II CZ 12/61

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Stanisława K. przeciwko Spółdzielni Pracy "K." w L. o zapłatę, po rozpoznaniu zażalenia powiodą na zarządzenie przewodniczącego w Sądzie Wojewódzkim we Wrocławiu z dnia 11 listopada 1960 r., uchylił zaskarżone zarządzenie w części zawierającej wezwanie o uiszczenie kwoty 283 zł tytułem wpisu od żądania objętego punktem 2 pozwu; poza tym zażalenie oddalił.Uzasadnienie faktycznePrzewodniczący w Sądzie Wojewódzkim wezwał powoda do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł od żądania unieważnienia uchwały walnego zgromadzenia pozwanej spółdzielni pracy, zatwierdzającej decyzję rady nadzorczej wykluczającą powoda ze spółdzielni, oraz wpisu w kwocie 283 zł od żądania przywrócenia powoda do pełnionej poprzednio pracy. W zażaleniu na to zarządzenie powód zarzuca naruszenie art. 3 ust. 1, pkt 3 przepisów o kosztach sądowych.Uzasadnienie prawneRozpoznając zażalenie, należy oddzielnie rozważyć każdą z zakwestionowanych pozycji. O ile chodzi o wpis od żądania unieważnienia uchwały walnego zgromadzenia pozwanej spółdzielni pracy Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Wbrew poglądowi skarżącego nie można przyjąć, jakoby uchwała Całej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 1959 r. 1 CO 27/58 (OSN 1960/I poz. 2) wyjaśniająca treść zawartego w art. XLIV § 3 przep. wpr.k.p.c. określenia "sprawy ze stosunku pracy" rozstrzygała identycznie zakres przepisu art. 3 ust. 1 pkt 3 p.o.k.s. Przepisy te nie dotyczą bowiem identycznego przedmiotu. Przepis art. XLV § 3 przep. wpr.k.p.c. dotyczy "spraw ze stosunku pracy", podczas gdy art. 3' ust. 1 pkt 3 p.o.k.s. mówi o "stronie dochodzącej należności ze stosunku pracy". Samo więc brzmienie tych przepisów wskazuje, iż zakres drugiego z nich jest węższy niż zakres pierwszego. Nie w każdej sprawie "ze stosunku pracy" ma miejsce dochodzenie "należności" ze stosunku pracy, nie każde bowiem uprawnienie, którego strona dochodzi ze stosunku pracy, jest "należnością". "Należnością" w znaczeniu potocznym (a w braku podstaw do poglądu odmiennego należy terminologię ustawy rozumieć według znaczenia potocznego) jest to, co się jednej stronie "należy" od drugiej, co zatem ta druga strona może i powinna spełnić na rzecz pierwszej. "Należnością" w stosunku do spółdzielni nie jest natomiast to, czego zarząd spółdzielni nie może świadczyć własną dyspozycją. Zarząd spółdzielni nie może zadośćuczynić żądaniu unieważnienia uchwały walnego zgromadzenia, nie może tej uchwały unicestwić. Skutek ten może strona uprawniona osiągnąć jedynie przez wyrok sądowy. Dlatego też realizacja (w drodze powództwa) uprawnienia żądania unieważnienia uchwały walnego zgromadzenia spółdzielni nie jest dochodzeniem "należności" od spółdzielni.Sprawa o unieważnienie uchwały walnego zgromadzenia spółdzielni pracy należy wprawdzie do spraw ze stosunku pracy w rozumieniu art. XLV przep. wpr.k.p.c., jednakże nie stanowi ona dochodzenia należności ze stosunku pracy. Jak już wyżej wskazano, nie każde dochodzenie uprawnienia ze stosunku pracy jest dochodzeniem "należności" ze stosunku pracy w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 3 p.o.k.s. Żądanie unieważnienia uchwały walnego zgromadzenia spółdzielni pracy nie jest zatem objęte tym przepisem, w konsekwencji czego zażalenie w tym zakresie ulega oddaleniu.Inaczej natomiast przedstawia się sprawa co do żądania przywrócenia do pracy. Dla rozstrzygnięcia kwestii, czy żądanie takie mieści się w zakresie art. 3 ust. 1 pkt 3 p.o.k.s., nie ma potrzeby rozważania, czy powództwo o przywrócenie do pracy jest powództwem o ukształtowanie prawa, czy też powództwem o deklaratywne zasądzenie. Wystarczy stwierdzić, że żądaniu przywrócenia do pracy może podmiot zobowiązany zadośćuczynić własną decyzją. W szczególności zarząd spółdzielni pracy może zatrudnić własną decyzją członka spółdzielni, którego wykluczenie ze spółdzielni zostało unieważnione (jak tego domaga się powód w niniejszej sprawie) i któremu "należy się" od spółdzielni zatrudnienie go na poprzednim stanowisku. Żądanie przywrócenia do pracy jest zawsze dochodzeniem "należności" ze stosunku pracy (bądź pracowniczego, bądź spółdzielczego) i jest tym samym objęte przepisem art. 3 ust. 1 pkt 3 p.o.k.s. W tej więc części należało uchylić zaskarżone zarządzenie.