I PZ 29/70

PostanowienieIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1970-03-07

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy członkowi rolniczej spółdzielni produkcyjnej dochodzącemu należności za pracę przysługuje zwolnienie od kosztów sądowych na podstawie przepisów dotyczących stosunku pracy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że należności członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych za pracę, niezależnie od tego, czy była wykonywana z użyciem własnych środków produkcji, czy bez nich, korzystają z takiej samej ochrony prawnej jak wynagrodzenie pracownika. W konsekwencji, do roszczeń tych ma zastosowanie przepis art. 111 § 1 pkt 3 k.p.c., który zwalnia stronę dochodzącą należności ze stosunku pracy od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Okoliczność, że pozwaną jest rolnicza spółdzielnia produkcyjna, a nie spółdzielnia pracy, nie ma decydującego znaczenia dla zastosowania tego przepisu.
Stan faktyczny
Powód dochodził od Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "R." należności z tytułu wynagrodzenia za pracę za lata 1967 i 1968. Sąd Wojewódzki zwrócił pozew, uznając, że powód nie uiścił wpisu od pozwu i że dochodzone roszczenia nie korzystają z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ nie wynikają ze stosunku pracy, a strona pozwana jest rolniczą spółdzielnią produkcyjną. Powód wniósł zażalenie, domagając się zmiany zarządzenia, zwolnienia od kosztów sądowych i nadania sprawie biegu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone zarządzenie Sądu Wojewódzkiego o zwrocie pozwu.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Zieliński (sprawozdawca). Sędziowie: A. Szczurzewski, J. Tyszka.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Zygmunta O. przeciwko Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "R." w Ch. o 147.667 zł, na skutek zażalenia powoda na zarządzenie Sądu Wojewódzkiego dla Województwa Warszawskiego w Warszawie z dnia 8 stycznia 1970 r.,uchylił zaskarżone zarządzenie.Uzasadnienie faktyczneZarządzeniem z dnia 8 stycznia 1970 r. Sąd Wojewódzki dla Województwa Warszawskiego zwrócił pozew na podstawie art. 130 § 2 k.p.c. i art. 16 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, ponieważ powód nie uiścił mimo stosowanego wezwania wpisu od pozwu. Sąd Wojewódzki uznał, że "z treści pozwu nie wynika, by powód związany był ze stroną pozwaną pracowniczym stosunkiem pracy bądź spółdzielczym stosunkiem pracy, strona pozwana jest bowiem spółdzielnią produkcyjną, a nie spółdzielnią pracy i powód zdaje się poszukiwać należności wynikających z tego spółdzielczego stosunku, a nie ze stosunku pracowniczego", tego rodzaju zaś roszczenia nie korzystają z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych.W zażaleniu na to zarządzenie powód wniósł o jego zmianę, o zwolnienie od kosztów sądowych na zasadzie art. 111 § 1 pkt 3 k.p.c. oraz o polecenie nadania sprawie biegu.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje.Sąd Wojewódzki uznał, że ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych nie ma zastosowania do roszczeń dochodzonych ze spółdzielczego stosunku przeciwko rolniczej spółdzielni produkcyjnej, nie wskazując jednocześnie, jaki jest charakter roszczeń powoda.Okoliczność, że po stronie pozwanej występuje rolnicza spółdzielnia produkcyjna, a nie spółdzielnia pracy nie ma decydującego znaczenia dla zastosowania do należności za pracę art. 111 § 1 pkt 3 k.p.c.Należności członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych za pracę wykonaną bez użycia własnych środków produkcji, jak również przy ich użyciu korzystają z mocy art. 120 § 2 ustawy o spółdzielniach i ich związkach z tej samej ochrony, jaką prawo zapewnia wynagrodzeniu pracownika, a zatem do roszczeń tych ma również zastosowanie przepis art. 111 § 1 pkt 3 k.p.c., który zwalnia stronę dochodzącą należności ze stosunku pracy od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.Twierdzenia faktyczne pozwu oraz dołączone do pozwu odpisy dokumentów, z których wynika, że powód był członkiem pozwanej Spółdzielni zatrudnionym jako kierownik przetwórni owoców i warzyw oraz produkcji pomocniczej, nie uzasadniają przyjętego w zaskarżonym zarządzeniu poglądu, żeby dochodzone przez niego roszczenie, określone w pozwie jako wynagrodzenie za pracę za lata 1967 i 1968 w postaci dniówek obrachunkowych, miały inny charakter niż należności wymienione w art. 120 § 3 ustawy o spółdzielniach.Gdyby się okazało - wbrew twierdzeniom powoda zawartych w pozwie - że dochodzone przez niego roszczenia w rzeczywistości mają inny charakter i nie korzystają z dobrodziejstwa art. 111 § 1 pkt 3 k.p.c., to nic nie stoi na przeszkodzie zastosowaniu w takim wypadku art. 20 ust. 2 u. o.k.s.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 130 § 2 KPCart. 16art. 111 § 1 pkt 3 KPCart. 120 § 2art. 120 § 3art. 20 ust. 2§ 2§ 1 pkt 3§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026.