. Podstawą odmowy nie jest w tym wypadku to, że pracownik nie pozostawał w zatrudnieniu przez wymagany okres lecz przewidziana w regulaminie zasada nakazująca przyznawanie nagrody stosownie do efektywnie przepracowanego czasu pracy. Zasada ta jest przy tym w pełni zgodna z przewodnimi celami przypisywanymi rocznym nagrodom z zysku, jak również z ich społeczno-gospodarczym przeznaczeniem. Jest w sprawie bezsporne, że powódka w ogóle faktycznie nie pracowała - mimo, iż nadal pozostawała z zakładem pracy w stosunku pracy - i stąd jej "efektywnie przepracowany czas pracy" w ciągu roku równa się zeru. Tym samym w świetle regulaminu brak podstaw dla przyznania jej (nawet w części) nagrody z funduszu załogi. Brak także podstaw dla kwestionowania legalności postanowień regulaminu obowiązującego w MZR i P, który przy tym odpowiada zasadniczym założeniom społeczno-gospodarczym, dla których ustawodawca powołuje do życia także instytucje jak fundusz załogi, nagrody z funduszu załogi czy nagrody z zakładowego funduszu nagród.Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. orzekł jak w sentencji.