IV CR 178/81

WyrokIzba Cywilna1981-03-06

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy członek rolniczej spółdzielni produkcyjnej, który nie żądał wydania świadectwa pracy po ustaniu członkostwa, może domagać się odszkodowania za jego niewydanie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że stosunek członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej jest odrębny od stosunku pracy i nie podlega przepisom Kodeksu pracy, chyba że statut spółdzielni stanowi inaczej. W związku z tym spółdzielnia nie ma obowiązku wydawania świadectwa pracy członkowi po ustaniu jego członkostwa, jeśli taki wniosek nie został przez niego zgłoszony. Niewydanie świadectwa pracy, którego członek nie żądał, nie uzasadnia roszczenia o odszkodowanie.
Stan faktyczny
Powód domagał się od Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej wydania świadectwa pracy oraz odszkodowania za jego niewydanie i utratę ciągłości pracy, co miało skutkować brakiem pełnego wymiaru urlopu. Sąd Wojewódzki oddalił powództwo, ustalając, że statut pozwanej spółdzielni nie przewiduje obowiązku wydawania świadectwa pracy członkom. Powód nie żądał wydania świadectwa pracy, a po jego wydaniu nie starał się o zatrudnienie, podejmując się własnej działalności rolniczej i handlowej. Sąd Najwyższy rozpoznał rewizję powoda.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję powoda, uznając zaskarżony wyrok za trafny i zgodny z prawem.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN F. Wesely (sprawozdawca). Sędziowie SN: C. Bieske, J. Szachułowicz.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Waldemara T. przeciwko Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "Olszowianka" w O. o odszkodowanie na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 8 stycznia 1981 r.oddalił rewizję.Uzasadnienie faktycznePowód domagał się od strony pozwanej wydania świadectwa pracy oraz odszkodowania za niewydanie mu świadectwa pracy w postaci 6-tygodniowego wynagrodzenia za pracę, tudzież odszkodowania za 38 dni urlopu, które będą mu brakowały do urlopu w pełnym wymiarze, albowiem wskutek niewydania mu przez stronę pozwaną świadectwa pracy nie mógł otrzymać innej pracy i utracił ciągłość pracy, a tym samym prawo do urlopu w pełnym wymiarze, które już posiadał.Sąd Wojewódzki oddalił powyższe powództwo, przy czym ustalił następujący stan faktyczny sprawy:Do stosunków pracy w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych nie mają odpowiedniego zastosowania przepisy regulujące stosunek pracy osób zatrudnionych w przemyśle i handlu czy w spółdzielniach pracy, chyba że statut do tych przepisów się odwołuje. Na podstawie statutu pozwanej Spółdzielni ustalono, że statut jej takiego odwołania nie zawiera. Strona pozwana nie miała zatem bynajmniej obowiązku wydania powodowi poświadczenia jego pracy w spółdzielni jako członka, gdy ten takiego poświadczenia nie żądał.Niewydanie więc powodowi poświadczenia członkostwa i pracy w Spółdzielni, gdy tego nie żądał, nie może uzasadniać jakiegokolwiek odszkodowania z tego powodu. Żądanie powoda tedy uległo oddaleniu z powodu braku przesłanek przewidzianych w art. 471 k.c. czy art. 415 k.c.Powód sam na rozprawie oświadczył, że po dniu 9.IV.1980 r., kiedy to strona pozwana wydała mu poświadczenie pracy, nie starał się nigdzie o pracę; toteż nie było podstaw do odszkodowania za niewydanie mu przez stronę pozwaną poświadczenia, które nie zawierało wszystkich istotnych danych. Powód, jak podał, wydzierżawił sobie kawałek pola i podjął się uprawy ogórków, a ponadto sezonowo - ajencyjnej sprzedaży choinek. Strona pozwana bynajmniej nie uchyla się od wydania powodowi poświadczenia jego pracy jako członka w Spółdzielni, ale wydanie pełnego poświadczenia zależy już tylko od samego powoda, który powinien zgłosić się w Spółdzielni w celu uzupełnienia swych danych personalnych.Uzasadnienie prawneRozpoznając sprawę na skutek rewizji powoda, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Jak udowodniono w toku przewodu sądowego, pomiędzy powodem a pozwanym istniał stosunek członkostwa, który jest różny od stosunku pracy i wyklucza stosowanie do członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych kodeksu pracy wraz z wynikającymi z tego faktu wszystkimi konsekwencjami, m.in. wręczenie odchodzącemu członkowi spółdzielni świadectwa pracy bez wyraźnego wniosku z jego strony.Powód nie wykazał, że po dniu 31.XII.1979 r. podjął pracę w Spółdzielni w charakterze pracownika najemnego, jak również nie wykazał, że zwrócił się do pozwanego o wydanie mu świadectwa pracy. Żądanie takie powód zgłosił dopiero za pośrednictwem Terenowej Komisji do Spraw Pracy, występując do tej Komisji z wnioskiem o zobowiązanie pozwanego do wydania mu świadectwa pracy. Wydane powodowi świadectwo nie zawierało wszystkich istotnych danych, dlatego też wezwano powoda do zgłoszenia się w Spółdzielni w celu ich uzupełnienia, powód jednak do chwili obecnej w Spółdzielni się nie pojawił.Powołując się na to, należy uznać, że Spółdzielnia bez wezwania ze strony odchodzącego ze Spółdzielni członka nie ma obowiązku wystawiania mu świadectwa pracy. Powód wezwania takiego nie dokonał, a zatem świadectwa nie otrzymał.Powód zarzucił dodatkowo, że po ustaniu członkostwa pracował jeszcze dodatkowo przez 7 dni. Jednakże z materiału dołączonego do sprawy wynika, że owa praca była jedynie oddawaniem agend przez powoda, co wymagało przecież z natury rzeczy pewnego czasu, zwłaszcza, że musiało być dokonane komisyjnie. Oczywiście nie można tego krótkiego okresu uznać za nawiązanie stosunku pracy, gdyż nie zawierał on cech stosunku pracy, a to ze względu na to, że powód w tym czasie nie był służbowo podporządkowany.Dlatego z mocy art. 387 k.p.c. orzeczono jak w sentencji, gdyż zaskarżony wyrok jest trafny i zgodny z prawem.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 471 KCart. 415 KCart. 387 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026.