I PZP 24/79

Uzasadnienie faktyczneZ uzasadnienia Kodeks pracy i przepisy prawa pracy wydane w myśl art. 79 k.p. nie ustalają odrębnych zasad wynagradzania pracowników za czas niewykonywania pracy w związku z zakłóceniami w dowożeniu pracowników do pracy zakładowym środkiem transportu. Kodeks pracy ustala (w art. 80 k.p.) zasadę, że wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną. Za czas niewykonywania pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia tylko wówczas, gdy kodeks lub przepis szczególny tak stanowi. Kodeks pracy ustala (art. 81 § 1 k.p.), że pracownikowi przysługuje wynagrodzenie, wynikające z jego osobistego zaszeregowania określonego stawką godzinową lub miesięczną, za czas niewykonywania pracy, jeżeli był gotów do jej wykonywania, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Z istoty wzajemnego związku, wymienionych w tym przepisie przesłanek "gotowości pracownika do wykonywania pracy" i "przeszkód z przyczyn dotyczących zakładu pracy" wynika, że "przeszkoda" może wystąpić tylko wtedy, gdy uprzednio wystąpi "gotowość" a nie wcześniej. Stąd wynika bezprzedmiotowość rozpatrywania przeszkód z przyczyn dotyczących zakładu pracy przed rozpatrzeniem gotowości pracownika do pracy.O gotowości pracownika do pracy w rozumieniu art. 81 § 1 k.p. można mówić tylko wówczas, gdy pracownik stawia się w miejscu i w czasie wyznaczonym przez zakład pracy do bezpośredniego wykonywania pracy i jest zdolny do natychmiastowego faktycznego jej podjęcia. W szczególności nie może być uważany za czas gotowości do pracy czas dojazdu pracownika z miejsca zamieszkania do siedziby zakładu pracy. W rozpatrywanym stanie faktycznym nie było więc podstaw do uznania, że gotowość do pracy pracownika liczy się od momentu stawienia się w stałym punkcie dowozu pracowników. Tego rodzaju oderwanie zakresu "gotowości pracownika do pracy" z art. 81 § 1 k.p. od konkretnego w danym przypadku "czasu pracy" mogłoby prowadzić do nieuzasadnionego rozszerzenia tej "gotowości". Dowożenie pracownika do pracy przez zakład pracy własnym środkiem transportu nie może zatem mieć żadnego znaczenia dla jego oceny gotowości do pracy.W warunkach istnienia powszechnych środków komunikacji nawet zawiniona przez zakład pracy przerwa w dowozie pracowników nie mogłaby być uznana za okoliczność mającą wpływ na ocenę gotowości pracownika do pracy, skoro może on skorzystać dowolnie z innych środków lokomocji. Dotyczy to także sytuacji, gdy pojazd zakładowego środka transportu dowożący pracowników do pracy nie pojawi się na przystanku ze względów atmosferycznych. Warunki atmosferyczne nie mają bowiem w myśl art. 81 § 1 k.p. znaczenia dla oceny gotowości do pracy pracownika, za wyjątkiem, gdy spowodują przestój, za którego czas pracownikowi zatrudnionemu przy pracach uzależnionych od tych warunków (atmosferycznych), jeżeli przepisy o wynagrodzeniu tak stanowią, przysługuje wynagrodzenie według zasad określonych w art. 81 § 4 k.p.Opisana w pytaniu sytuacja nie uzasadniałaby również przyjęcia poglądu o przysługiwaniu pracownikowi wynagrodzenia na podstawie art. 81 § 1 k.p. ze względu na przeszkodę z przyczyn dotyczących zakładu pracy. O przeszkodzie w rozumieniu art. 81 § 1 k.p., która uprawniałaby pracownika do wynagrodzenia można mówić tylko wówczas, gdy zakład pracy nie może lub nie chce skorzystać z gotowości pracownika stawiającego się do pracy we właściwym dla niego miejscu i czasie. Zatem w opisanym stanie faktycznym, pracownikowi nie przysługiwałoby wynagrodzenie na podstawie art. 81 § 1 k.p., ponieważ nie wykonywał on wprawdzie pracy, ale nie z przyczyn dotyczących zakładu pracy.